Đó là những dòng cảm xúc của Trần Nhất Hoàng - cựu thành viên ban nhạc Bức Tường, một trong những người gắn bó suốt nhiều năm với ca sĩ, nhạc sĩ Trần Lập. Nhất Hoàng chia sẻ câu chuyện về thực phẩm bẩn – một trong những bóng đen gây bệnh ung thư. Rằng: Ông trồng chè khoe với bạn là họ đang uống chè từ khu trồng sạch quây riêng dành cho gia đình, khu còn lại tất nhiên là trà bẩn để bán. Bà bán rau cũng hân hoan nói với gia đình là người nhà được ăn rau ở khu trồng sạch, khu nhiều thuốc là để bán. Ông bán thịt lợn cũng vậy…
Tôi bị những điều đó ám ảnh mãi.
Đi thực tế viết bài về mô hình trồng hành hiệu quả, tôi xuýt xoa về những khóm rau dền mơn mởn giữa đồng, anh cán bộ xã bảo: Người ta không ăn rau giữa đồng đâu. Để cây hành kháng bệnh tốt, phải đổ xuống bao nhiêu là thuốc.
Lên vùng cao thăm người thân, thấy rau má xanh non dưới những gốc cà phê, tôi háo hức xin về, người bà con nhắn: Thôi đừng. Thuốc diệt cỏ phun xuống bao nhiêu, rứa mà cây rau má vẫn cứ lên tốt.
Về làng thăm mạ, thấy giàn mướp đắng nhà o trĩu quả, hỏi mua đem ra phố, mạ nói nhỏ: Về lấy mướp xấu nhà mình cũng được. Không biết o trồng kiểu chi mà giỏi, trồng cùng thời điểm, nhưng của nhà mình quắt qoeo, chỉ đủ ăn, còn của o thì lớn ào ào bán không kịp…
Ấy là những chuyện tôi mắt thấy, tai nghe và tay sờ được. Vậy nên, khi ra riêng, vườn nhà chỉ còn một khoanh nho nhỏ thì vợ chồng con cái háo hức trồng hành, trồng rau, trồng đậu… Chỉ mơ, ung thư chừa mình ra. Nhưng Nhất Hoàng nói thay lời rồi. Tôi thấy mình cũng ngây thơ và ngớ ngẩn như những người nông dân độc ác ấy. Tất cả chúng ta đều không thể cả đời chỉ uống trà, ăn rau hay ăn thịt… sạch của riêng mình. Xã hội đã có sự phân công rạch ròi. Vậy nên, dù chúng ta có ăn rau sạch của nhà mình thì vẫn phải ăn thịt của kẻ khác. “Chúng ta đang giết nhau trong khi cảm thấy an tâm đã bảo vệ được gia đình mình ở một góc nhỏ hẹp hòi…”.
Lại nhớ tiếng thở dài cố nén của một chị cán bộ dân số: Vận động người có tiền đẻ ít con thật khó! Họ bảo: Bữa nay con người dễ chết vì ung thư quá. Phải sinh nhiều con, để phòng khi vận rủi đến nhà…
Có bao nhiêu điều tốt đẹp bị bỏ qua mỗi ngày, khi mỗi chúng ta đều cố xoay trong góc nhỏ hẹp hòi ấy?
ĐỒNG VĂN