 |
| Kẹo cau |
Gọi là kẹo cau vì hình dáng của nó mô phỏng những múi cau chẻ tư, chẻ sáu của các mệ, nhỏ chỉ bằng một lóng tay, ngoại hình độc đáo của nó thu hút ánh nhìn của những đứa trẻ hiếu kỳ và hảo ngọt. Phần bên trong kẹo có màu vàng nhạt được làm từ nước đường đông đặc, mô phỏng phần thịt quả cau, vỏ bên ngoài có màu trắng ngà, làm từ bột gạo và đường.
Cách làm kẹo độc đáo và có nét giống với món kẹo kéo đậu phộng: Hỗn hợp bột gạo, đường (vỏ kẹo) bọc ngoài phần nước đường đông đặc (nhân kẹo) thành một khối lớn, những “nghệ nhân” sẽ nhanh tay cắt chúng thành từng viên to bằng quả cau, chà xát với bột cho tơi và cố gắng giữ được phom thật tròn. Bước thú vị tiếp theo là “chẻ cau”, khi những “quả cau” đã cứng cáp, người ta dùng dao và chày bổ những viên tròn ấy thành từng “múi cau” cân đối, tạo nên những thanh âm vui vẻ trong bầu không khí lao động rộn ràng. Đây là công đoạn đòi hỏi sự khéo léo và kiên nhẫn để tạo nên những “múi cau” tươi đẹp và vẹn nguyên, vàng óng ánh dưới nắng mặt trời.
Kẹo cau cứng, có vị ngọt nhẹ, là hương vị hiền lành của những thức quà ngày xưa, để kẹo tan từ từ và chậm rãi trong miệng mới cảm nhận hết cái vị ngon thanh tao của món ăn này. Trước đây, đời sống còn khó khăn, bánh kẹo thường được làm từ những nguyên liệu sẵn có như bột mì, bột gạo, đường, trái cây,…, màu sắc nhuần nhị, thuần tự nhiên. Kẹo cau ngày ấy được bọc trong lá chuối khô hay giấy báo, mở bọc kẹo ra, một mùi thơm nhè nhẹ và dễ chịu sẽ lan tỏa giữa không gian. Trẻ con ngày xưa cầm được một món đồ ăn vặt trên tay thì rất quý, đôi khi chỉ cần có thế mà cười vui cả ngày.
Cũng như những thức ăn ngọt khác, kẹo cau rất hợp dùng với trà. Kẹo được bày trên những chiếc dĩa nhỏ xinh hay những khay tre tí hon, bên cạnh ấm trà đang nghi ngút khói. Nhấp một ngụm trà chát chát, vị ngọt của kẹo sẽ giúp cân bằng hương vị và tạo nên những trải nghiệm vị giác thú vị. Cũng như uống bia, uống rượu phải có thứ gì cay cay, mặn mặn như thịt nướng, hải sản, gỏi… làm mồi, uống trà phải có chút gì ngọt ngọt theo cùng, như một quy luật bất thành văn của giới ẩm thực.
Kẹo cau, cũng như những loại kẹo truyền thống khác của Cố đô, không còn được phổ biến rộng rãi như ngày trước, những loại bánh kẹo ngoại nhập với màu sắc lóng lánh, hương vị ngọt ngào đang hợp lòng giới trẻ. Những món ăn xa xưa ấy dần trở thành một nét đẹp văn hóa, những ký ức tươi đẹp trong lòng người dân xứ Huế, những điều kỳ thú để du khách trải nghiệm và khám phá. Kẹo cau theo những chuyến bay, chuyến tàu đi khắp mọi miền đất nước, chở đi cả một linh hồn xứ sở.