ATVSLĐ, phòng chống cháy nổ là yêu cầu hàng đầu đối với cả doanh nghiệp và người lao động. Đối với người lao động được làm việc trong môi trường, điều kiện đảm bảo an toàn vệ sinh không chỉ là mong muốn mà còn tác động trực tiếp đến năng suất lao động, sức khỏe trước mắt và lâu dài. Nếu không may xảy ra tai nạn lao động, họ không chỉ bị tổn hại sức khỏe, tính mạng mà còn là gánh nặng đối với gia đình và xã hội. Đối với doanh nghiệp, đây vừa là yêu cầu bắt buộc vừa tác động trực tiếp đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Thực tế, khi xảy ra tai nạn lao động hay cháy nổ, ngoài chi phí hỗ trợ, đền bù cho người lao động, chi phí khắc phục hậu quả, không ít chủ doanh nghiệp vướng vòng lao lý do không chấp hành các quy định của pháp luật về đảm bảo VSATLĐ, phòng chống cháy nổ. Thậm chí có doanh nghiệp đứng bên bờ phá sản.
Theo báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, trong năm 2016 xảy ra gần 8.000 vụ tai nạn lao động, làm hơn 8.200 người bị nạn; tăng gần 5% về vụ tai nạn lao động và tăng gần 7% về số người chết do tai nạn lao động so với năm 2015. Tình hình cháy, nổ vẫn có xu hướng gia tăng tại một số loại hình cơ sở sản xuất, kinh doanh, trong khu công nghiệp, khu chế xuất và trong các cơ sở sản xuất tại các làng nghề, khu dân cư. Cháy lớn gây thiệt hại nghiêm trọng xảy ra 29 vụ, làm chết 13 người, bị thương 4 người, gây thiệt hại hơn 900 tỷ đồng. Tại Thừa Thiên Huế, năm 2016 đã xảy ra 40 vụ tai nạn lao động, trong đó, có 7 vụ làm 7 người chết (so với năm 2015, giảm 4 vụ nhưng tăng 3 người chết); 104 vụ cháy (tăng 72 vụ so năm 2015), tài sản thiệt hại trên 13 tỷ đồng.
Qua tổng hợp và phân tích về tai nạn lao động thì nguyên nhân chính do người lao động không được huấn luyện, hoặc huấn luyện không đầy đủ các kiến thức, kỹ năng làm việc ATVSLĐ và phòng chống cháy nổ. Điều này tôi từng thấy ở một số doanh nghiệp, dù được trang bị bảo hộ lao động, nhưng công nhân không sử dụng với lý do vướng víu, nóng, ngột thở hay sợ ảnh hưởng đến năng suất lao động… Và, cũng hiếm có lao động mạnh dạn từ chối làm việc khi không được trang bị đầy đủ các trang thiết bị bảo hộ lao động.
Trong quá trình hội nhập kinh tế hiện nay, ATVSLĐ không chỉ là vấn đề quan tâm của người lao động hay doanh nghiệp mà còn là một trong những tiêu chí, yêu cầu của khách hàng. Nếu không đáp ứng được các yêu cầu này, đối tác nước ngoài từ chối ký hợp đồng, thậm chí cắt hợp đồng nếu kiểm tra phát hiện các doanh nghiệp không thực hiện đúng các cam kết về VSATLĐ. Đây cũng được xem là “chia khóa” để mở cửa các thị trường nước ngoài khó tính.
“Thúc đẩy công tác huấn luyện ATVSLĐ để phòng ngừa các tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp” là chủ đề của Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2017. Đây vừa là yêu cầu, vừa là trách nhiệm của các cơ quan quản lý, tổ chức công đoàn lẫn doanh nghiệp và người lao động. Chỉ khi có sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên của các bên mới đạt hiệu quả cao, hướng tới xây dựng và thực hiện văn hóa an toàn lao động trong từng doanh nghiệp.
Hoàng Giang