Hãy giảm đi những khẩu hiệu, sẽ có thực chất.
Ở đất nước mình có lẽ lĩnh vực nào cũng có những khẩu hiệu tuyên truyền. Cứ đi dọc đường phố mà xem. Nhất là các dịp lễ, ngày kỷ niệm, các “chiến dịch” phổ biến thông điệp tập trung… Chúng ta không hiếm thấy các cụm từ như : “ Quyết tâm xây dựng…”; “ Quyết tâm thực hiện…”, “ Hãy cùng chung tay…”; “Tuyến đường văn minh...”.
Khắp các hang cùng ngõ hẻm là những khẩu hiệu “xanh đỏ”. Được treo đầy đường, dọc phố.
Có những khẩu hiệu, khi nó được treo lên, trưng ra đã gây phản tác dụng ngay lập tức, hoặc ít ra cũng gợi nên cho người đọc sự băn khoăn. Ví dụ như : “ Quyết tâm xây dựng khu phố văn hóa…”. Có thể hiểu ngược lại là khu phố đó chưa có văn hóa. Nói như thế rất dễ “ chạm tự ái”. Mà treo hết năm này đến năm khác, tức là sự quyết tâm chưa cao... Hay như khẩu hiệu: “ Cùng chung tay bảo vệ môi trường…”. Chung tay bảo vệ môi trường thì đúng rồi. Nhưng anh lại cho in trên tấm pano bằng một loại bạt ni lon khó tiêu hủy. Chúng ta cứ tưởng tượng, hàng trăm, hàng ngàn tấm như vậy được in ra, treo một thời gian rồi lấy xuống thì môi trường sẽ bị ảnh hưởng như thế nào. Đó là chưa nói đến chuyện, loại bạt ni lon này có thể che được mưa được nắng, nếu là khổ lớn người ta có thể xin về để tận dụng, treo ở chỗ này, che ở chỗ kia. Có thể có những hình ảnh được in, những khẩu hiệu, những “ tựa đề” được treo không đúng chỗ… thì trở thành một sự hài hước, trớ trêu…
Tất nhiên, đã truyền thông, tuyên truyền thì bằng nhiều cách, trong đó có một cách là in các khẩu hiệu, các “slogan”. Có truyền thông mới chuyển tải được thông điệp cần chuyển tải đến mọi người. Các công ty lớn, đặc biệt là các công ty đa quốc gia là “ ông tổ “ của truyền thông. Ngay một quốc gia thôi cũng rất cần truyền thông để đưa hình ảnh của đất nước ra với thế giới.
Chúng ta hay nhìn một sự kiện gần đây, cuộc đua F1 - Singapore. Với một đất nước phát triển và hiện đại, và một cuộc đua xe công thức 1 nổi tiếng thế giới, tổ chức vào ban đêm chắc hẳn là người Singapore gây một “hiệu ứng” đặc biệt về hình ảnh đất nước đối với thế giới. Để thiết kế một đường đua, Sigapore đã trang bị một hệ thống chiếu sáng hoàn hảo với hơn 1.500 đèn cao áp, mô phỏng hoàn toàn như ánh sáng ban ngày. Một “cuộc chơi tốn kém” nhưng hiệu quả.
Tất nhiên, so sánh như vậy là “khập khiễng”. Tôi chỉ muốn nói một điều, thông tin, truyền thông là cần thiết nhưng chọn nội dung truyền thông, cách thức truyền thông như thế nào cho phù hợp, hiệu quả mới là việc quan trọng.
Có vẻ như chúng ta không quan tâm nhiều đến hiệu quả của những khẩu hiệu, thông điệp được “trưng ra”. Mặc dù, có khi thực tế đã có nhiều chuyển biến rất khác so với trước đây. Nghĩa điều kiện kinh tế xã hội đã khác; nhận thức xã hội đã khác, tức là sự quan tâm của người dân đã khác thì chúng ta vẫn dùng cách thức, hình thức truyền thông cũ, không phù hợp với hiện tại !?
Từ những suy nghĩ như vậy, tôi mạnh dạn nêu lên một số kiến nghị như sau:
Thứ nhất là về nguồn kinh phí. Nếu như kinh phí là của người dân, của doanh nghiệp thì chúng ta không cần quan tâm nhiều về vấn đề này. Bởi họ tự biết họ cần làm gì để đồng tiền mình bỏ ra mang lại hiệu quả cao nhất. Nhưng đối với kinh phí từ nguồn ngân sách nhà nước, cần xem xét một cách hiệu quả nội dung và cách thức truyền thông nói trên. Không thể làm cho “xôm tụ” nhưng khi đặt vấn đề, hiệu quả của cách chuyển tải thông tin này đưa lại là như thế nào? Thì không lượng hóa được, không trả lời được một cách rõ ràng. Trong khi đó, đồng tiền “thực “ của ngân sách bỏ ra vẫn bị mất.
Thứ hai: Nếu thấy cần thiết chuyển tải thông điệp, phải tìm các loại vật liệu thân thiện với môi trường để in ấn thay thế cho những vật liệu có thể làm tổn hại đến môi trường. Để làm gương cho điều này, trước tiên là các đơn vị trong hệ thống Nhà nước. Chúng ta không thể luôn luôn tuyên truyền về bảo vệ môi trường, hạn chế dùng túi ni lon… nhưng hành động thì ngược lại.
Nguyên Lê