Nhà ở cho người thu nhập thấp – sau này có tên gọi khác là nhà ở xã hội.
Dù có tên gì thì dạng nhà được xây dựng như thế này là với mục đích tạo điều kiện về chỗ ở cho người dân. Bản chất của nó là cho người thu nhập không cao.
Chính vì vậy mà chương trình nhà ở xã hội mới có những ưu đãi về nhiều mặt, mục đích là để hạ giá thành sản phẩm, giúp cho người có thu nhập không cao có cơ hội tiếp cận về nhà ở.
Ô tô đậu phía trước chung cư Vicoland. Ảnh: HỒNG TÂM
Đối với nhà đầu tư về chương trình này có những ưu đãi nhất định, như miễm giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong phạm vi dự án… Ngoài ra, theo quy định của Nhà nước, chủ đầu tư còn có nhiều ưu đãi khác nhằm thu hút các chủ đầu tư vào chương trình này. Người mua nhà ở xã hội cũng có những ưu đãi nhất định như được các ngân hàng “liên kết” với chủ đầu tư cho vay lãi suất ưu đãi với thời gian khá dài.
Ở Huế đã có một số chủ đầu tư đầu tư vào chương trình nhà ở xã hội. Chừng ba bốn năm nay, nhiều khu nhà ở xã hội được lấp đầy rất nhanh.
Mục tiêu của chương trình là hết sức tốt đẹp, nhưng có vẻ như, ở đâu đó nó đã bị lợi dụng?
Quan sát một khu nhà ở xã hội hình thành cách đây gần 10 năm, người viết nhận thấy điều này. Giai đoạn đầu của việc hình thành nhà ở xã hội gặp nhiều khó khăn. Nhiều người tuy thuộc đối tượng được hưởng những ưu đãi về chương trình nhà ở xã hội nhưng không lựa chọn. Thế nhưng chừng khoảng 5 năm trở lại, chọn nhà ở xã hội, tức là chung cư dường như có sự “bùng phát”. Làm đến đâu bán hết đến đó. Theo quy luật, một khi cầu cao mà nguồn cung hạn chế thì nó diễn ra hiện tượng biến động giá theo chiều hướng tăng lên. Trong thời gian giá đất biến động lớn như hai năm qua, phân khúc nhà ở xã hội giá cũng tăng theo. Theo những nguồn tin không chính thức, nhiều căn hộ thuộc dự án nhà ở xã hội đã xảy ra tình trạng “bán trao tay”. Nếu chưa đủ điều kiện về thời gian theo quy định để được chuyển nhượng thì họ bán bằng giấy viết tay, sau đó sẽ hoàn thiện thủ tục khi đủ thời gian quy định. Mua căn hộ là một tài sản lớn. Tình trạng mua bán bằng giấy viết tay đã cho thấy mức cầu lớn như thế nào nên họ chấp nhận rủi ro!
Suy cho cùng chương trình nhà ở xã hội với mục tiêu tối thượng là tạo điều kiện tiếp cận về nhà ở cho người thu nhập thấp. Không phải mục tiêu là tạo điều kiện cho người có thu nhập cao. Thế nhưng, quan sát bằng mắt thường, chúng ta thấy chưa chắc gì những người đang ở trong những căn hộ thuộc dự án xã hội có thu nhập thấp. Nhà ở cho “người thu nhập thấp” gì mà có rất nhiều ô tô xếp hàng đậu đầy đường. Từ những biểu hiện này, chúng tôi cho rằng, rất có thể chương trình ưu đãi có thể bị lợi dụng? Có thể sai đối tượng được hưởng những chế độ ưu đãi? Có hay không những hiện tượng nêu trên, đề nghị các ngành chức năng nên tổ chức một cuộc kiểm tra để xác định rõ. Tránh hiện tượng lợi dụng những chính sách ưu đãi của Nhà nước để “trục lợi”. Để cho những mục tiêu ban đầu của dự án phải được thực hiện nghiêm túc.
THANH LÊ