 |
| Bìa cuốn sách “Địa chí huyện Quảng Điền” |
Địa chí huyện Quảng Điền có sự tham gia của đội ngũ tác giả uy tín, gồm: TS. Phan Tiến Dũng (Chủ biên), TS. Nguyễn Văn Hoa, nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa, TS. Lê Năm, nhà nghiên cứu Trần Đại Vinh, ThS. Nguyễn Quang Trung Tiến và ThS. Nguyễn Anh Tuấn. Sách dày hơn 1.000 trang, được chia thành 5 phần (Tự nhiên; Dân cư và hành chính; Lịch sử; Văn hóa - Xã hội; Kinh tế), gồm 27 chương cùng với các phần mở đầu, kết luận và phụ lục. Bên cạnh nội dung trên, ở phần phụ lục còn có: Danh mục các làng, xã của Quảng Điền qua các thời kỳ; danh mục sĩ tử Quảng Điền; danh sách Anh hùng Lực lượng vũ trang; Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; Danh sách các đồng chí trong Thường trực Huyện ủy qua các thời kỳ; bản đồ Quảng Điền qua một số giai đoạn lịch sử, các ảnh tư liệu…
Quảng Điền là một huyện thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế, nay là thành phố Huế trực thuộc Trung ương. Danh xưng Quảng Điền ra đời vào thời chúa Tiên Nguyễn Hoàng (1558 - 1613), đến năm 1570 tên Quảng Điền bắt đầu được dùng phổ biến trong các văn bản, thư tịch. Danh xưng này đã góp phần hình thành nên tính lịch sử lâu đời của xứ Thuận Hóa xưa và tiếp đến là Phú Xuân - Thừa Thiên Huế, thành phố Huế ngày nay.
Có thể nói, trên mảnh đất địa linh nhân kiệt này, nhiều cộng đồng dân cư đã chung lưng đấu cật và để lại những dấu ấn của các tầng văn hóa, là vùng đất đã từng là đỉnh cao của nhiều giai đoạn lịch sử, nên đây cũng là nơi hội tụ nhiều danh nhân. Tại đây đã có nhiều danh Nho, khoa bảng tiêu biểu như: dưới thời quân chủ có Phan Đình Bình, Đặng Huy Cát, Cao Đăng Đệ, Đặng Văn Hòa, Đặng Hữu Phổ, Trần Thúc Nhẫn, Nguyễn Văn Thành, Hoàng Thông, Đặng Huy Trứ... Trong thời hiện đại có Nguyễn Chí Thanh, Tố Hữu, Nguyễn Húng, Trần Quang Nợ, Thích Thanh Trí, Hoàng Xuân Tùy... Tiếp nối, ngày nay những truyền thống hiếu học đã được người dân Quảng Điền phát huy, hàng trăm tri thức đang đóng góp cho quê hương, đất nước ở nhiều lĩnh vực khác nhau.
Quảng Điền cũng là vùng đất có nhiều di tích lịch sử văn hóa đang hiện diện như: Thành Hóa Châu, hệ thống các bia Champa, di tích phủ Phước Yên, di tích phủ Bác Vọng, lăng mộ miếu thờ Đặng Hữu Phổ, lăng mộ Trần Đình Bá, địa điểm Hội nghị kháng chiến Nam Dương, Khu lưu niệm Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Khu lưu niệm nhà thơ Tố Hữu...
Do tính chất của vùng đất lịch sử nên nhiều giá trị văn hóa phi vật thể vẫn đang tồn tại sâu sắc trong đời sống xã hội như: Tín ngưỡng thờ các vị thần, thờ cúng tổ tiên và vong linh; phong tục tập quán, văn hóa ẩm thực, văn hóa trang phục, lễ thức vòng đời, hội họa, điêu khắc, kiến trúc…
Cuốn Địa chí huyện Quảng Điền sẽ đáp ứng những yếu tố cấp thiết cho các nhà khoa học sử dụng, vừa mang tính phổ cập phục vụ yêu cầu của công chúng đọc và hiểu. Đây là bộ tài liệu khoa học phục vụ cho công tác giáo dục truyền thống, làm cho mọi người thêm tự hào về quê hương, đồng thời giúp cho các cơ quan ở địa phương có thêm các tư liệu để tra cứu, nghiên cứu tham mưu và hoạch định kế hoạch, chương trình phát triển phù hợp cho vùng đất.