Sự thất vọng của các cầu thủ Italia sau trận play-off với Thụy Điển. Ảnh: Reuters
Cũng chính Thụy Điển là đội bóng sau đó đã gây sốc khi tiếp tục cho Italia chầu rìa trong ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh năm sau. Sau khi bất ngờ chiến thắng 1 - 0 trên sân nhà, Thụy Điển đã thi đấu xuất sắc, không cho Italia bất kỳ cơ hội nào ở trận lượt về, để rồi hiên ngang đoạt vé sang Nga. Vậy là sau 60 năm, bóng đá đất nước hình chiếc ủng lần đầu tiên vắng mặt ở World Cup, một thất bại mang tính lịch sử.
Trong làng túc cầu thế giới, Ha Lan và Italia là những đại gia hàng đầu, bên cạnh Đức, Brasil, Pháp, Argentina và gần đây có thêm Tây Ban Nha. Chưa một lần vô địch thế giới nhưng Hà Lan có đến 3 lần về nhì, và mới đây nhất là vào năm 2010 khi để thua Tây Ban Nha trong trận chung kết. Còn Italia, có đến 4 lần vô địch World Cup, ngang bằng với Đức và chỉ thua Brasil một lần.
Năm 1970, Brasil với vua bóng đá Péle vô địch thế giới và vĩnh viễn sở hữu luôn cúp vàng Jules Rimet. Chính Italia là đối thủ của Selecao và cuộc đối đầu giữa phong cách tấn công vô tiền khoáng hậu ( Brasil) với nghệ thuật phòng ngự Catenaccio (Italia) chắc chắn được ví như đổ bê tông, đã cống hiến người xem một trận cầu hay bậc nhất thế giới. Lịch sử bóng đá quốc tế tôn vinh Péle và cũng phải nghiêng mình bái phục đối thủ của ông là một người Italia có tên Giacinto Facchetti, một huyền thoại nơi tuyến phòng ngự.
Bất kỳ ai yêu thích bóng đá đều biết rõ Italia là nơi đã biến Catenaccio thành một nghệ thuật và là đặc sản riêng biệt của bóng đá nước này. Đặc điểm cơ bản nhất của hệ thống phòng ngự của người Italia là tính tổ chức khoa học trong việc bố trí đội hình, mọi cá nhân trong đội bóng sẽ giống như một viên gạch xây nên một bức tường bê tông vững chãi đặt trước khung thành. Nút thắt quan trọng dẫn đến thành công của Catenaccio không chỉ nằm ở sức mạnh của hàng phòng ngự mà còn là ở khả năng phản công sắc bén, đòi hỏi các cầu thủ phải có nhãn quan chiến thuật sắc bén, khả năng đọc tình huống, cũng như một tâm lý thi đấu vững vàng.
Chính cơn lốc da cam Hà Lan với bóng đá tổng lực (tiếng Hà Lan: totaalvoetbal) trong những năm đầu thập niên 70 đã góp phần khắc chế lối chơi bóng đổ bê tông của Italia. Và với huyền thoại Johan Cruyff, Hà Lan đã 2 lần lien tiếp vào tới trận chung kết World Cup, tiếc thay họ đã thất bại bởi Đức và Argentina. Bóng đá tổng lực là một thứ bóng đá đẹp mắt và có tính hiệu quả cao. Khi một đội bóng áp dụng bóng đá tổng lực, lượng cầu thủ tham gia tấn công đông hơn (hậu vệ cũng có thể tham gia tấn công), lượng cầu thủ tham gia phòng ngự cũng đông hơn (tiền đạo cũng có thể tham gia vào phòng ngự), do đó tạo nên hiệu quả cao.
Từ thập niên 70 đến nay, Italia tiếp tục đổi mới cách phòng ngự của mình, đã 2 lần lên ngôi vua vào năm 1982, 2006 và một lần á quân (1994). Ngoài chức á quân (2010), Hà Lan còn có một lần về ba (2014). Robben đã già và Hà Lan hiện không còn những chân sút đẳng cấp quốc tế. Sau Cannavaro hay Zambrotta, Italia chẳng có hậu vệ nào xứng tầm trong đội hình hiện tại. Bóng đá tấn công hay phòng ngự đều được thực hiện bởi những con người cụ thể. Thiếu những tài năng lớn, đặc sản Catenaccio cửa người Italia hay Totaalvoetbal của Hà Lan chỉ còn là hoài niệm và một sự thật cay đắng, cả hai đại gia hàng đầu đều phải làm khán giả trong hội bóng đá tại Nga sang năm.
Bóng đá cần những khuôn mặt mới nhưng sẽ thật thiếu vắng nếu mất đi những tượng đài. Thế nên, thiếu những đại gia hàng đầu Italia và Hà Lan, World cup 2018 mất đi những cuộc đối đầu đỉnh cao và hấp dẫn, thật đáng tiếc nuối.
Đan Duy