 |
| Mẫu bệnh phẩm của một bệnh nhân nhiễm virus Hanta. Ảnh: Reuters/TTXVN |
Tất cả các ca nhiễm được xác định là biến thể Andes - chủng virus Hanta hiếm hoi đã được khoa học xác nhận có khả năng lây truyền từ người sang người trong điều kiện tiếp xúc gần và kéo dài.
Theo WHO, nguy cơ đối với cộng đồng toàn cầu từ sự kiện này hiện ở mức thấp, song nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu được đánh giá ở mức trung bình. Du thuyền MV Hondius khởi hành từ Ushuaia (Argentina) ngày 1/4 trong hành trình vượt Đại Tây Dương tới quần đảo Canary của Tây Ban Nha. Trên tàu hiện còn hơn 140 hành khách và thủy thủ đoàn đang được theo dõi y tế chặt chẽ.
Ổ dịch trên MV Hondius đặc biệt thu hút sự chú ý của giới chuyên gia bởi virus Hanta là bệnh hiếm gặp, nhưng có thể gây suy hô hấp cấp và tử vong với tỷ lệ cao. Theo WHO, tỷ lệ tử vong trong đợt bùng phát này hiện vào khoảng 38%.
Virus Hanta, hay Hantavirus, thuộc họ Hantaviridae và tồn tại chủ yếu trong các loài gặm nhấm như chuột. Những động vật này mang virus nhưng thường không biểu hiện bệnh. Mầm bệnh được đào thải qua nước tiểu, phân và nước bọt, sau đó phát tán ra môi trường. Con người có thể nhiễm bệnh khi hít phải các hạt bụi chứa virus hoặc khi tiếp xúc với thực phẩm, nước uống bị nhiễm bẩn.
Hiện đã ghi nhận hơn 40 chủng virus Hanta trong tự nhiên. Các chủng lưu hành tại châu Âu và châu Á chủ yếu gây sốt xuất huyết kèm hội chứng thận, với tỷ lệ tử vong dao động từ 1-15%. Trong khi đó, các chủng tại châu Mỹ, trong đó có biến thể Andes, thường gây hội chứng phổi do Hantavirus, với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 30-50%.
Điểm đặc biệt của biến thể Andes là khả năng lây truyền từ người sang người. Tuy nhiên, không giống như các bệnh hô hấp phổ biến như cúm hay COVID-19, virus này chỉ lây lan trong điều kiện tiếp xúc gần, kéo dài, chẳng hạn như sống chung nhà, ngủ cùng phòng hoặc chăm sóc trực tiếp người bệnh. Giới chuyên gia cho rằng khả năng hình thành các ổ dịch lớn trong cộng đồng là rất thấp.
Triệu chứng ban đầu của bệnh thường không đặc hiệu, bao gồm sốt, đau đầu, đau cơ, buồn nôn, tiêu chảy và mệt mỏi. Trong các trường hợp nặng, người bệnh có thể nhanh chóng chuyển sang viêm phổi, phù phổi, suy hô hấp và sốc tim mạch.
Diễn biến mới nhất cũng khiến nhiều quốc gia tăng cường các biện pháp phòng ngừa. Tại Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc), giới chức đã triển khai chiến dịch vệ sinh quy mô lớn và tăng cường bẫy chuột sau khi ghi nhận một trường hợp tử vong do virus Hanta. Tại Singapore, hai công dân từng có tiếp xúc gián tiếp với một bệnh nhân đã được xét nghiệm âm tính, song vẫn tiếp tục cách ly để theo dõi trong 30 ngày.
Đến nay, chưa có vaccine được sử dụng rộng rãi cũng như thuốc điều trị đặc hiệu đối với virus Hanta. Việc điều trị chủ yếu dựa vào chăm sóc hồi sức tích cực nhằm hỗ trợ hô hấp và tuần hoàn, vì vậy phát hiện sớm có ý nghĩa quyết định đối với tiên lượng bệnh.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần giữ gìn vệ sinh nhà cửa, kho bãi, kiểm soát chuột và các loài gặm nhấm, đồng thời sử dụng biện pháp bảo hộ khi dọn dẹp những khu vực có dấu hiệu chuột sinh sống.
Mặc dù WHO đánh giá nguy cơ lây lan rộng trong cộng đồng hiện ở mức thấp, ổ dịch trên du thuyền MV Hondius cho thấy những bệnh truyền nhiễm hiếm gặp vẫn có thể bùng phát trong điều kiện đặc thù. Đây cũng là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc giám sát dịch tễ và kiểm soát nguồn lây từ động vật nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.