 |
| Nhiệt độ tăng cao lên mức kỷ lục tại nhiều nước châu Âu. Ảnh: Reuters/Laodong |
Nắng nóng cực độ là vấn đề nổi cộm trong những tuần gần đây, từ hiện tượng “vòm nhiệt” thiêu đốt phần lớn châu Âu cho đến các vụ cháy rừng do nhiệt hoành hành ở Hy Lạp, Tây Ban Nha, Canada và Hawaii, cũng như nhiệt độ tăng vọt vào giữa mùa đông ở Nam Mỹ.
John Nairn, cố vấn cấp cao về nhiệt độ tại Tổ chức Khí tượng Thế giới của LHQ (WMO), nói rằng các đợt nắng nóng đang bắt đầu sớm hơn, kéo dài hơn và trở nên dữ dội hơn.
“Đó là hậu quả nổi lên nhanh chóng nhất của hiện tượng nóng lên toàn cầu mà chúng ta đang thấy trong các hệ thống thời tiết”, ông cho biết, đồng thời nhấn mạnh rằng điều này phù hợp với những dự đoán khoa học.
“Mọi người đã quá thờ ơ với các dấu hiệu cảnh báo… Các đợt nắng nóng sẽ không dừng lại mà sẽ trở nên dữ dội hơn và thường xuyên hơn”, ông nói.
Theo lý giải của ông Nairn, một trong những nguyên nhân là do sự nóng lên toàn cầu dường như đang dẫn đến sự suy yếu của các dòng khí quyển – những luồng không khí chuyển động trong bầu khí quyển Trái đất. Khi các dòng khí quyển này phát triển chậm hơn và gợn sóng nhiều hơn, chúng cho phép các hệ thống thời tiết “đứng” ở một chỗ lâu hơn.
“Sự chậm lại và dừng lại của các kiểu thời tiết đang khiến chúng ta phải đối mặt với việc Bắc Mỹ, một phần của Đại Tây Dương, châu Âu và châu Á cùng lúc đứng yên trong các rặng sóng nhiệt”, ông Nairn cho hay.
Sóng nhiệt là một trong những mối đe doạ tự nhiên nguy hiểm nhất, với hàng trăm nghìn người tử vong mỗi năm vì các nguyên nhân liên quan đến nhiệt vốn có thể phòng ngừa được.
“Nguy hiểm hơn”
Theo các chuyên gia, nhiệt độ cao liên tục vào ban đêm đặc biệt nguy hiểm đối với sức khỏe con người vì cơ thể không thể phục hồi sau sức nóng phải chịu trong ngày.
Nhiệt độ qua đêm cao hơn cũng có nghĩa là năng lượng tích lũy trong ngày không còn nơi nào để đi, đẩy nhiệt độ thậm chí tăng cao hơn nữa vào ngày hôm sau. Do đó, bên cạnh nhiều vấn đề khác, cần tập trung chú ý đến sự gia tăng nhiệt độ vào ban đêm.
Ông Nairn cho biết, thực tế là nhiệt độ tối thiểu tăng nhanh hơn mức tối đa đang đẩy năng lượng dư thừa “vào những khoảng thời gian dài hơn ở nhiệt độ cao hơn. Nó được tích lũy... Vì vậy, các đợt nắng nóng đang trở nên nguy hiểm hơn nhiều”. Và khi khí hậu tiếp tục thay đổi, tình hình sẽ trở nên tồi tệ hơn, ông Nairn cảnh báo.
Ông cũng bày tỏ mối lo ngại đặc biệt về tình hình ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, chỉ ra mức nhiệt kỷ lục ở Nam Mỹ, với nhiệt độ lên tới 40 độ C vào giữa những ngày được cho là mùa đông.
Trong tương lai, “chúng ta sẽ chứng kiến nhiều đợt nắng nóng hơn trong khoảng thời gian dài hơn nhiều trong năm”, đại diện WMO nhận định.
Ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, "thật không may, các dấu hiệu cho thấy các đợt nắng nóng cực độ và khắc nghiệt có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong năm trước cuối thế kỷ này”.
Ở các vùng vĩ độ khác, những nơi nhận được ít ánh sáng mặt trời hơn có nghĩa là các đợt nắng nóng khắc nghiệt quanh năm sẽ không xảy ra, nhưng các khu vực đó cũng sẽ chứng kiến nhiều “thời kỳ ấm áp trái mùa” hơn ngay cả trong mùa đông.
Để kiềm chế tình trạng nắng nóng tràn lan, ông Nairn khẳng định “tất cả chúng ta đều có khả năng để thực sự xoay chuyển tình thế này… Chúng ta cần điện khí hóa mọi thứ, và ngừng đốt nhiên liệu hóa thạch”.