 |
| Một cánh rừng ở tỉnh Aceh, Indonesia. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN |
Cụ thể, báo cáo có tiêu đề “Tình trạng rừng thế giới năm 2024: Những đổi mới sáng tạo trong ngành lâm nghiệp hướng tới một tương lai bền vững hơn” được công bố tại Phiên họp lần thứ 27 của Ủy ban Lâm nghiệp (COFO). Sự kiện đang được tổ chức từ ngày 22 - 26/7 tại trụ sở của FAO ở thủ đô Rome (Italy).
Được biết, COFO là cơ quan quản lý lâm nghiệp hàng đầu của FAO, có nhiệm vụ xác định các vấn đề kỹ thuật và chính sách mới nổi, tìm kiếm giải pháp và tư vấn cho FAO về hành động thích hợp. Phiên họp năm nay có chủ đề “Tăng tốc các giải pháp lâm nghiệp thông qua đổi mới sáng tạo”.
Biến đổi khí hậu
Theo báo cáo nói trên, có bằng chứng cho thấy biến đổi khí hậu đang khiến các khu rừng dễ bị tổn thương hơn trước các tác nhân gây căng thẳng như cháy rừng và sâu bệnh. Cường độ và tần suất cháy rừng đang gia tăng, kể cả ở những khu vực trước đây không bị ảnh hưởng, với các vụ cháy rừng xảy ra trong năm 2023 đã thải ra khoảng 6.687 megaton carbon dioxide (CO2) trên toàn cầu. Vào năm 2021, những đám cháy rừng như vậy đã chạm đến một mức cao mới, chủ yếu là do tình trạng hạn hán kéo dài dẫn đến sự gia tăng về mức độ nghiêm trọng của các đám cháy và mức tiêu thụ nhiên liệu, đồng thời chiếm gần 1/4 tổng lượng phát thải do cháy rừng.
Ngoài ra, biến đổi khí hậu cũng làm cho rừng dễ bị tổn thương hơn trước các loài xâm lấn, côn trùng, sâu bệnh và mầm bệnh đe dọa sự phát triển và sinh tồn của cây. Tuyến trùng gỗ thông (một loại giun ký sinh) đã gây ra thiệt hại đáng kể cho rừng thông bản địa ở một số quốc gia trong khu vực châu Á, và các khu vực ở Bắc Mỹ được dự báo sẽ đối mặt với thiệt hại nặng nề do côn trùng và dịch bệnh vào năm 2027.
Trong khi đó, sản lượng gỗ toàn cầu vẫn ở mức kỷ lục. Sau một thời gian ngắn sụt giảm trong đại dịch COVID-19, sản lượng đã quay trở lại ở mức khoảng 4 tỷ mét khối mỗi năm.
Gần 6 tỷ người sử dụng lâm sản ngoài gỗ và 70% người nghèo trên thế giới dựa vào các loài hoang dã để làm thực phẩm, thuốc, năng lượng, thu nhập và các mục đích khác. Các dự báo chỉ ra, nhu cầu gỗ tròn toàn cầu có thể tăng lên tới 49% trong khoảng thời gian từ năm 2020 - 2050.
Đối mặt với những thách thức như vậy, báo cáo của FAO cho rằng, đổi mới sáng tạo trong ngành lâm nghiệp đóng vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy tiến trình đạt được các Mục tiêu phát triển bền vững (SDG).
Qua đó, Tổng Giám đốc FAO, ông Qu Dongyu lưu ý: “FAO nhận thấy khoa học và đổi mới sáng tạo là những thành phần quan trọng để đạt được các giải pháp dựa vào rừng”. Báo cáo này sẽ cung cấp thông tin cho các hoạt động của FAO nhằm mở rộng quy mô đổi mới sáng tạo dựa trên bằng chứng trong lĩnh vực lâm nghiệp; đồng thời sẽ hỗ trợ các thành viên của FAO và các bên liên quan khác trong việc tạo điều kiện cho sự đổi mới sáng tạo cần thiết, toàn diện và có trách nhiệm trong ngành lâm nghiệp, nhằm tăng cường tính bền vững và khả năng phục hồi của các hệ thống nông sản vì một thế giới tốt đẹp hơn và một tương lai tốt đẹp hơn dành cho tất cả mọi người, ông Qu Dongyu nói thêm.
Những giải pháp đổi mới sáng tạo
Báo cáo của FAO đã xác định 5 loại hình đổi mới sáng tạo giúp nâng cao tiềm năng của rừng nhằm giải quyết các thách thức toàn cầu, bao gồm: công nghệ, xã hội, chính sách, thể chế và tài chính.
Các ví dụ bao gồm tiềm năng của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân tích tự động một khối lượng lớn dữ liệu quang học, radar và lidar hiện tại và tương lai, được thu thập hàng ngày bởi các máy bay không người lái, vệ tinh và các trạm vũ trụ; việc áp dụng gỗ khối và các cải tiến làm từ gỗ khác có thể thay thế những sản phẩm làm từ hóa thạch trong lĩnh vực xây dựng; các chính sách nhằm thu hút phụ nữ, thanh niên và người dân bản địa vào việc phát triển các giải pháp do địa phương lãnh đạo; và những đổi mới sáng tạo trong tài chính công và tư nhân để nâng cao giá trị của rừng.
Bên cạnh đó, báo cáo cũng liệt kê 5 hành động hỗ trợ sẽ giúp tăng cường đổi mới sáng tạo trong ngành lâm nghiệp, bao gồm: nâng cao nhận thức, nâng cao kỹ năng, năng lực và kiến thức đổi mới, khuyến khích các quan hệ đối tác chuyển đổi, đảm bảo nguồn tài chính có thể tiếp cận được nhiều hơn và phổ biến hơn dành cho đổi mới sáng tạo, cũng như cung cấp chính sách và môi trường pháp lý khuyến khích.
Đáng chú ý, phiên họp COFO của FAO đang diễn ra cùng với Tuần lễ Rừng thế giới lần thứ 9, sự kiện mang đến cho cộng đồng lâm nghiệp cơ hội để trao đổi ý tưởng, giới thiệu những thực tiễn tốt nhất và hành động thực tế, đồng thời đóng góp vào những phiên thảo luận quốc tế về các vấn đề lâm nghiệp và môi trường.