 |
| Tiêm kích F/A-18E cất cánh từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln ngày 28/2 - Ảnh: AFP |
Hoạt động quân sự và ngoại giao của Mỹ
Mỹ phối hợp với Israel tiến hành chiến dịch không kích nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự và hạ tầng chiến lược tại Iran. Chiến dịch được Washington đặt tên là "Epic Fury", với mục tiêu làm suy yếu chương trình tên lửa và năng lực quân sự của Tehran.
Các đòn tấn công được cho là nhắm vào cơ sở quốc phòng, hệ thống chỉ huy, cùng nơi ở của nhiều quan chức cấp cao Iran. Theo các nguồn tin quốc tế, chiến dịch đã khiến Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng - sự kiện được đánh giá là bước ngoặt lớn trong cán cân quyền lực khu vực.
Song song với hoạt động quân sự, Washington tăng cường hiện diện hải quân tại Trung Đông. Hơn 10 tàu chiến Mỹ được triển khai, trong đó có tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng nhiều tàu khu trục và tàu tác chiến hỗ trợ.
Trước tuyên bố của Iran cho rằng tàu sân bay này bị trúng tên lửa đạn đạo, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã bác bỏ, khẳng định thông tin không chính xác.
Ở mặt trận ngoại giao, hãng tin Reuters dẫn nội dung phỏng vấn đăng trên tạp chí Atlantic cho biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/3 nói rằng ban lãnh đạo mới của Iran mong muốn tiến hành đối thoại với ông và ông đã đồng ý.
“Họ muốn đối thoại và tôi đã đồng ý đối thoại, vì vậy tôi sẽ trao đổi với họ. Lẽ ra họ nên làm điều đó sớm hơn. Họ nên chấp nhận những gì rất thực tế và dễ thực hiện ngay từ đầu” ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn được thực hiện tại nơi ở của ông ở bang Florida.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết các đòn không kích đã khiến hàng loạt chỉ huy quân sự cấp cao Iran thiệt mạng, trong đó có Tổng Tham mưu trưởng Abdoorahim Mousavi. Phía Iran xác nhận nhiều lãnh đạo an ninh cấp cao đã tử vong trong các cuộc tấn công.
Theo IDF, không quân Israel đã phá hủy nhiều hệ thống phòng không tại miền Tây và miền Trung Iran, qua đó thiết lập ưu thế trên không tại Tehran.
Trong nước, Israel ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, đóng cửa trường học và hạn chế tụ tập đông người nhằm đối phó nguy cơ bị trả đũa tên lửa.
Quân đội Israel đồng thời huy động thêm 100.000 quân dự bị, bổ sung vào khoảng 50.000 quân đang làm nhiệm vụ. Lực lượng bộ binh được tăng cường tại các mặt trận Syria, Lebanon, Gaza và Bờ Tây.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố chiến dịch sẽ tiếp tục leo thang, khẳng định quân đội Israel đang "tấn công trung tâm Tehran với sức mạnh khủng khiếp" nhằm bảo đảm an ninh lâu dài cho quốc gia này.
Iran: Phát động chiến dịch trả đũa quy mô lớn trên nhiều hướng, tấn công tàu sân bay Mỹ
Đáp trả các cuộc không kích, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố phát động các đợt tấn công quy mô lớn nhằm vào Israel và các mục tiêu quân sự Mỹ trong khu vực.
IRGC cho biết đã triển khai các đợt tấn công thứ 7 và thứ 8 của chiến dịch trả đũa, sử dụng tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái.
Tại Israel, một tên lửa rơi xuống khu vực Jerusalem khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Lực lượng cứu hộ Magen David Adom đã điều động hàng chục xe cứu thương và trực thăng để xử lý hậu quả.
Iran cũng tuyên bố tấn công các căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông. Ngoại trưởng Abbas Araghchi cáo buộc Washington vi phạm luật pháp quốc tế khi tham gia sát hại lãnh đạo Iran.
Các cuộc tấn công trả đũa lan rộng ra khu vực Vùng Vịnh. Tại UAE, ít nhất 3 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Chính quyền nước này cho biết đã đánh chặn hàng trăm tên lửa và thiết bị bay không người lái.
Ngoài ra, một tàu chở dầu treo cờ Palau đã bị tấn công ngoài khơi Oman khiến 4 thủy thủ bị thương.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã tấn công tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ ở Vịnh Ba Tư, sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào lãnh thổ Iran.
"Tàu sân bay Abraham Lincoln của Mỹ đã bị trúng 4 tên lửa đạn đạo", Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết trong một tuyên bố được truyền thông địa phương đăng tải hôm 1/3, đồng thời cảnh báo "đất liền và biển cả sẽ ngày càng trở thành nghĩa địa của những kẻ tấn công".
Sau khi Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian thông báo hội đồng lãnh đạo lâm thời đã chính thức bắt đầu hoạt động, đồng thời tuyên bố quân đội nước này sẽ tiếp tục mở rộng các chiến dịch quân sự.
Iran cũng phát động quốc tang 40 ngày trên toàn quốc.
Khu vực và quốc tế: Lo ngại xung đột lan rộng
Căng thẳng leo thang khiến nhiều quốc gia vùng Vịnh triệu tập họp khẩn để thống nhất phản ứng chung, trong khi Saudi Arabia triệu Đại sứ Iran.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã nhóm họp khẩn cấp, nhiều nước Mỹ Latinh và châu Phi kêu gọi các bên kiềm chế, tránh nguy cơ xung đột toàn diện làm gián đoạn thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các cuộc biểu tình ủng hộ Iran cũng nổ ra tại Pakistan và Ấn Độ, trong khi nhiều quốc gia triển khai biện pháp bảo hộ công dân tại Trung Đông.