Thế giới

Châu Âu trước yêu cầu chủ động thích ứng với cục diện an ninh mới

ClockThứ Bảy, 21/11/2026 16:55
Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc quan trọng hướng đến thay đổi mạnh mẽ cách thức vận hành, trong đó định hình vai trò và trách nhiệm lớn hơn của châu Âu đối với bài toán bảo đảm an ninh cho Lục địa già.

Châu Âu khẳng định trách nhiệm an ninhNATO thể hiện thiện chí đối thoại với Nga

 Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Câu chuyện về phiên bản “NATO 3.0” và trách nhiệm của châu Âu lại được dấy lên những ngày gần đây, khi giới truyền thông đưa tin về khả năng xảy ra kịch bản Mỹ rút khoảng 5.000 binh sĩ đồn trú tại Lục địa già. Trước đó, vào hồi tháng 6 năm nay, Mỹ đã thông báo kế hoạch rà soát toàn diện việc bố trí lực lượng tại châu Âu để phù hợp tầm nhìn mới về một “NATO 3.0”, nơi các tính toán chiến lược được cho là đã dần thay thế các cam kết bảo đảm an ninh truyền thống. Ở mô hình mới này, châu Âu buộc phải chuyển từ tư duy phụ thuộc sang san sẻ trách nhiệm an ninh với Mỹ, đảm nhận vai trò lớn hơn trong NATO.

Con số 5.000 binh sĩ mà giới truyền thông đưa ra là thấp hơn đáng kể so với mức 25.000 binh sĩ đồn trú mà Xứ Cờ hoa từng có ý định rút khỏi châu Âu. Theo các nhà quan sát, điều này xuất phát từ những thay đổi mang tính tích cực của các nước châu Âu về san sẻ trách nhiệm với Mỹ trong NATO. Gần đây, năm nước thành viên của NATO gồm Anh, Pháp, Đức, Italia và Ba Lan tuyên bố sẵn sàng đảm nhận trách nhiệm lớn hơn trong liên minh.

Lâu nay, các cuộc mặc cả giữa Mỹ và các đồng minh bên kia Đại Tây Dương về việc đóng góp tài chính cho nhiệm vụ bảo vệ an ninh châu Âu luôn thu hút sự chú ý của dư luận. Phía Mỹ từng nhiều lần đe dọa sẽ thu lại “chiếc ô an ninh” vẫn đang che chở cho Lục địa già, thậm chí là rời bỏ NATO nếu như các đồng minh châu Âu không tăng đóng góp tài chính. Tiếp đó, căng thẳng giữa Mỹ và Iran đóng vai trò như chất xúc tác, thổi bùng lên ngọn lửa mâu thuẫn vốn đã âm ỉ lâu nay trong lòng NATO. Việc Washington bày tỏ thất vọng trước mức độ hỗ trợ từ các đồng minh châu Âu trong xử lý cuộc xung đột tại Trung Đông đã phản ánh những khác biệt về ưu tiên chiến lược giữa hai bên và càng làm lung lay sự thống nhất của NATO.

Tuy nhiên, có nhiều yếu tố liên quan lợi ích chiến lược cản trở Washington hiện thực hóa kịch bản rút khỏi NATO. Thứ nhất, việc có mạng lưới đồng minh xuyên Đại Tây Dương và luôn hiện diện quân sự ở các nước đồng minh thuộc NATO giúp Washington duy trì ảnh hưởng, đồng thời phòng ngừa các nguy cơ an ninh. Thứ hai, rút khỏi NATO cũng có thể gây ảnh hưởng đến các lợi ích kinh tế của Mỹ. Châu Âu là thị trường quan trọng với ngành quốc phòng Mỹ, và mối quan hệ suy giảm giữa hai bên sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến hoạt động thương mại trong lĩnh vực này. Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting nhận định, có một thực tế là Mỹ hiện diện ở châu Âu bởi điều đó mang lại lợi ích cho chính Mỹ.

Phía châu Âu gần đây bày tỏ sẵn sàng đảm nhận trách nhiệm lớn hơn trong liên minh, nhưng cho biết Mỹ vẫn là đồng minh không thể thiếu và sự hiện diện, cùng cam kết lâu dài của Washington đối với an ninh châu Âu mang ý nghĩa quan trọng, đóng vai trò thiết yếu để xây dựng một NATO vững mạnh, đáng tin cậy. Các nước châu Âu nỗ lực hướng tới mục tiêu nâng chi tiêu quốc phòng đạt 5% GDP vào năm 2035, song tăng chi tiêu quốc phòng trong bối cảnh kinh tế bấp bênh là một thách thức không nhỏ. Tăng chi tiêu cho quốc phòng đồng nghĩa rằng các nước giảm bớt nguồn chi cho phát triển kinh tế, an sinh xã hội…, điều có thể làm dấy lên làn sóng phản đối ở nội bộ các nước.

Giữa lúc Mỹ đang chuyển trọng tâm chiến lược sang các khu vực khác, nhiều nước châu Âu vẫn tập trung vào vấn đề bảo đảm an ninh ở Lục địa già. Chính sự khác biệt về ưu tiên giữa các bên đặt ra yêu cầu cấp bách tái cấu trúc NATO trong giai đoạn mới, trong đó châu Âu phải chứng minh khả năng “tự lực cánh sinh” về an ninh và nỗ lực cân bằng trách nhiệm, nghĩa vụ với Mỹ. Điều này cũng không chỉ xuất phát từ những áp lực do đồng minh phía bên kia bờ Đại Tây Dương đặt ra với châu Âu, mà còn từ yêu cầu thực tiễn phải chủ động thích ứng trước môi trường an ninh phức tạp và nhiều biến động hiện nay.

https://nhandan.vn/chau-au-truoc-yeu-cau-chu-dong-thich-ung-voi-cuc-dien-an-ninh-moi-post1004376.html

Theo nhandan.vn
ĐÁNH GIÁ
Hãy trở thành người đầu tiên đánh giá cho bài viết này!
  Nội dung góp ý

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Khai thác đất nông nghiệp thích ứng với mùa lũ

Giữa mùa mưa lũ, nhiều cánh đồng ở vùng hạ lưu sông Bồ chưa ngập sâu, nhưng phần lớn diện tích đất nông nghiệp Quảng Điền vẫn chưa thể đưa vào sản xuất. Trong khi đó, tại những vùng đất cao hơn, người dân tranh thủ trồng rau màu ngắn ngày.

Khai thác đất nông nghiệp thích ứng với mùa lũ
Mỹ khuyến cáo công dân cảnh giác nguy cơ khủng bố tại châu Âu

Ngày 18-11, Bộ Ngoại giao Mỹ ban hành cảnh báo an ninh đối với công dân nước này đang sinh sống và làm việc tại Saudi Arabia, Bahrain và nhiều nước châu Âu, khuyến cáo tăng cường cảnh giác trong bối cảnh hai quốc gia vùng Vịnh liên tiếp hứng chịu các cuộc tấn công từ Iran và các lực lượng đồng minh.

Mỹ khuyến cáo công dân cảnh giác nguy cơ khủng bố tại châu Âu
Bài toán biên giới của châu Âu

Vấn đề di cư lại một lần nữa nóng lên trong chương trình nghị sự năm 2026 của Liên minh châu Âu (EU), khi số lượng người di cư trái phép tìm cách đến quần đảo Canary của Tây Ban Nha hay đảo Sardinia của Italia tăng cao trong thời gian gần đây. Liên minh Cờ xanh hướng tới siết chặt kiểm soát biên giới, nhưng điều đó là chưa đủ để ứng phó làn sóng di cư trái phép một cách hiệu quả, lâu dài.

Bài toán biên giới của châu Âu
Chủ động thích ứng biến đổi khí hậu

Từ những tổ nông dân phòng, chống thiên tai ở cơ sở đến các mô hình bảo vệ môi trường sinh thái, hội viên Hội Nông dân (HND) thành phố Huế đang từng bước phát huy vai trò, trách nhiệm trong bảo vệ sinh kế và xây dựng cộng đồng dân cư an toàn, bền vững.

Chủ động thích ứng biến đổi khí hậu
Việt Nam chủ động đóng góp xây dựng ASEAN đoàn kết, tự cường và phát triển bền vững

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực củng cố đoàn kết, nâng cao khả năng tự cường và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN. Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò thành viên chủ động, tích cực, có trách nhiệm, đóng góp vào những ưu tiên chung của Hiệp hội và thúc đẩy hợp tác thực chất với các nước trong khu vực.

Việt Nam chủ động đóng góp xây dựng ASEAN đoàn kết, tự cường và phát triển bền vững
Return to top