Trải nghiệm em làm lính cứu hỏa cho các em học sinh. Ảnh: MC
Xã hội ngày càng phát triển, càng đòi hỏi cao ở con người. Để con thành công trong tương lai, bố mẹ thường yêu cầu con phải học thật giỏi, phải vượt trội hơn người khác. Điều này đặt lên vai các con áp lực học tập không hề nhỏ. Nhưng nếu các con chỉ học giỏi văn hóa không thôi đã đủ để đảm bảo cho các con sống tốt, thành công trong xã hội vốn phức tạp và đầy biến động?
Với mục đích “học để chung sống” và “học để khẳng định bản thân” càng đòi hỏi nhiều hơn. Ở đây các con phải được dạy, được học và phải hình thành được những phẩm chất và năng lực cần thiết. Các phẩm chất như: nhân ái, khoan dung, trung thực, trách nhiệm, biết ơn... lúc nào cũng cần để cùng chung sống với gia đình, cộng đồng và xã hội. Anh Nguyễn Quốc Khương, có con đang học lớp 10 cho rằng: Trước khi các con học văn hóa, gia đình và nhà trường cần dạy cho các con cách ứng xử tích cực, có ý thức trách nhiệm, biết yêu thương và tôn trọng người khác… Đồng thời, giúp các con hình thành nên những kỹ năng sống cơ bản để các con biết bảo vệ và phát triển bản thân.
Để phát triển và khẳng định bản thân, trước tiên các con phải biết bảo vệ bản thân an toàn. Tưởng chừng là dễ, nhưng trên thực tế để bảo vệ bản thân trong sự an toàn đối với các con không hề đơn giản. Các con phải biết tự bảo vệ mình khỏi những rủi ro như đuối nước, thương tích, tai nạn giao thông, kết hôn sớm, mang thai ở tuổi vị thành niên; tránh khỏi những cám dỗ, cạm bẫy của cuộc đời, căn bệnh thế kỷ HIV/AISD và những bệnh lây nhiễm qua đường tình dục… Các con đang ở tuổi mới lớn, thiếu hiểu biết và thích khám phá nhưng nhiều cha mẹ không quan tâm hướng dẫn, dạy bảo các con những vấn đề này, nhất là những vấn đề mang tính nhạy cảm.
Nhiều phụ huynh có quan tâm nhưng không biết phải dạy cho các con như thế nào, thậm chí có vị còn ngại trao đổi với con những vấn đề mà ở tuổi mới lớn các con rất cần để hiểu đúng, có thái độ và hành vi đúng, từ đó các con mới bảo vệ được bản thân. Bên cạnh đó, nhiều kiến thức và kỹ năng thông thường nhưng hết sức quan trọng mà nhiều cha mẹ xem nhẹ, thậm chí quên dạy cho con như: đi xe đạp/xe máy điện, bơi lội, phòng cháy chữa cháy...
Nhiều em học sinh học thì rất giỏi, nhưng khi gặp sự cố xảy ra thì không biết tự xử lý như thế nào và điều đáng tiếc đã xảy ra. Anh Đỗ Văn Vịnh, phụ huynh của cháu Đỗ Ngọc Ánh cho rằng: “Điều quan trọng phải dạy cho các con những kiến thức và kỹ năng để sinh tồn, để tự bảo vệ bản thân như: phòng, chống đuối nước; phòng, chống ma túy và các tệ nạn xã hội; phòng cháy chữa cháy, an toàn giao thông, phòng tránh các bệnh truyền nhiễm... để các con biết tự bảo vệ mình an toàn, rồi mới nghĩ đến sự phát triển và thành công”.
Kiến thức văn hóa là quan trọng, đặc biệt là kiến thức chuyên sâu một số môn lựa chọn để các con thi vào đại học một chuyên ngành nào đó. Học xong đại học, ra trường có việc làm nuôi sống bản thân và thành công trong nghề nghiệp là mục đích mà bậc cha mẹ nào, học sinh nào cũng mong muốn đạt được. Thế nhưng, điều quan trọng hơn hết là các con phải an toàn, phải sống khỏe, sống có ích. Vì vậy, trước khi dạy văn hóa và kiến thức chuyên sâu, cha mẹ và thầy cô hãy dạy cho các con cách sống, cách nghĩ, cách làm, cách bảo vệ bản thân, hình thành cho các con những kỹ năng sống cần thiết cho sự phát triển và thành công trong cuộc sống.
Nguyễn Thị Hoa Phượng