Các mô hình thành công xem mạng xã hội không đơn thuần là kênh đăng tải thông tin, mà là "trận địa tư tưởng số" lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy thông tin tích cực đẩy lùi thông tin tiêu cực.

Nguyễn Phong Sơn (phường Hương An, TP. Huế) đã tự tạo ra một bước ngoặt lớn khi thử nghiệm làm sản phẩm truyền thông bầu cử, lan tỏa niềm tự hào dân tộc từ phim “Mưa đỏ”, sự kiện chính trị quy mô ở Huế bằng một số video ngắn. Sản phẩm bước đầu cán mốc 50 - 70 nghìn lượt xem, kéo theo nhiều bình luận tương tác, chia sẻ. Nhìn lại, anh hào hứng: “Có những người comment rất tự hào, biết ơn thế hệ cha anh hoặc nhờ anh, em hiểu hơn về bầu cử… khiến mình cảm thấy có thêm động lực”.

Trường hợp Sơn phản ánh xu hướng mới trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng: Muốn tiếp cận thế hệ trẻ, phải có mặt ở không gian nơi họ đang hiện diện. Nhiều tổ chức Đoàn đã cụ thể hướng đi này bằng những cách làm khác nhau, tạo tiếng vang trong cộng đồng số.

Tại Đoàn Trường Đại học (ĐH) Luật, ĐH Huế, infographic về các sự kiện chính trị - pháp luật, video ngắn giải đáp các vấn đề thời sự hay cuộc thi trực tuyến tìm hiểu lịch sử, pháp luật được duy trì trên các nền tảng số. Thay vì truyền tải kiến thức kiểu truyền thống, Đoàn trường chọn hình thức trực quan, dễ chia sẻ và tăng tính tương tác, giúp sinh viên chủ động tiếp cận thông tin chính thống.

ThS. Huỳnh Tây, Bí thư Đoàn trường cho hay, mạng xã hội vừa là công cụ truyền thông vừa là "lớp học mở" về giáo dục lý tưởng, đạo đức và trách nhiệm công dân. Các chủ đề về chính trị, pháp luật hay bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được thể hiện linh hoạt nên gần gũi, dễ tiếp cận, dễ nhớ hơn với sinh viên. Năm 2026, chỉ tiêu mà Đảng ủy ĐH Huế giao cho Đảng ủy trường kết nạp mới 50 đảng viên, song 5 tháng đầu năm, trường đã kết nạp 42 đảng viên là sinh viên. Con số này thể hiện hiệu quả của chiến lược giáo dục lý tưởng cách mạng trên các nền tảng số được duy trì thời gian qua.

Từ đặc thù cơ sở, phường Hương An chọn hướng đi riêng. Ngoài việc giáo dục, tuyên truyền trực tiếp; các fanpage, video ngắn, infographic hay câu chuyện người thật, việc thật được xây dựng từ chính các phong trào tại địa phương, góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến gần đoàn viên, thanh niên hơn.

Tuổi trẻ Hương An còn phối hợp với Nguyễn Phong Sơn nhằm tạo tương tác, thu hút thêm người tham gia và đối thoại. Anh Phan Đăng Rin, Bí thư Đoàn phường đúc kết: “Tất cả nội dung chúng tôi chuyển tải là từ hình ảnh thật, nhân vật thật, kết quả cụ thể. Đây chính là "ngôn ngữ số" phù hợp với thanh niên. Không gian số không thay thế hoạt động thực tiễn, nó trở thành công cụ kết nối và lan tỏa hành động”.

Một điểm sáng khác là Công an xã A Lưới 1 với các video tuyên truyền pháp luật thu hút hàng triệu lượt xem cùng hàng nghìn chia sẻ và bình luận tương tác trên các nền tảng số. 

Việc sản xuất video ngoài Thượng úy Phạm Đức Huỳnh - Bí thư Chi đoàn - vừa là đạo diễn, vừa là diễn viên còn có sự góp mặt của rapper David Nộp (tên thật Phạm Trung Hiếu, 23 tuổi) - em ruột Thượng úy Huỳnh. Thừa thắng xông lên, anh Huỳnh cho biết, sắp tới sẽ tiếp tục series tuyên truyền pháp luật với những video ngắn nói về về hậu quả của ma túy, trộm cắp, đánh nhau...

Các mô hình như đã đề cập đều có mẫu số chung: “Truyền thông - hành động - lan tỏa trở lại”. Ngoài lượt xem cao, nó còn chứng minh thông tin chính luận vẫn chiếm lĩnh và lan tỏa mạnh mẽ trên không gian mạng nếu được kể đúng nội dung, đúng ngôn ngữ nền tảng, đúng hành vi công chúng. Mỗi cán bộ Đoàn, đảng viên trẻ, chiến sĩ công an, thậm chí mỗi người sáng tạo nội dung tích cực đều có thể trở thành “đại sứ số” lan tỏa giá trị đúng đắn, bảo vệ lẽ phải.

Tuy nhiên, những mô hình nói trên vẫn là các điểm sáng riêng lẻ, chưa thực sự tạo thành sức lan tỏa rộng lớn để đủ sức cạnh tranh, chạm tới người trẻ giữa "biển" thông tin trên không gian số.

Từ những hiệu ứng tích cực gặt hái ban đầu, vấn đề đặt ra vì sao cùng là nội dung chính thống nhưng có sản phẩm lượt xem thưa thớt còn có video đạt hàng triệu lượt tiếp cận, hàng chục nghìn lượt tương tác?

Câu trả lời không ở bản thân nội dung, mà ở cách kể câu chuyện.

TS. Phan Quốc Hải, Trưởng khoa Báo chí - Truyền thông, Trường ĐH Khoa học, ĐH Huế cho rằng, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian số đang đứng trước một yêu cầu mới: Không chỉ truyền tải thông tin đúng, phải truyền tải theo đúng phương thức tiếp nhận của công chúng trẻ. "Là thế hệ phono sapiens (những con người sống, tư duy và ra quyết định thông qua điện thoại thông minh), giới trẻ giờ đây không thiếu thông tin. Họ thiếu những nội dung đủ hấp dẫn để dừng lại xem, đủ thuyết phục để tin và đủ giá trị để chia sẻ", TS. Hải nhận định.

“Sự thành công của các video triệu lượt xem của Công an xã A Lưới 1 cho thấy người trẻ không hề quay lưng với những chủ đề về pháp luật, lịch sử hay trách nhiệm công dân. Điều họ từ chối là cách truyền tải khô cứng, nặng tính khẩu hiệu và thiếu tính tương tác”, TS. Hải lý giải. 

Thực tế, môi trường mạng đang diễn ra cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các nền tảng. Đó là cuộc cạnh tranh về sự chú ý trong vài giây đầu tiên nhằm giữ chân người xem giữa hàng trăm nội dung thuật toán liên tục đề xuất. Vì vậy, trong môi trường này, thông tin tích cực, đáng tin cậy và hấp dẫn sẽ là điểm dẫn dắt hiệu quả nhất trước thông tin xấu độc. Khi những câu chuyện đẹp, nhân văn, gần gũi được lan tỏa rộng rãi thì sức đề kháng của xã hội trước các luận điệu xuyên tạc cũng được nâng cao.

Trở thành nhà sáng tạo nội dung số trẻ ở Huế thành công, tài khoản anh Nguyễn Phước Đạt có 150 nghìn người theo dõi. Trước câu hỏi hiếm KOL nào lựa chọn làm nội dung về lịch sử, chủ trương, chính sách... Đạt thổ lộ: “Mình không ngại lượt xem ít mà phải tính toán làm sao để truyền tải thông điệp một cách tự nhiên, chân thật, đi vào đời sống”.

Chính thanh niên này xác nhận: “Đối với lịch sử, thông tin cần chuẩn xác. Chỉ một sơ suất nhỏ trong lời thoại hay hình ảnh minh họa cũng có thể dẫn đến khủng hoảng truyền thông hoặc các vấn đề liên quan khác. Để biến những văn bản, số liệu hay sự kiện lịch sử thành một kịch bản có "hook" (yếu tố giữ chân) trong 3 giây đầu tiên trên các nền tảng video ngắn là bài toán khó! Dù vậy, nếu biết kể bằng câu chuyện thật, nhân vật thật, cảm xúc thật thì những nội dung tích cực vẫn có thể chạm đến rất nhiều người", Đạt nói.

Quan điểm ấy cũng được chuyên gia truyền thông Trần Chí Hiếu (Hiếu Orion) đồng tình. Ông đã có bài viết hiệu triệu “sự vào cuộc” của những tài khoản có sức ảnh hưởng, trong đó nhấn mạnh: Hôm nay “Địch” là tin giả, lừa đảo, độc hại trên mạng; thao túng dư luận, đầu độc nhận thức giới trẻ. Nên nếu cái xấu đang nằm trên TikTok, thì lực lượng chức năng có mặt trên TikTok. Nếu người dân đang xem YouTube..., thì truyền thông chính thống cũng phải bước vào YouTube... Nếu cộng đồng nói bằng ngôn ngữ mạng... thì việc dùng ngôn ngữ mạng gần dân cũng là cần thiết...”.

Từ các mô hình tại Huế, có thể rút ra "công thức" chung: Lấy con người làm trung tâm, lấy câu chuyện đời thường để truyền tải thông điệp lớn, lấy nền tảng số làm không gian đối thoại thay vì chỉ tuyên truyền một chiều.

Nhiều chuyên gia cho rằng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số cần thay đổi tư duy truyền thông. Đồng chí Hoàng Khánh Hùng, UVTV, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Huế nhấn mạnh: “Nội dung chính thống không chỉ đúng mà còn phải hấp dẫn, gần gũi, có tính tương tác và phù hợp với "ngôn ngữ tiếp nhận" của thanh niên. Công tác tuyên truyền cần chú trọng yếu tố cảm xúc; lấy người thật, việc thật, mô hình thật để tạo sức thuyết phục trên cơ sở không buông lỏng nguyên tắc, không xa rời định hướng chính trị, bởi đây là yêu cầu cốt lõi”.

Mô hình đã có, điểm sáng đã thấy nhưng dường như vẫn chưa đủ sức cộng hưởng, tạo nên một dòng chảy mạnh mẽ. Phía sau đó còn không ít trăn trở về nguồn nhân lực, kỹ năng số và một chiến lược dài hơi.

Xuất hiện các cách làm sáng tạo nhưng hầu hết các mô hình đang phát triển theo hướng riêng lẻ, phụ thuộc vào tâm huyết của từng tập thể hoặc cá nhân. Những "đốm lửa" ấy chưa trở thành "ngọn đuốc" trên không gian số vì rất nhiều lý do.

Ở vị trí là tổ chức lãnh đạo thanh niên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Huế, Bí thư Thành đoàn Nguyễn Thanh Hoài cho biết: “Thành đoàn Huế quản lý công tác Đoàn của 40 xã phường và 5 đơn vị trực thuộc. Nguồn nhân lực Đoàn sau sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp mỏng, còn thiếu đội ngũ có khả năng sáng tạo nội dung số chuyên nghiệp. Phần lớn, cán bộ Đoàn được đào tạo về công tác phong trào, trong khi môi trường mạng xã hội lại đòi hỏi những kỹ năng hoàn toàn khác: kể chuyện bằng hình ảnh, hiểu thuật toán, sản xuất video ngắn và tương tác với cộng đồng”.

Nhiều mô hình tốt chưa kết nối với nhau. Mỗi đơn vị có một cách làm riêng, chưa hình thành được mạng lưới chia sẻ, lan tỏa hiệu quả. Không ít câu chuyện đẹp chỉ nằm trong phạm vi địa phương hoặc một cơ sở Đoàn, chưa tạo thành sức ảnh hưởng rộng hơn.

Một khoảng trống khác là sự thiếu vắng đội ngũ KOL, nhà sáng tạo nội dung trẻ đồng hành cùng các tổ chức chính trị - xã hội. Trong khi, người trẻ Huế dành phần lớn thời gian trên TikTok, Facebook hay YouTube… Số người có sức ảnh hưởng sản xuất nội dung về lịch sử, văn hóa, chính sách và trách nhiệm công dân còn khá khiêm tốn, nếu không nói là hiếm hoi.

Ngoài ra, tính đến thời điểm này, chưa có nghiên cứu chuyên sâu nào về hành vi, tác động trên không gian số hoặc các vấn đề tương tự trong thanh niên Huế. ThS. Đoàn Thị Mỹ Huệ, giảng viên Trường Chính trị Nguyễn Chí Thanh mong mỏi: “Là một trong những trung tâm đào tạo lớn của cả nước, các nghiên cứu chuyên sâu về hành vi tiếp nhận và chia sẻ thông tin của sinh viên Huế trên không gian mạng còn khá hạn chế. Thực tiễn đặt ra nhu cầu cấp thiết phải nhận diện rõ hơn những tác động, xu hướng của môi trường số đối với nhận thức của người trẻ tại địa phương. Đây sẽ là cơ sở dữ liệu cho việc đề xuất các giải pháp, kiến nghị phù hợp và hiệu quả”.

Nếu các khoảng trống nói trên không được lấp đầy, thuật toán sẽ tiếp tục ưu tiên những nội dung khác. Đồng chí Hoàng Khánh Hùng, UVTV, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Huế cho rằng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian số cần sự phối hợp đồng bộ giữa cấp ủy, chính quyền, lực lượng công an, tổ chức Đoàn, nhà trường, cơ quan báo chí và đặc biệt là chính những người trẻ.

Từ người từng tiếp nhận thông tin cảm tính, Nguyễn Phong Sơn trở thành người chủ động tạo ra những nội dung tích cực trên mạng xã hội. Gương mặt trẻ này chứng minh rằng, nếu được định hướng đúng và trao cơ hội, mỗi thanh niên đều có thể trở thành một "điểm phát sóng" của niềm tin. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số không đơn thuần ngăn chặn cái sai, quan trọng hơn biết cách kể cái đúng; để điều hay lan tỏa mạnh mẽ từ sự gần gũi hơn với thế hệ trẻ.

KỲ 3: KIẾN TẠO “MỞ LỐI”, XUNG KÍCH “DẪN ĐƯỜNG”