Huế, mà không chỉ riêng Huế, rộng ra là cả Thừa Thiên Huế vừa trải qua những ngày tháng Năm (ÂL) với nét văn hóa tâm linh rất riêng, ấy là lễ cúng 23/5. Đó là dịp người dân Cố đô tưởng niệm, vọng nhớ anh linh, hương hồn quan binh, đồng bào đã hy sinh, tử nạn trong biến cố bi hùng "thất thủ kinh đô" (1885). Lâu dần về sau, lễ cúng này trong tâm niệm của nhiều người cũng là để đồng thời cầu siêu, bố thí cho các oan hồn uổng tử không nơi nương tựa, phụng thờ. Lễ cúng không chỉ có trong ngày 23/5 mà kéo dài từ đó cho đến hết tháng 5 âm lịch. Ai có điều kiện lúc nào cúng lúc ấy, và không chỉ có tư gia mà nhiều doanh nghiệp, xóm thôn, hay các cụm dân cư... đều thiết lễ thành tâm cúng tế. Thực sự là nét văn hóa tâm linh đẹp và mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc của người dân xứ Huế.
Tuy nhiên, điều rất nên đề cập là trong dịp cúng 23/5, năm nào cũng vậy, đồ vàng mã được sử dụng quá nhiều. Đặc biệt là càng về cuối tháng, gia đình nào cũng cúng "chạy đua" kẻo hết ngày, nhiều tuyến đường mù mịt khói tro do đốt vàng mã. Chưa hết, vàng mã còn được mang rải xuống nước. Có nhiều gia đình "hào phóng" cúng lễ thật hậu, và theo đó vàng mã được rải xuống sông càng tợn, thậm chí không phải là rải nữa mà người ta ném từng xấp xuống sông! Đi dọc sông An Cựu một đoạn từ cầu Nam Giao về cầu An Cựu trong những ngày ấy, khoảng thời gian từ chiều đến chập tối, dễ bắt gặp có những điểm mặt sông "đặc rền" vàng mã. Thật không bút mực nào để tả.
Chính quyền tỉnh, thành phố đã có quy định cấm rải vàng mã xuống sông, hồ... đã khá lâu. Tuy nhiên, xem chừng các địa phương và các cơ quan có trách nhiệm còn thiếu nghiêm túc và nghiêm khắc trong việc kiểm tra, xử phạt. Bởi vậy tệ nạn này hình như vẫn chưa có dấu hiệu thuyên giảm. Không tin, cứ nhằm ba mươi mồng một, mười bốn rằm hàng tháng, chạy một vòng mà xem. Từ các cây cầu bắc qua các con sông người ta vẫn cúng kiến rồi tung hê vàng mã xuống nước.
Tháng Năm vừa qua, tháng Bảy (ÂL) chuẩn bị đến. Đó cũng là tháng cao điểm cúng âm linh cô hồn nhân lễ Vu lan "xá tội vong nhân". Viết bài này để mong cho các con sông Huế sẽ bớt "thọ nạn" vàng mã, cho anh chị em công nhân vớt rác sẽ đỡ nhọc nhằn. Và không chỉ trong tháng Bảy này...
Thượng Bích