Xin kể câu chuyện liên quan đến bản thân người viết.
Hôm trước đi thể dục buổi sáng, thấy một hố rác trong Đàn Nam Giao lưu cữu chắc nhiều ngày, tôi chụp hình đăng lên facebook với dòng thông báo: “Đây là Đàn Nam Giao”. Đàn Nam Giao là một điểm di tích thuộc sự quản lý của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế. Cũng xin nói rằng, tôi là người sử dụng facebook, kết bạn ít, like (thích) ít. Và tất nhiên, cũng nhận được ít like. Ngay sau dòng trạng thái này được đăng tải, sáng hôm sau, đống rác đã được dọn sạch.
Không chỉ tuyên truyền trên mặt báo, đội ngũ những người làm báo ở Báo Thừa Thiên Huế còn thể hiện bằng hành động cụ thể, khi xuống đường nhặt rác, kêu gọi bảo vệ môi trường. Ảnh: P. Thành
Kể lại mẩu chuyện trên để nói rằng, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 không còn là mơ hồ nữa. Công nghệ, thông tin, dữ liệu lớn, mạng xã hội… với muôn hình vạn trạng đã len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống và tác động nhanh, mạnh mẽ mà khó có bất kỳ một người nào cưỡng lại được. Nó tác động lên cảm xúc, suy nghĩ của con người. Nó trợ giúp tích cực cho hoạt động xã hội và kinh tế. Anh là người nổi tiếng được nhiều người yêu mến, tin cậy, chỉ một thông tin kêu gọi mọi người trợ giúp một hoàn cảnh khó khăn nào đó, ngay lập tức có thể nhận được nhiều sự ủng hộ. Buôn bán hàng online (bán hàng qua mạng) mà chúng ta thường nghe, gọi là thương mại điện tử đang ngày càng chiếm ưu thế so với bán hàng truyền thống. Amazon, Alibaba là những chợ điện tử khổng lồ.
Mới đây, tại một cuộc hội thảo về “Du lịch điện tử” diễn ra tại Đức, những công ty du lịch lớn của Việt Nam như Vietravel, Saigontourist… cho biết lượng khách đặt tour trực tuyến tăng trưởng rất mạnh, có những công ty đạt 30 -40%. Nhiều đơn vị hơn 2/3 công tác tiếp thị chuyển sang tiếp thị số so với truyền thống.
Việt Nam đang tích cực xây dựng Chính phủ điện tử. Thừa Thiên Huế đã từng đạt vị trí thứ nhất về Chính phủ điện tử cấp địa phương đã cho thấy những nỗ lực tận dụng ưu thế, sức mạnh của công nghệ trong việc thúc đẩy bộ máy chính quyền hoạt động hiệu lực, hiệu quả, minh bạch, hỗ trợ thuận lợi cho các hoạt động của người dân và doanh nghiệp. Cũng một công việc như trước đây nhưng được sự hỗ trợ của công nghệ, thông tin… có thể thay cho công việc của nhiều người nếu làm việc theo phương pháp thủ công trước đây. Đó là chưa nói đến tự động hóa, trí tuệ nhân tạo.
Dưới sự tác động tích cực của công nghệ, thông tin như vậy, những đơn vị nào chậm chạp trong việc ứng dụng, rất có thể sẽ bị “bỏ lại phía sau”. Trong hệ thống hành chính Nhà nước, chúng ta cũng có thể hiểu theo chiều ngược lại: Những đơn vị nào chậm áp dụng công nghệ thông tin, đó là những đơn vị trì trệ, làm việc kém hiệu quả. Công nghệ có thể thay thế một phần nhân sự. Nếu áp dụng triệt để có thể nhiều người sẽ nằm trọng tình trạng “dôi dư”. Thường con người trong một đơn vị có nhiều mối quan hệ. Điều này cũng làm “chùn bước” nhiều đơn vị trong việc sắp xếp lại bộ máy, nhất là các đơn vị sự nghiệp. Điều này giải thích vì sao nhiều đơn vị sự nghiệp vừa đông, hoạt động vừa kém hiệu quả và luôn luôn có tâm lý “bám vào bầu sữa mẹ ngân sách”, chậm thay đổi phương thức hoạt động.
Như trên đã nói, công nghệ, thông tin có tác động hết sức tích cực đến mọi hoạt động của đời sống. Nó hỗ trợ nâng cao công tác quản lý, hiệu quả công việc, tăng năng suất lao động, minh bạch hóa nhiều vấn đề để hỗ trợ dễ dàng cho công tác kiểm tra, giám sát… Thế tại sao nhiều đơn vị lại còn chần chừ?
Xin nêu một ví dụ nhỏ khác để kết thúc bài viết này. Cả hàng ngàn cuộc họp diễn ra hàng ngày trên đất nước chúng ta. Một phần nhỏ trong số ấy tổ chức họp trực tuyến thì sẽ tiết kiệm được bao nhiêu thời gian, công sức, tiền của… Chắc là không hề nhỏ.
Nguyên Lê