Thế giới

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo và bài toán quản trị toàn cầu

ClockThứ Năm, 01/10/2026 09:45
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành tâm điểm của nhiều cuộc thảo luận ở quy mô toàn cầu trong bối cảnh có nhiều ý kiến lo ngại rằng các mô hình AI dần vượt tầm kiểm soát của con người. Câu chuyện được quan tâm hiện nay không chỉ là AI mang lại lợi ích vượt trội như thế nào, tiềm năng tăng trưởng ra sao, mà còn là làm sao để việc hoàn thiện chính sách quản trị rủi ro bắt kịp tốc độ phát triển của công nghệ.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AIDấu ấn của cuộc đua trí tuệ nhân tạoOpenAI phát triển thiết bị AI 'tí hon' có thể làm thay đổi tương lai điện toán cá nhân

 Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Nhìn vào chương trình nghị sự của Kỳ họp lần thứ 81 Đại hội đồng Liên hợp quốc, có thể thấy, AI đang là vấn đề nhận được sự quan tâm đặc biệt của các nước.

Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 Khalilur Rahman chỉ ra rằng, nếu như cách đây 4 năm, chỉ có 5 phái đoàn đề cập vấn đề AI tại Đại hội đồng, thì tại kỳ họp năm nay đã tăng lên thành 128, với rất nhiều câu hỏi về kiểm soát, trách nhiệm giải trình đối với phát triển AI.

Con số này cho thấy, những lo ngại về các rủi ro xuất hiện song hành sự phát triển vượt trội của công nghệ là không thể phớt lờ.

Điều này đang tạo ra một nghịch lý trên thị trường công nghệ khi các tập đoàn lớn, vốn tham gia cuộc đua quyết liệt phát triển mô hình AI, lại lên tiếng kêu gọi giảm tốc phát triển và nâng cấp.

Không dừng lại ở lời kêu gọi, công ty OpenAI còn xác nhận không phát hành mô hình AI mới nhất của hãng, sau khi các thử nghiệm nội bộ cho thấy không đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn.

AI hiện cũng không còn là câu chuyện công nghệ đơn thuần, mà đang trở thành vấn đề ảnh hưởng lớn đến tình hình hòa bình, an ninh thế giới.

AI không chỉ là vấn đề của từng quốc gia riêng lẻ, mà đang trở thành bài toán quản trị toàn cầu với những câu hỏi chung như: Ai thiết kế công nghệ, ai được hưởng lợi, ai chịu rủi ro và ai sẽ chịu trách nhiệm khi xảy ra thiệt hại?

Ngày càng xuất hiện nhiều lời kêu gọi về xây dựng một khuôn khổ toàn cầu về quản lý rủi ro AI. Nhưng thực tế cho thấy, xây dựng “luật chơi” chung cho công nghệ tiên tiến này không hề dễ dàng.

Một số ý kiến cho rằng, các cơ chế ràng buộc toàn cầu có thể kìm hãm sự phát triển, đổi mới sáng tạo.

Một nguyên nhân khác đến từ sự khác biệt quan điểm của chính phủ các nước về cách thức quản lý, khi mà việc phát triển AI liên quan chặt chẽ đến lợi thế cạnh tranh của mỗi quốc gia trong lĩnh vực công nghệ, kinh tế.

Mỹ, một trong những trung tâm phát triển AI hàng đầu, hiện có xu hướng hạn chế các quy định pháp lý mang tính ràng buộc đối với ngành công nghệ và đặt kỳ vọng nhiều vào khả năng tự kiểm soát của giới doanh nghiệp.

Bản thân các doanh nghiệp công nghệ cũng đứng trước bài toán khó. Các sản phẩm AI tiên tiến vốn được coi là sản phẩm chủ chốt, là “gà đẻ trứng vàng” cho một số doanh nghiệp. Nếu một doanh nghiệp lựa chọn giảm tốc phát triển AI trong khi đối thủ của mình duy trì mở rộng phát triển, họ sẽ đứng trước rủi ro mất vị trí trên thị trường.

Rõ ràng là khi lợi ích về kinh tế, an ninh công nghệ hay mức độ phát triển giữa các nước, các doanh nghiệp công nghệ còn chênh lệch, việc đi đến một bộ quy tắc chung về quản trị AI cho toàn thế giới là điều không dễ dàng.

Cuộc đua AI trên toàn cầu đang bước vào giai đoạn mới, khi các tập đoàn chuyển hướng từ phát triển nhanh chóng mô hình công nghệ sang kiểm soát tốc độ và rủi ro.

Tương lai của lĩnh vực AI không chỉ được quyết định bởi các phòng thí nghiệm, mà còn bởi sự phối hợp hành động, trách nhiệm của chính phủ, cơ quan quản lý và doanh nghiệp để đưa ra các biện pháp quản trị không kìm hãm đổi mới, phát triển, nhưng cũng không buông lỏng kiểm soát nguy cơ.

https://nhandan.vn/cuoc-dua-tri-tue-nhan-tao-va-bai-toan-quan-tri-toan-cau-post992126.html

Theo nhandan.vn
ĐÁNH GIÁ
Hãy trở thành người đầu tiên đánh giá cho bài viết này!
  Nội dung góp ý

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Bài toán biên giới của châu Âu

Vấn đề di cư lại một lần nữa nóng lên trong chương trình nghị sự năm 2026 của Liên minh châu Âu (EU), khi số lượng người di cư trái phép tìm cách đến quần đảo Canary của Tây Ban Nha hay đảo Sardinia của Italia tăng cao trong thời gian gần đây. Liên minh Cờ xanh hướng tới siết chặt kiểm soát biên giới, nhưng điều đó là chưa đủ để ứng phó làn sóng di cư trái phép một cách hiệu quả, lâu dài.

Bài toán biên giới của châu Âu
AI làm thay đổi bài toán an ninh mạng

Hàng loạt vụ tấn công mạng và rò rỉ dữ liệu quy mô lớn tại Hàn Quốc, Nhật Bản trong thời gian gần đây đang làm gia tăng lo ngại về việc trí tuệ nhân tạo (AI) bị lợi dụng để thực hiện các cuộc tấn công nhanh hơn, trên phạm vi rộng hơn. Cùng với đó, sự phát triển của các tác nhân AI (AI agent) đặt ra những yêu cầu mới về bảo mật dữ liệu, trách nhiệm của doanh nghiệp công nghệ và quản lý rủi ro.

AI làm thay đổi bài toán an ninh mạng
Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng
Đầm Cầu Hai cần bài toán phát triển du lịch bền vững

Đầm Cầu Hai hội đủ những yếu tố để trở thành một điểm đến du lịch hấp dẫn, từ cảnh quan tự nhiên độc đáo, nguồn thủy sản phong phú, văn hóa làng chài đặc sắc và vị trí gần nhiều địa danh nổi tiếng của Huế. Tuy vậy, việc đầu tư, quảng bá và xây dựng sản phẩm du lịch tại đây vẫn còn hạn chế. Khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế đang đặt ra câu hỏi về hướng phát triển phù hợp cho vùng đầm phá này.

Đầm Cầu Hai cần bài toán phát triển du lịch bền vững
Bài toán sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả

Nhu cầu năng lượng ngày càng lớn đang đặt ra yêu cầu không chỉ bảo đảm đủ nguồn cung mà còn phải sử dụng hiệu quả từng đơn vị năng lượng. Trong bối cảnh đó, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo đang mở ra cách tiếp cận mới: Đo lường chính xác mức tiêu thụ, nhận diện điểm lãng phí, tối ưu vận hành và từng bước thay đổi cả phương thức sản xuất, sử dụng năng lượng.

Bài toán sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả
Return to top