 |
| Châu Âu đang nóng lên với tốc độ nhanh nhất thế giới. Ảnh minh họa: Baotainguyenmoitruong.vn |
Bên cạnh đó, không riêng năm 2023, phân tích mức tăng nhiệt độ trung bình trong vòng 10 năm, từ 2014 đến 2023 cho thấy, 15 quốc gia có mức độ nóng lên cao nhất đều nằm ở châu Âu.
Tốc độ nóng lên của châu Âu so với phần còn lại của thế giới nhanh như thế nào?
Theo số liệu thống kê của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) về thay đổi nhiệt độ đất, nhiệt độ trung bình toàn cầu hàng năm trên đất liền đã tăng 1,8°C so với mức cơ sở 1951-1980 vào năm 2023. Đây là mức tăng nhiệt độ cao nhất từng được ghi nhận.
Theo khu vực, châu Âu đã trải qua sự nóng lên đáng kể nhất, với mức tăng 2,4°C. Đây là lần thứ bảy trong 9 năm, nhiệt độ trong khu vực vượt quá 2°C.
Có thể nói rằng, giới hạn 1,5°C của Thỏa thuận chung Paris đã bị vượt quá ở mọi khu vực vào năm 2023, ngoại trừ Châu Đại Dương, nơi ghi nhận mức tăng 0,9°C.
Những quốc gia ghi nhận mức tăng nhiệt độ cao nhất là?
Trong số 198 quốc gia và 39 vùng lãnh thổ, Svalbard và quần đảo Jan Mayen ở Na Uy là trường hợp ngoại lệ, khi vào năm 2023, hai nơi này đã ghi nhận mức tăng nhiệt độ lên đến 3,6°C, mức cao nhất trên thế giới.
Trong khi đó, Moldova, Ukraine, Andorra, Thụy Sĩ và Belarus đều trải qua mức tăng nhiệt vượt quá 2,7°C so với mức trung bình của giai đoạn 1951-1980.
Ở Liên minh châu Âu (EU), Romania và Slovenia có mức tăng nhiệt độ hàng năm cao nhất là 2,62°C.
27 trong số 49 quốc gia và vùng lãnh thổ ở châu Âu được xếp hạng trong top 30 về mức tăng nhiệt độ cao nhất. Cụ thể, Pháp ghi nhận tăng 2,59°C, Tây Ban Nha (2,57°C), Nga (2,53°C) và Đức (2,44°C).
Những quốc gia châu Âu nào mát mẻ hơn vào năm 2023?
Iceland và Quần đảo Faroe là những ngoại lệ ở châu Âu, nơi có mức ấm lên ít nhất vào năm 2023, với nhiệt độ tăng dưới 0,65°C.
Theo sau đó là Na Uy, Thụy Điển và Vương quốc Anh với mức tăng nhiệt độ hàng năm từ 1,2°C đến 1,5°C.
Các chuyên gia cho biết, các quốc gia giáp Đại Tây Dương thường có xu hướng tăng nhiệt độ ít hơn. Trong khi các quốc gia mở rộng vào các vùng phía bắc (Bắc Cực) thường có mức tăng nhiệt độ nhiều hơn. Nhà khoa học khí hậu tại Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) Rebecca Emerton giải thích, sự biến đổi này có thể do nhiều yếu tố thúc đẩy, gồm mô hình hoàn lưu khí quyển, ảnh hưởng của đại dương và các yếu tố cục bộ hơn như lớp tuyết phủ, độ ẩm đất và đặc điểm địa lý.
Điều này cho thấy châu Âu đang nóng lên với tốc độ nhanh hơn nhiều so với hầu hết các khu vực khác trên toàn cầu.
Trong một ý kiến có liên quan, giáo sư tại Viện Khí tượng và Thủy văn Thụy Điển Erik Kjellstrom cho rằng việc giảm lượng khí thải sương khói trong không khí có thể đã góp phần khiến châu Âu nóng lên nhiều hơn so với hầu hết các châu lục khác. Được biết, châu Âu đã làm sạch khí thải dạng sương khói. Điều này dẫn đến ít sương khói hơn, nhưng sương khói một phần có tác dụng (tạm thời) chặn ánh sáng mặt trời, từ đó khiến ở châu Âu xuất hiện hiện tượng ấm lên hơn so với các khu vực khác.