 |
| Các lĩnh vực ưu tiên được tiếp cận tín dụng ưu đãi tại Agribank. |
Giảm lãi suất tín dụng ưu đãi
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về giảm chi phí vốn, hướng tín dụng vào các động lực tăng trưởng, nhiều ngân hàng đã công bố các chương trình cho vay ưu đãi với lãi suất thấp hơn từ 1%/năm so với mặt bằng cho vay nhằm hỗ trợ nền kinh tế.
Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) đã triển khai gói tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng, áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), DN và cá nhân kinh doanh thuộc các lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng kinh tế. Thời gian ưu đãi kéo dài từ tháng 8/2026 đến năm 2028 với lãi suất cho vay giảm từ 1% đến 2%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của Agribank.
Các ngân hàng thương mại (NHTM): Ngoại thương (Vietcombank), Đầu tư và Phát triển (BIDV) và Công thương (VietinBank) cũng triển khai các chương trình tín dụng với quy mô 50.000 tỷ đồng tại mỗi ngân hàng. Nguồn vốn ưu đãi này hướng đến nhóm DNNVV và các lĩnh vực ưu tiên như: nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, chế biến chế tạo, công nghệ cao, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và dự án xanh. Tùy chương trình, lãi suất được các ngân hàng này áp dụng thấp hơn khoảng 1%/năm so với mức cho vay bình quân hoặc lãi suất thông thường cùng kỳ hạn của từng ngân hàng.
Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank) triển khai gói tín dụng ưu đãi dành cho khách hàng xuất nhập khẩu với mức lãi suất giảm 2%/năm dành cho khách hàng mới và khách hàng hiện hữu đến 31/12/2026. Sacombank cũng giảm biên lợi nhuận từ khoảng 2,79% xuống còn 0,79% để hỗ trợ DN, thúc đẩy hoạt động xuất, nhập khẩu và tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, Sacombank triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho các lĩnh vực ưu tiên, hộ kinh doanh và DN có vốn đầu tư nước ngoài với tổng quy mô từ 10.000 tỷ đến 15.000 tỷ đồng. Lãi suất ở mức 8,5%/năm đến 9%/năm, được thiết kế theo từng phân khúc khách hàng, kỳ hạn và điều kiện thị trường phù hợp.
Các ngân hàng khác cũng triển khai nhiều chương trình tín dụng ưu đãi tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên, lĩnh vực tạo động lực trong tăng trưởng. Phần lớn nguồn vốn ưu đãi tập trung vào DNNVV có tình hình tài chính đáp ứng yêu cầu của ngân hàng.
Bảo đảm chất lượng tín dụng
Lãi suất các chương trình tín dụng ưu đãi được điều chỉnh giảm, song, mặt bằng lãi suất cho vay chung chưa giảm tương ứng.
Diễn biến lãi suất tháng 7/2026 của các tổ chức tín dụng, lãi suất cho vay bình quân của nhóm NHTM nhà nước và nhóm NHTM cổ phần đối với các khoản cho vay mới và cũ còn dư nợ đang duy trì ở mức 8,3%/năm đến 10,5%/năm. Lãi suất cho vay ngắn hạn bình quân bằng VND đối với lĩnh vực ưu tiên khoảng 3,9%/năm, thấp hơn mức lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa theo quy định của NHNN (4%/năm). Lãi suất cho vay USD bình quân của nhóm NHTM nhà nước và nhóm NHTM cổ phần đối với các khoản cho vay mới và cũ còn dư nợ ở mức 4,1%/năm đến 5,4%/năm.
Tuy nhiên, lãi suất ưu đãi không đồng nghĩa với việc tiêu chuẩn cấp tín dụng được hạ xuống. Với DN đang suy giảm doanh thu, dòng tiền yếu hoặc khó chứng minh khả năng trả nợ, việc đáp ứng điều kiện vay vẫn là trở ngại.
Ông Lê Hoàng Oanh, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư xây dựng quảng cáo Trường Hà cho hay, DN không quá quan tâm thị trường đang có bao nhiêu chương trình hỗ trợ, điều chúng tôi cần là nguồn vốn thực sự tiếp cận được với mức lãi suất phù hợp. Hiện, đa phần các DN đều gặp khó khăn do cần vốn tái đầu tư nhưng điều kiện vay chặt chẽ. Nếu cơ chế cho vay không thay đổi, nhất là yêu cầu về tài sản bảo đảm và thủ tục xét duyệt, các gói hỗ trợ hàng chục nghìn tỷ đồng vẫn rất khó đến được với những DN đang cần vốn
Nhiều DN đặt câu hỏi, liệu ngân hàng có thể đánh giá khả năng trả nợ dựa nhiều hơn vào dòng tiền, đơn hàng, doanh thu và dữ liệu kinh doanh, thay vì đặt nặng tài sản bảo đảm.
Vấn đề này, ông Phạm Bá Nam, Phó Giám đốc NHNN khu vực 9 thông tin, cùng với yêu cầu mở rộng tín dụng, các ngân hàng phải kiểm soát chất lượng khoản vay và khả năng thu hồi vốn. Tài sản bảo đảm chỉ là một trong những căn cứ thẩm định, không phải yếu tố duy nhất. Ngân hàng còn xem xét tình hình tài chính, dòng tiền, lịch sử tín dụng, năng lực quản trị, thị trường đầu ra và khả năng trả nợ của DN.
Để tiếp cận nguồn vốn, ông Phạm Bá Nam cho rằng, DN cần chứng minh phương án kinh doanh khả thi, minh bạch hồ sơ tài chính, đầu ra và kế hoạch trả nợ. Khi phương án kinh doanh tạo được dòng tiền và chứng minh được khả năng hoàn vốn, ngân hàng sẽ có thêm căn cứ xem xét cấp tín dụng, kể cả khi tài sản bảo đảm còn hạn chế.
Các gói tín dụng mới đang tạo thêm dư địa giảm chi phí vốn cho DN dịp cuối năm. Để nguồn vốn ưu đãi đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, các ngân hàng cần công khai rõ đối tượng, điều kiện, kỳ hạn và mức ưu đãi, đồng thời tăng cường kết nối đối thoại với cộng đồng DN. Ngược lại, DN cũng cần quan tâm đến vấn đề minh bạch trong quản trị, dòng tiền và lịch sử trả nợ tốt sẽ có thêm cơ hội tiếp cận tín dụng với lãi suất ưu đãi.