Sau khi tốt nghiệp ngành marketing, Trường Đại học Kinh tế Huế, Trương Văn Tới từng làm việc cho một công ty về thiết bị bay nông nghiệp. Công việc đưa Tới đi nhiều tỉnh miền Tây, tiếp xúc với nông dân, hợp tác xã và các mô hình sản xuất nông nghiệp khác nhau. Chính từ những chuyến đi đó, Tới bắt đầu để ý đến những phụ phẩm “bị bỏ quên” sau thu hoạch.

Ở nhiều vùng trồng cau, mo cau không được tận dụng mà thường để mục ngoài vườn hoặc đốt bỏ. Trong khi tại Ấn Độ và một số quốc gia khác, mo cau đã được dùng để sản xuất chén, dĩa sinh học, phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Sự khác biệt ấy khiến Tới suy nghĩ nhiều về khả năng tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có ngay tại quê hương mình.

Đầu năm 2025, Tới quyết định trở về Huế. Thời điểm này, TP. Huế cũng được chọn là nơi đăng cai Năm Du lịch quốc gia, lượng khách tăng nhanh, kéo theo lượng rác thải sinh hoạt ngày càng lớn, đặc biệt là rác nhựa và các sản phẩm dùng một lần. Từ thực tế đó, ý tưởng khởi nghiệp gắn với môi trường dần hình thành trong Tới.

Qua khảo sát, anh nhận thấy các khu vực Nam Đông, Long Quảng, Khe Tre (thuộc huyện Nam Đông cũ) là nơi trồng cau với số lượng lớn. Mo cau ở đây nhiều nhưng chưa có đầu ra ổn định. Tới bắt đầu thu mua, vừa tạo thêm thu nhập cho người dân, vừa chủ động nguồn nguyên liệu cho sản xuất. Ngoài ra, Tới cũng nhập thêm mo cau từ vùng đất Quảng Nam - nơi có nguồn nguyên liệu dồi dào và chi phí vận chuyển không cao.

Trong quá trình nghiên cứu, Tới tham khảo các mô hình sản xuất chén, dĩa mo cau trong nước và Ấn Độ. Theo anh, dù không phải là hướng đi mới, nhưng phần lớn các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài hiện nay tập trung vào xuất khẩu là chính, chưa chú trọng thị trường nội địa. Đây chính là “khoảng trống” khiến anh lựa chọn hướng đi phục vụ người tiêu dùng trong nước trước.

“Người Việt mình vẫn đang dùng rất nhiều đồ nhựa, đồ giấy dùng một lần. Tôi muốn tạo ra sản phẩm an toàn cho sức khỏe, dùng được cho đồ nóng, phù hợp với sinh hoạt hằng ngày, rồi sau đó mới nghĩ đến xuất khẩu”, Tới nói.

Để triển khai ý tưởng, Tới sử dụng số tiền tích góp, đồng thời vay thêm vốn ngân hàng để đầu tư máy móc, thiết bị sản xuất. Anh chọn thuê khu đất khoảng 1.600m2 tại tổ dân phố Thanh Vinh, phường Dương Nỗ làm cơ sở sản xuất. Tháng 5/2025, Công ty cổ phần YeHu Việt Nam chính thức được thành lập, đưa mô hình vào hoạt động. 

Những ngày đầu không hề đơn giản. Khâu ép mo cau đòi hỏi phải định hình khuôn chính xác, căn chỉnh nhiệt độ và thời gian phù hợp. Trong khi đó, quy trình chưa tự động hóa, nên việc xuất hiện hàng lỗi là điều khó tránh.

Cùng thời điểm này, Huế liên tiếp hứng chịu nhiều đợt mưa lũ lớn, độ ẩm cao khiến nguyên liệu dễ hư hỏng. Với một cơ sở sản xuất mới, đây là áp lực lớn về chi phí lẫn tiến độ.

“Tôi xem những sự cố đó như bài học kinh nghiệm. Làm rồi mới thấy, nếu không đầu tư kỹ thuật ngay từ đầu thì rất khó kiểm soát chất lượng. Tuy nhiên trong thời gian tới, tôi sẽ nghiên cứu để tự động hóa nhiều quy trình sản xuất, giúp giảm thời gian, công sức cũng như chi phí đầu ra sản phẩm”, Tới nói.

Quy trình sản xuất hiện nay được thực hiện theo các bước: Mo cau được thu nhặt tại vườn, phơi khô, tập kết về kho và bảo quản trong phòng cách ẩm, cách nhiệt. Sau đó, mo cau được rửa sạch, ép nhiệt tạo hình, thổi bụi mịn, làm sạch bề mặt và đưa vào máy chiếu tia UV để khử trùng. Sản phẩm hoàn thiện được đóng gói theo set 10 chiếc bằng màng POF, loại màng có khả năng phân hủy tự nhiên, thay cho màng PE thông thường.

Theo Tới, so với các sản phẩm làm từ giấy hoặc bã mía, chén, dĩa mo cau có ưu điểm là giữ được thức ăn lâu hơn, đặc biệt với đồ ướt. Sản phẩm không sử dụng hóa chất, không chất tẩy, không chất kết dính, có thể dùng trong lò vi sóng, nồi chiên không dầu hoặc hấp nóng mà không bị biến dạng.

Hiện nay, Công ty YeHu đã sản xuất nhiều loại chén, dĩa với kích cỡ khác nhau. Sản phẩm cũng đã được tin tưởng sử dụng tại nhiều sự kiện nổi bật như Miss Cosmo với sự tham gia của đại diện gần 80 quốc gia, Lễ hội Ẩm thực Huế, Festival Yên Tử, chuyến tàu Di sản Huế - Đà Nẵng...

Song song đó, YeHu hợp tác với một số đơn vị như Hue Onefood để đóng gói sản phẩm bánh ép hút chân không kèm dĩa mo cau. Người tiêu dùng chỉ cần làm nóng là có thể sử dụng ngay, thuận tiện trong mọi nhu cầu ăn uống, sinh hoạt. Song song với các sản phẩm tiêu dùng, Tới đang hướng tới việc phát triển các sản phẩm lưu niệm từ mo cau như quạt khắc hình ảnh địa danh Huế, phục vụ du khách và góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.

Hiện mỗi tháng, cơ sở sản xuất của YeHu cung ứng ra thị trường khoảng 30.000 - 40.000 sản phẩm, doanh thu đạt khoảng 70 - 80 triệu đồng/tháng. Dù chưa lớn, nhưng là nền tảng để doanh nghiệp tiếp tục duy trì và mở rộng.

Trong năm 2026, Tới dự kiến xây dựng hệ thống sấy bằng lồng kính, đầu tư máy móc nhằm tự động hóa quy trình để  giảm 30 - 40% giá thành và hạ  tỷ lệ lỗi xuống còn khoảng 10%.

YeHu đã có đơn hàng xuất khẩu đầu tiên sang Mỹ với 50.000 sản phẩm. Nếu thị trường đón nhận, kế hoạch năm 2026 là tiếp tục xuất khẩu hơn 300.000 sản phẩm. Tới cũng lập kênh truyền thông trên Tiktok nhằm quảng bá sản phẩm và giới thiệu quy trình sản xuất để tiếp cận với người tiêu dùng trong nước. Ngoài ra, các kênh bán hàng trực tuyến như TikTok Shop, Shopee và hướng tới Amazon cũng đang được triển khai song song.

“Ban đầu khi đăng tải các video giới thiệu sản phẩm, có nhiều ý kiến cho rằng, chén, dĩa mo cau khó cạnh tranh do thị trường đã có nhiều sản phẩm làm từ giấy, bã mía. Tuy nhiên, tôi tin rằng nếu tập trung vào chất lượng và làm truyền thông đúng cách, người tiêu dùng sẽ dần hiểu và lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu của mình”, Tới nhận định.

Theo Tới, thách thức lớn nhất là thay đổi thói quen người tiêu dùng. Anh cho rằng các khu du lịch, nhà hàng, khách sạn là “điểm chạm” phù hợp để lan tỏa thói quen tiêu dùng xanh.

Với một thành phố di sản như Huế, việc kết hợp chén, dĩa mo cau cùng các món ăn truyền thống là hướng đi phù hợp trong bối cảnh du lịch gắn với trải nghiệm ngày càng được chú trọng. Khi sản phẩm không chỉ dừng lại ở công năng sử dụng mà trở thành một phần của không gian văn hóa ẩm thực, người dùng sẽ dễ chấp nhận hơn. Theo Trương Văn Tới, bắt đầu từ các nhà hàng, quán ăn, khu du lịch, chén, dĩa mo cau có thể dần thay thế đồ dùng một lần. Qua đó, góp phần giảm rác thải nhựa và hình thành thói quen tiêu dùng thân thiện với môi trường.