Hơn 15 năm gắn bó và quen thuộc với những con số kế toán - tài chính tại xã Hương Phong cũ, bà Trương Thị Lý bỡ ngỡ khi nhận quyết định công tác mới: Cán bộ tiếp nhận và trả kết quả mảng đất đai, xây dựng và môi trường tại phường Hóa Châu.

“Thời gian đầu, tôi thực sự rơi vào căng thẳng do áp lực công việc. Đất đai là mảng việc vô cùng phức tạp, luật thay đổi liên tục, trong khi tôi chưa từng giải quyết một hồ sơ địa chính nào trong đời. Nhưng khi bước vào công việc mới, thấy được sự kỳ vọng, tha thiết của người dân khi chờ trước bàn làm việc, tôi tự dặn mình không được phép dừng lại trước những tình huống khó”, bà Trương Thị Lý bộc bạch.

Suốt hơn nửa năm, hầu như không có đêm nào bà Lý rời khỏi cơ quan trước 21 giờ. Ban ngày kiên nhẫn tiếp dân và xử lý hồ sơ; đêm xuống, bà vùi đầu vào đống tài liệu, tự đối chiếu từng bản đồ quy hoạch qua các thời kỳ, cần mẫn gọi điện nhờ chuyên gia tuyến trên hỗ trợ chuyên môn. Sự kiên trì bền bỉ ấy đã biến một người làm kế toán thuần túy thành “chuyên gia” nắm chắc nghiệp vụ, giải quyết thành thạo hàng trăm hồ sơ đất đai phức tạp mà không để xảy ra bất kỳ sai sót pháp lý nào.

Không chỉ đối mặt với áp lực chuyên môn, công việc ở cơ sở còn đòi hỏi sự thấu cảm và trách nhiệm tận cùng. Khi phải xác minh tình trạng hôn nhân cho những cụ già sinh nhằm hoàn thiện hồ sơ thừa kế, giữa lúc sổ hộ tịch cũ đã thất lạc do chiến tranh và thiên tai, các cán bộ trẻ thế hệ 9x chẳng ngần ngại lặn lội đến tận nhà các vị lão thành cách mạng, cựu cán bộ xã qua từng thời kỳ để xác minh tỉ mỉ, giúp dân tháo gỡ vướng mắc bằng tất cả sự thấu hiểu.

Sức ép chuyển mình cũng đòi hỏi những người đứng đầu chính quyền cơ sở phải thay đổi phương thức quản trị. Bà Hoàng Thị Như Thanh, Chủ tịch UBND phường An Cựu, chọn cách điều hành đầy sâu sát và kỷ luật: Mỗi ngày dành ít nhất một giờ lướt các hội nhóm mạng xã hội địa phương. Nơi nào dân phản ánh thái độ phục vụ của cán bộ, nơi nào có tin báo lấn chiếm lòng đường, bà chụp màn hình chỉ đạo chấn chỉnh trực tiếp ngay trong ngày. Nhờ thế, hơn 250 hồ sơ đất đai tồn đọng chuyển giao về đã được đội ngũ cán bộ tập trung giải quyết dứt điểm, minh bạch.  

Nếu như áp lực thủ tục hành chính thường nhật là thước đo cho sự nhẫn nại, thì thiên tai khắc nghiệt lại chính là bài kiểm tra sinh tử đối với bản lĩnh điều hành và năng lực ứng phó của bộ máy. Chuỗi mưa lũ lịch sử dị thường diễn ra vào cuối năm 2025 khiến chính quyền các địa phương buộc phải hành động tức thì.

Không còn cảnh báo cáo xin ý kiến lòng vòng qua nhiều tầng nấc như trước, bộ máy ứng phó sự cố theo phương châm “4 tại chỗ” được kích hoạt ngay với sự chủ động tuyệt đối. Phó Chủ tịch UBND phường Lê Thăng Long, người trực tiếp ngâm mình trong nước lũ suốt 3 ngày đêm chỉ đạo cứu hộ, chia sẻ: “Điểm khác biệt lớn nhất của chính quyền 2 cấp trong thiên tai là sự chủ động mang tính quyết định. Chúng tôi không chỉ ngồi chờ lệnh. Thấy nước dâng cao, nhận định đe dọa tính mạng người dân là lãnh đạo phường ra quyết định trưng dụng ngay ghe thuyền, huy động lực lượng công an, quân sự, thanh niên xung kích di dời dân ngay trong đêm. Quyền hạn đi kèm trách nhiệm trực tiếp giúp chúng tôi đưa ra những quyết định cứu người chỉ tính bằng phút”.

Sự chủ động và quyết đoán ấy cũng đã "giật" lại hơn 400 nhân khẩu tại xã miền núi Khe Tre khỏi bàn tay thiên tai. Đêm 27/10/2025, phát hiện các vết rạn nứt sạt lở đất nguy hiểm trên sườn núi, Chủ tịch UBND xã Dương Thanh Phước lập tức phát lệnh khẩn cấp, huy động toàn bộ lực lượng đập cửa từng nhà, cưỡng chế và hỗ trợ di dời khẩn cấp 120 hộ dân đến nơi an toàn. Chỉ chưa đầy 2 giờ sau khi công tác di dời hoàn tất, hàng ngàn khối đất đá từ trên núi đổ ập xuống, đè bẹp hoàn toàn 5 căn nhà tại dốc Bố Hạ.

Phản ứng nhanh nhạy, quyết đoán đó đã bảo toàn tuyệt đối tính mạng cho Nhân dân, minh chứng rõ nét cho khẳng định của Bí thư Thành ủy Huế Nguyễn Đình Trung: Thiên tai chính là phép thử khắc nghiệt nhất đối với năng lực điều hành của bộ máy, và mô hình mới đã phát huy tối đa hiệu quả khi niềm tin cùng quyền chủ động được trao trọn cho cấp cơ sở.

Kết quả công khai trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia năm 2025 ghi nhận mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp tại thành phố Huế đạt tới 17,79/18 điểm. Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Nguyễn Doãn Quan chia sẻ đầy lạc quan: Chính quyền các cấp ngày càng thể hiện rõ vai trò đồng hành. Mọi thủ tục, thông tin đều minh bạch; các buổi đối thoại được duy trì thường xuyên, nhiều vướng mắc được gỡ nhanh nhờ phân cấp mạnh. “Cộng đồng doanh nghiệp tin tưởng và kỳ vọng chính quyền sẽ tiếp tục chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy quản lý thuần túy sang tư duy phục vụ và kiến tạo phát triển”, ông Quan nhấn mạnh.

Đằng sau những chuyển động tích cực ấy là một chiến lược số hóa bộ máy bài bản. Huế xác định công nghệ số và hạ tầng dữ liệu không chỉ là công cụ hỗ trợ đơn thuần, mà là nền tảng cốt lõi để xây dựng một chính quyền hiệu quả, gần dân.

Tại cơ sở, các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành người bạn đồng hành đắc lực. Ông Đinh Ngọc Hùng, Chủ tịch UBND xã Chân Mây - Lăng Cô bộc bạch: “AI không thay con người quyết định, nhưng giúp cán bộ rút ngắn thời gian tra cứu, tổng hợp báo cáo và hạn chế tối đa sai sót. Nhờ đó, chúng tôi dành được nhiều thời gian hơn để lắng nghe và giải quyết tâm tư của người dân”.

Giữ vai trò “bộ não số” điều hành toàn hệ thống là Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh Huế (HueIOC). Nhờ mạng truyền số liệu chuyên dùng (CPNet) phủ kín 100% xã, phường, HueIOC tiếp nhận và điều phối mọi luồng thông tin quản lý theo thời gian thực.

Trên nền tảng đó, ứng dụng Hue-S trở thành chiếc cầu nối tương tác hai chiều bền chặt giữa người dân và chính quyền. Mỗi phản ánh về trật tự đô thị, môi trường hay thái độ cán bộ đều được hệ thống tự động phân luồng đến đúng người trách nhiệm, có thời hạn xử lý rõ ràng. Ông Trần Trọng Hiếu, Giám đốc HueIOC, khẳng định giá trị cốt lõi của Hue-S nằm ở khả năng tạo ra “dấu vết điện tử”, buộc từng cá nhân, đơn vị phải nêu cao tinh thần trách nhiệm.

Theo ông Nguyễn Kim Tùng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, tỷ lệ hồ sơ hành chính giải quyết đúng và trước hạn toàn thành phố đã đạt trên 96%. Cùng với đó, 100% cán bộ thực hiện ký số văn bản điện tử và 85% hạ tầng viễn thông sẵn sàng cho 5G. Việc luân chuyển toàn bộ hồ sơ công việc trên môi trường mạng không chỉ tiết kiệm chi phí, giảm giấy tờ, mà quan trọng hơn cả là kiến tạo nên một môi trường làm việc công khai, nơi niềm tin của Nhân dân được củng cố mỗi ngày.

Một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là dấu mốc quan trọng, nhưng mới chỉ là điểm khởi đầu của một hành trình cải cách dài hạn. Đích đến của cuộc đổi mới không chỉ là giải quyết thủ tục hành chính nhanh hơn, mà là xây dựng một nền quản trị hiện đại, đủ năng lực khơi thông nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng và đưa Huế phát triển xứng tầm trung tâm kinh tế - văn hóa của cả nước.

Nhìn từ thực tiễn một năm triển khai, quá trình vận hành mô hình mới đang cho thấy sự chuyển dịch từ tư duy “quản lý hành chính” sang “quản trị phát triển”. Trước hết, bộ máy tinh gọn giúp rút ngắn các tầng nấc trung gian, tạo sự thống nhất cao hơn giữa khâu hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện. Cùng với đó, môi trường đầu tư được kỳ vọng cải thiện theo hướng minh bạch và thuận lợi hơn. Thủ tục về đất đai, đầu tư, xây dựng nếu được giải quyết nhanh gọn, có thể theo dõi bằng dữ liệu số sẽ củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp. 

Một chuyển động đáng chú ý khác là sự thay đổi phương thức điều hành. Thành phố đang từng bước chuyển từ mô hình quản lý dựa nhiều vào kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu. Hệ thống dữ liệu số liên thông cho phép phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực, giúp chính quyền phản ứng nhanh hơn trước các vấn đề kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao tính chính xác và minh bạch trong quản lý.

Việc phân cấp, phân quyền cũng mở ra không gian chủ động lớn hơn cho cơ sở. Các xã, phường không chỉ thực hiện thủ tục hành chính mà còn có điều kiện phát huy lợi thế đặc thù của từng địa bàn: đô thị di sản, vùng đầm phá ven biển, khu kinh tế động lực hay miền núi. Từ đó, mỗi địa phương có thể đề xuất sáng kiến phát triển phù hợp với thực tiễn, góp phần hình thành các cực tăng trưởng đa dạng cho toàn thành phố.

Tại hội nghị đánh giá kết quả kiểm tra đối với Ban Thường vụ Thành ủy Huế, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung lưu ý, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới của TP. Huế là duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP hai con số, biến lợi thế di sản văn hóa thành ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao, thu hút FDI bằng những dự án hạ tầng thực chất và tiếp tục khơi thông các nguồn lực công còn “đóng băng”.

Từ những yêu cầu đó có thể thấy, thành công của cuộc cải cách không thể đo bằng số đầu mối được sắp xếp hay số biên chế giảm xuống. Thước đo cuối cùng phải là chất lượng cuộc sống của người dân, tốc độ phát triển kinh tế - xã hội, mức độ hài lòng của cộng đồng doanh nghiệp và trên hết là niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chính quyền.