Toàn dân đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta. Nhiều dân tộc trên thế giới đã ganh nhau tiến bước giành quyền độc lập. Chúng ta không thể chậm trễ. Tiến lên! Tiến lên! Dưới lá cờ Việt minh, đồng bào hãy dũng cảm tiến lên!”.
Mít tinh tổng khởi nghĩa ở Quảng trường Nhà hát Lớn Hà Nội 19/8/1945. Ảnh: Tư liệu
Cách mạng Tháng Tám đã đi vào lịch sử dân tộc với cuộc khởi nghĩa giành chính quyền, xây dựng nhà nước công – nông đầu tiên ở Đông Nam Á. Nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ thành người một nước độc lập làm chủ vận mệnh của mình.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là kết quả đấu tranh lâu dài của Nhân dân Việt Nam chống đế quốc thực dân, phát huy cao nhất truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc ta, đã hình thành qua hàng ngàn năm lịch sử, mà đỉnh cao là ý chí quật cường sức mạnh đoàn kết cộng đồng, tầm cao trí tuệ của dân tộc hòa quyện với những tư tưởng của C.Mác, Ăng ghen, Lênin, Hồ Chí Minh với xu thế của thời đại vì hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội, vì độc lập chủ nghĩa xã hội, thực hiện hoài bão ước mơ của biết bao thế hệ người Việt Nam xưa và nay. Đúng như Bác Hồ đã nói: Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám “chẳng những giai cấp lao động và Nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào mà giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: Lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng, một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc”.
Cách mạng Tháng Tám đã cho chúng ta nhiều bài học: Bài học về nghệ thuật nắm bắt thời cơ trong quá trình lãnh đạo cuộc khởi nghĩa giành chính quyền; bài học về sự đoàn kết tạo nên sức mạnh toàn dân tộc đứng lên “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta” rửa đi nỗi nhục của người dân mất nước, người dân nô lệ.
71 năm đã trôi qua, nhiều bài học từ quá khứ vẫn còn nguyên giá trị. Với chân lý của thời đại “ Không có gì quí hơn độc lập tự do”, Nhân dân ta đã làm nên những “kỳ tích” tiếp theo sau Cách mạng Tháng Tám đó là chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ chấn động địa cầu, là Tổng tiến công nổi mùa dậy mùa xuân 1975 thống nhất đất nước, đưa non sông về một mối.
Ngày 19/8/1945, sau cuộc míttinh tại quảng trường thành phố, nhân dân Thủ đô đánh chiếm Bắc bộ Phủ, cơ quan đầu não của chính quyền tay sai Pháp ở Bắc Bộ. Ảnh: Tư liệu
Nhưng cũng có một câu nói của Hồ Chủ tịch mà chúng ta luôn ghi nhớ, đó là: “Nếu nước độc lập mà Nhân dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng không có nghĩa lý gì”. Vì vậy có độc lập, tự do rồi phải xây dựng nước ta “Đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như mong ước của Bác Hồ.
Quá trình cải cách, mở cửa, đổi mới với chặng đường 30 năm qua là một nỗ lực bền bỉ của đất nước. Nhìn một cách tổng quát tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta với những bước đi vững chắc và đạt được kết quả bước đầu đáng khích lệ: quan hệ thương mại với hơn 220 nước và vùng lãnh thổ, thu hút hơn 8.000 dự án FDI từ 80 nước và vùng lãnh thổ, với tổng số vốn đăng ký hơn 100 tỷ USD. Nhiều nhà đầu tư lớn, các tập đoàn xuyên quốc gia đã và đang đặc biệt quan tâm đến Việt Nam. Có thể nói công cuộc đổi mới đạt được thắng lợi do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân cơ bản, giữ vai trò quyết định vẫn là nguyên nhân bên trong, dù nguyên nhân bên ngoài hết sức to lớn. Ngoại lực và nội lực tác động biện chứng qua lại lẫn nhau: muốn phát huy nội lực phải tranh thủ ngoại lực; muốn tranh thủ ngoại lực phải phát huy nội lực “đem sức ta để tự giải phóng cho ta”.
“Giải phóng”- không chỉ là hiểu giành độc lập, dân tộc mà là giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con người. Phải làm cho mọi người hiểu rằng nỗi nhục của ngày hôm nay là “nghèo nàn, lạc hậu” để mỗi người tự vươn lên “tự giải phóng” làm giàu cho mình, cho xã hội, có như thế mới thực hiện được mục tiêu: “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Nhiều nước trên thế giới từ đống tro tàn đổ nát của chiến tranh, tài nguyên thiên nhiên không có gì nhưng họ biết phát huy nội lực vẫn có thể “cất cánh bay lên”. Chúng ta đang đứng trước cơ hội và nhiều thách thức, nguy cơ. Cơ hội như: hội nhập quốc tế sâu rộng thì đã rõ, nhưng nguy cơ, thách thức cũng không ít, mà như Đảng ta đã chỉ ra đó là 4 nguy cơ: nguy cơ tụt hậu về kinh tế; nguy cơ chệch hướng XHCN; nguy cơ tham nhũng, thoái hóa biến chất trong một bộ phận không nhỏ cán bộ có chức có quyền; và nguy cơ “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch.
Trong 4 nguy cơ đó thì 3 nguy cơ đầu là nguy cơ bên trong, là chủ quan và nguy cơ thứ tư là do tác động từ bên ngoài. Nguy cơ này chỉ phát huy được khi 3 nguy cơ bên trong nổi lên.
Tụt hậu về kinh tế, dĩ nhiên phải mở cửa, hòa nhập, hội nhập để phát triển, nhưng “làn gió mới bay vào thì ruồi muỗi cũng bay vào theo” (như nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười đã từng nói). Làm ăn kinh tế nhưng phải giữ vững bản lĩnh chính trị, nếu không nguy cơ thứ 2 chính là chệch hướng XHCN sẽ xảy ra. Với nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế thì nguy cơ tham nhũng, thoái hóa biến chất cũng có đất để sinh sôi. Nhiều vụ án đã phanh phui cho thấy: mức độ, quy mô của các vụ tham nhũng ngày càng lớn, liên quan đến nhiều người có chức, có quyền. Bên cạnh đó sự thoái hóa biến chất, sa sút về phẩm chất, đạo đức, lối sống cũng đáng báo động: từ trong gia đình đến ngoài xã hội; từ trường học đến bệnh viện, từ công sở đến nhà máy…đâu đâu cũng thấy nổi lên. Và tất nhiên kẻ địch không bỏ lỡ cơ hội để thực hiện “Diễn biến hòa bình”, kích động, lôi kéo nhằm chuyển hóa từ bên trong, tiến tới lật đổ chế độ, xóa bỏ con đường mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn.
Chúng ta đang sống trong những ngày Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta đang thực hiện đưa Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng vào cuộc sống, đang thực hiện Chỉ thị 05 (khóa XII) của Bộ chính trị về: “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Vì vậy, hơn lúc nào hết, để chống được các nguy cơ trên “chúng ta không thể chậm trễ”. Lời kêu gọi ấy của Chủ tịch Hồ Chí Minh hơn 70 năm trước đây vẫn như là lời hiệu triệu cho chúng ta ngày hôm nay “Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy, đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”.
Trần Trọng Hướng