EVFTA mang đến cơ hội lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam. Ảnh minh hoạ: TTXVN
Đó là nhận định của ông Russell Reed, Giám đốc Điều hành Công ty quản lý chuỗi cung ứng và cung ứng đa quốc gia UPS (Mỹ) tại Việt Nam và Thái Lan trong một bài viết vừa được đăng tải trên Tờ Business Times ngày 11/8.
Có hiệu lực vào ngày 1/8 năm nay, hiệp định thương mại sẽ cắt giảm đáng kể thuế quan giữa 2 đối tác thương mại và cuối cùng sẽ loại bỏ 99% tất cả các loại thuế quan trong tương lai.
Hiệp định tiếp nối từ Hiệp định Thương mại Tự do EU - Singapore hồi năm ngoái, là hiệp định thương mại song phương đầu tiên của EU với một quốc gia ở khu vực Đông Nam Á, cũng như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), bao gồm các quốc gia thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) là Malaysia, Singapore và Việt Nam, cùng với 8 quốc gia ký kết khác.
Chỉ sau hơn 1 năm thực hiện, CPTPP đã đóng góp hơn 3,9 tỷ USD vào thặng dư thương mại của Việt Nam. Các hiệp định thương mại như vậy có thể là một lợi ích kinh tế cho các quốc gia ASEAN, và trong trường hợp của Việt Nam, chúng tôi kỳ vọng hiệp định thương mại tự do mới nhất này sẽ thúc đẩy tăng trưởng đáng kể trong thương mại và đầu tư. Mặc dù vậy, theo nghiên cứu gần đây nhất do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thực hiện, tỷ lệ các doanh nghiệp ở Việt Nam không biết đến hoặc lần đầu tiên nghe nói về CPTPP hoặc EVFTA lần lượt ở mức 71% và 77%.
Tuy nhiên, điều này không chỉ xảy ra ở Việt Nam, ông Russell Reed khẳng định: "Theo kinh nghiệm của chúng tôi tại UPS, có nhiều doanh nghiệp không biết về các hiệp định thương mại mà quốc gia của họ là một bên tham gia, và có thể hỗ trợ cho tăng trưởng của họ. EVFTA là một nghiên cứu điển hình tuyệt vời về cách mà các hiệp định thương mại hiện tại và tương lai có thể trở thành luồng gió cần thiết cho các cánh buồm của các doanh nghiệp ngày nay".
Tăng cường các tuyến thương mại sinh lợi
EU vốn là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam. Xuất khẩu của Việt Nam sang Khu vực đồng euro đã tăng trưởng ổn định trong những năm gần đây, đạt tổng cộng 42,5 tỷ USD trong năm 2018, ghi nhận tốc độ tăng trưởng 11%. Các mặt hàng chủ yếu bao gồm thiết bị viễn thông, điện tử, giày dép, dệt may và những sản phẩm thực phẩm như cà phê, gạo và thủy sản.
Trong vài năm qua, do chi phí sản xuất ở Trung Quốc tăng cao, Việt Nam dần nổi lên như một địa điểm sản xuất và tìm nguồn cung ứng thay thế hấp dẫn. Trong bối cảnh các quốc gia trên thế giới bắt đầu mở cửa lại nền kinh tế một cách thận trọng sau các biện pháp phong toả nhằm ngăn chặn đại dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp sẽ tìm cách xây dựng khả năng phục hồi nhanh mới cho các chuỗi cung ứng của họ, và sự đề xuất giá trị của Việt Nam được củng cố hơn nữa nhờ EVFTA. Với việc Việt Nam là một trong những thị trường đầu tiên trong khu vực nới lỏng các biện pháp phong toả, Việt Nam đang ở vị trí tốt nhất để nắm bắt cơ hội từ nhu cầu đầu tư và các xu hướng sản xuất toàn cầu đang chuyển dịch.
Xóa bỏ rào cản, tạo điều kiện cho tăng trưởng khu vực
EVFTA đánh dấu một chương mới trong quan hệ Việt Nam - EU, và cùng với Hiệp định Thương mại Tự do EU - Singapore, mở đường cho nhiều hiệp định thương mại hơn với các quốc gia thành viên ASEAN khác và EU, hay thậm chí là một hiệp định thương mại tự do đa phương ASEAN - EU.
Tuy nhiên, doanh nghiệp phải đóng vai trò của mình. Một phần lớn sự thành công của các hiệp định thương mại này phụ thuộc vào việc các doanh nghiệp làm quen với chúng. Khi ngày càng có nhiều quốc gia muốn tham gia CPTPP và khi các cuộc đàm phán được tiếp tục về Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), các doanh nghiệp cần bắt đầu các thoả thuận thương mại bao thanh toán vào chuỗi cung ứng và việc lập kế hoạch kinh doanh của họ, đặc biệt khi chúng ta chuẩn bị khởi động lại các nền kinh tế.
Tạo thuận lợi cho thương mại quốc tế sẽ là một yếu tố thúc đẩy phục hồi kinh tế và điều quan trọng là chúng ta phải khai thác các công cụ để đảm bảo quá trình phục hồi này diễn ra suôn sẻ nhất có thể, Giám đốc Điều hành UPS tại Việt Nam và Thái Lan nhấn mạnh.
Lê Thảo (Lược dịch từ Business Times)