Một chiếc xe kéo theo rơ-mooc bán kem mang nhãn hiệu Helados Cid của anh em nhà Garcia trên đường phố thủ đô Havana. Ảnh: Reuters
Tháng 8/2021, Cuba chính thức dỡ bỏ lệnh cấm đối với các công ty tư nhân vốn đã được áp dụng từ năm 1968, một động thái khiến nhiều người dân Cuba chạy đua để giành lấy các cơ hội kinh doanh hấp dẫn, sau khi nền kinh tế nước này đã giảm 13% trong 2 năm qua do những tác động từ đại dịch COVID-19.
Nhờ cải cách đột phá đó, anh em nhà Garcia, thường được gọi là “những gã bán kem” ở Bauta, hy vọng có thể chuyển quy mô hoạt động nhỏ lẻ tại nhà, với các trang thiết bị cũ kỷ, chắp vá, đến một cơ sở lớn hơn và tăng số nhân công từ 12 người lên 30 hoặc hơn.
Chính phủ Cuba đã cấp phép hoạt động cho công ty “Helados Cid” của họ với tư cách là một doanh nghiệp tư nhân - trở thành 1 trong số khoảng 900 doanh nghiệp vừa và nhỏ đã được thành lập ở nước này kể từ tháng 9 đến nay, Bộ Kinh tế Cuba cho biết.
Nói với Reuters, anh Henry hào hứng: “Chúng tôi đã được công nhận là một công ty và điều này làm tăng khả năng tiếp cận của chúng tôi… Sẽ có những cơ hội mà trước đây chúng tôi không có được”.
Với một trong những bước chuyển kinh tế lớn nhất kể từ cuộc Cách mạng năm 1959 của lãnh tụ Fidel Castro, Cuba đang nỗ lực thành lập hàng trăm - thậm chí hàng nghìn - doanh nghiệp nhỏ để giúp nền kinh tế phục hồi sau tác động tàn khốc của đại dịch, lạm phát tăng vọt và các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Anh Henry cho biết, với các quy định mới, giờ đây họ có thể dùng ngoại tệ, vay ngân hàng và bán kem cho các khách sạn, cửa hàng do nhà nước điều hành và thậm chí có thể bán trực tuyến.
“Ước mơ cả đời của tôi là có một nhà máy sản xuất kem và một công ty quy mô công nghiệp”, Henry chia sẻ.
Tuy nhiên theo các nhà kinh tế, vẫn còn rất nhiều vấn đề cần vượt qua. Các quy định yêu cầu các công ty phải thông qua nhà nước để tham gia vào hoạt động ngoại thương, cấm các doanh nhân sở hữu nhiều hơn một công ty và giới hạn các công ty tư nhân ở mức 100 nhân viên.
Một kỷ nguyên mới
Kể từ khi Bộ trưởng Kinh tế công bố các biện pháp trong khuôn khổ cải cách kinh tế của Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel hồi tháng 8, nhiều doanh nghiệp đã hợp nhất, cho phép họ tham gia vào hệ thống bán buôn nhà nước, liên minh với các công ty nhà nước, tìm kiếm các khoản vay cũng như các nhà đầu tư.
Các doanh nghiệp này tập trung vào các lĩnh vực kinh doanh từ xây dựng, chế biến thực phẩm, tiệm bánh và sửa chữa công nghiệp cho đến hệ thống cấp nước, giao hàng tại nhà trực tuyến và sản xuất phần mềm.
Chính phủ Cuba dự kiến sẽ phê duyệt hoạt động cho thêm hàng nghìn doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ trong những tháng tới, bao gồm các nhà hàng, quán bar và nhà trọ tư nhân nổi tiếng của Cuba.
Dforja là một công ty nhỏ khác được hưởng lợi từ cuộc cải cách này. Công ty gồm 6 người ở thủ đô Havana đã đổi trọng tâm từ việc trùng tu xây dựng sang sản xuất đồ nội thất bằng sắt và gỗ ngoài hiên và trong nhà với hy vọng khai thác thị trường xuất khẩu.
Anh Luis Betancourt - chủ công ty cho biết: “Những cải cách đã cho phép chúng tôi trưởng thành và điều tiết hóa dòng nguyên liệu và việc bán sản phẩm của mình với sự phối hợp của các công ty nhà nước… Giờ đây, chúng tôi phải làm việc chăm chỉ và phát triển từ một công ty nhỏ đến công ty có quy mô vừa”.
Dù phải đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế lớn khiến nhập khẩu giảm 40% và lạm phát tăng vọt, anh Betancourt vẫn đầy nhiệt huyết và lòng tin khi cho biết họ đã lần đầu tiên nhận được sự hỗ trợ của nhà nước.
Nhà kinh tế Cuba Ricardo Torres, giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Mỹ ở Washington, cho rằng dù còn những bất cập cần được khắc phục nhanh chóng, nhưng đây vẫn là tín hiệu rất tích cực. “Nó đánh dấu một kỷ nguyên mới. Bạn có thể bắt đầu nói về một nền kinh tế hỗn hợp”, ông Torres nhận định.
TỐ QUYÊN (Lược dịch từ Reuters)