Dù đã có những điểm nhấn về thu hút đầu tư, tuy nhiên, khó khăn lớn nhất tại các CCN ở địa phương hiện nay là hạ tầng yếu và thiếu, chưa hấp dẫn các DN, nhà đầu tư sản xuất, kinh doanh (SXKD).
 |
| Cụm công nghiệp Hương Hòa (Phú Lộc) do hạn chế về hạ tầng kỹ thuật nên chưa hấp dẫn các cơ sở, doanh nghiệp lớn đầu tư sản xuất, kinh doanh |
Chưa xứng tầm
Trong chuyến công tác ở huyện Phú Lộc mới đây, chúng tôi nhận nhiều thông tin không mấy khả quan ở từ các CCN. Đáng kể, trong số CCN ở Phú Lộc, CCN Hương Hòa thuộc xã Hương Xuân (huyện Nam Đông trước đây, nay là huyện Phú Lộc) không được như kỳ vọng, nếu không nói là thất vọng. CCN Hương Hòa hình thành từ năm 2005, với diện tích 10,8ha, mục đích đầu tư hạ tầng để thu hút các cơ sở, đơn vị SXKD các ngành nghề công, nông nghiệp trong, ngoài địa phương, tuy nhiên, hạ tầng kỹ thuật nơi đây hiện chẳng có gì ngoài tuyến giao thông nhỏ, dài chưa đến 800m có điểm đầu giao với Tỉnh lộ 14B. Đến thời điểm này, CCN Hương Hòa mới có 3 DN đăng ký đi vào SXKD, tỷ lệ lấp đầy khoảng 40%... Cách CCN Hương Hòa về phía nam không xa là CCN Hương Phú thuộc xã Hương Phú (Nam Đông cũ) có diện tích hơn 20ha cũng vắng lặng với 2 DN đăng ký hoạt động SXKD trên diện tích 3,26ha.
Dự phần để thúc đẩy phát triển lĩnh vực công nghiệp vùng ven biển, đầm phá của huyện Phú Lộc được nhắc đến là CCN Vinh Hưng, khi UBND tỉnh (nay là thành phố Huế) đã phê duyệt thành lập tại Quyết định số 2615/QĐ-UBND ngày 27/9/2011 với diện tích hơn 20ha. Đến thời điểm này, CCN Vinh Hưng (xã Vinh Hưng) cũng chỉ là một bãi đất mênh mông không bóng người. Một cán bộ xã Vinh Hưng cho biết, thời gian đầu mới thành lập, huyện Phú Lộc có kế hoạch xây dựng cơ sở hạ tầng ở đây khoảng 50 tỷ đồng; đồng thời, chú trọng thu hút đầu tư vào các lĩnh vực ngành nghề thân thiện môi trường… Song hiện nay, CCN Vinh Hưng vẫn chưa có biến chuyển gì so với ban đầu, làm lãng phí tài nguyên.
Ông Dương Thanh Phước, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Lộc thừa nhận, các CCN ở địa phương chưa phát triển như kỳ vọng. Nguyên nhân là do ngân sách địa phương còn hạn chế, hàng năm được phân bổ vốn quá ít nên chuyện đầu tư hạ tầng kỹ thuật cho các CCN vẫn còn tình trạng "nửa vời". Với chủ trương mời gọi các DN vào đầu tư hạ tầng CCN ở Phú Lộc, địa phương đã “trải thảm” nhưng rất khó mời gọi nhà đầu tư, bởi đa phần các CCN đều nằm xa trung tâm, xa đường chính nên các nhà đầu tư chẳng mặn mà khi tính toán đến hiệu suất, hiệu quả kinh tế trong thu hút các đơn vị, DN thứ cấp.
 |
| CCN Vinh Hưng (Phú Lộc) chưa có chuyển động mới so với ban đầu |
Không chỉ riêng Phú Lộc gặp khó trong thu hút đầu tư vào CCN, nhiều huyện, thị xã, như: Hương Thủy, Phong Điền, Quảng Điền… cũng rơi vào tình trạng tương tự. Tại CCN Bắc An Gia ở huyện Quảng Điền dù đã quy hoạch hình thành nhiều năm qua với quy mô 16,5ha nhằm phát triển các ngành nghề công nghiệp, TTCN ở địa phương, nhưng do hạ tầng kỹ thuật của CCN này chưa hoàn thiện nên đến thời điểm này tỷ lệ lấp đầy CCN chỉ đạt hơn 20%.
Chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung
Các CCN trên địa bàn thành phố hình thành hầu hết là do cấp huyện, thị xã làm chủ đầu tư; trong khi đó ngân sách đầu tư hạ tầng hạn hẹp nên nhiều nơi chỉ đầu tư nhỏ giọt, từng phần, có nơi lại đầu tư "nửa vời" nên chưa tạo sự đồng bộ cho các CCN.
Phần lớn các CCN đang hoạt động trên địa bàn thành phố đều không có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Để giải quyết bài toán này phải có quy hoạch đồng bộ ngay từ đầu, với hàng loạt công đoạn từ thu gom - xử lý - xả ra nguồn tiếp nhận..., nhưng việc đồng bộ này vẫn còn nhiều bất cập. Vì vậy, tình trạng ô nhiễm môi trường từ hoạt động sản xuất ở các CCN trở thành mối quan tâm của nhiều địa phương.
 |
| CCN Thủy Phương (TX Hương Thủy) thu hút nhiều đơn vị SXKD ở lĩnh vực xây dựng |
Minh chứng như tại CCN Thủy Phương (TX. Hương Thủy), dù hình thành từ 3 thập niên trước, vốn là cụm công nghiệp - làng nghề được đánh giá là điểm sáng về hỗ trợ cho các đơn vị, DN SXKD hiệu quả ở địa phương, song hệ thống xử lý nước thải tập trung vẫn chưa đồng bộ. CCN Thủy Phương có 74,63ha; trong đó có 64,35ha đất công nghiệp. Đến thời điểm này, CCN Thủy Phương thu hút 37 DA, tỷ lệ lấp đầy đạt hơn 65%. Năm 2024, tổng giá trị sản xuất của các DN ở CCN này đạt 1.199,03 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước hơn 43 tỷ đồng; giải quyết việc làm cho lao động địa phương gần 1.000 trường hợp. Thế nhưng, do thiếu hệ thống xử lý nước thải tập trung, hạ tầng chưa được đầu tư bài bản đã làm ảnh hưởng đến việc thu hút đầu tư…
Ngoài CCN Thủy Phương, TX. Hương Thủy còn có 2 CCN khác là Thủy Phương 2, diện tích hơn 65ha và Thủy Châu với diện tích hơn 73ha nhưng hiện nay các CNN này vẫn chưa phát huy tác dụng. Để tháo gỡ “điểm nghẽn” trong phát triển CCN, Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị TX. Hương Thủy đang tham mưu lãnh đạo TX. rà soát quy hoạch để phát triển phù hợp trong giai đoạn tới, trong đó, trước mắt ưu tiên giải quyết nhu cầu SXKD tập trung cho các nhà máy, cơ sở sản xuất đang ở trong khu vực dân cư.
 |
| Các cơ sở, nhà máy ở CCN An Hòa, quận Phú Xuân thu hút nhiều lao động địa phương |
Theo đại diện lãnh đạo Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị TX. Hương Thủy, hiện địa phương đang tập trung công tác hỗ trợ, giải phóng mặt bằng nhằm tạo quỹ đất sạch trong các CCN. Đồng thời, phối hợp tạo cơ chế, chính sách hợp lý để thu hút các DN có năng lực đầu tư CCN, các ngành nghề không gây ô nhiễm môi trường; giải quyết việc làm, nâng cao giá trị công nghiệp. Mục tiêu của TX. Hương Thủy là tránh đi vào lối mòn từ CCN Thủy Phương, đồng thời mong muốn có nhiều dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật theo quy hoạch chi tiết được phê duyệt, đúng tiến độ, trong đó ưu tiên đầu tư hệ thống xử lý nước thải, khí thải… để đáp ứng tốt cho hoạt động SXKD tại các CCN mới. “Hương Thủy đang lập các thủ tục mời gọi các DN đầu tư hạ tầng CCN Thủy Phương 2 và Thủy Châu để quản lý đồng bộ, hiệu quả hơn khi nguồn lực nhà nước còn hạn chế” - đại diện Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị TX. Hương Thủy cho biết.
(còn nữa)