 |
| Công nghiệp số được ứng dụng mạnh vào quản lý môi trường trên địa bàn |
Không gian mới cho mô hình phát triển chọn lọc
Trước đây, Huế từng xây dựng đề án Khu Công nghệ cao, song do nhiều điều kiện chưa phù hợp nên chưa thể triển khai. Từ thực tiễn đó, trong quá trình xây dựng định hướng phát triển mới, thành phố lựa chọn cách tiếp cận thận trọng, phù hợp hơn với điều kiện thực tế thay vì chạy theo mô hình “đại dự án” quy mô lớn.
Phát triển công nghiệp công nghệ cao quy mô lớn đòi hỏi nhiều điều kiện nền tảng như quỹ đất rộng, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nguồn nhân lực trình độ cao dồi dào và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế. Đây chưa phải là lợi thế nổi trội của Huế nếu đặt cạnh các trung tâm công nghiệp lớn trong nước.
Chính vì vậy, định hướng của Huế không phải phát triển dàn trải, mà xây dựng hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao theo hướng "tập trung - chọn lọc - chuyên sâu", ưu tiên những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng cao và gắn với lợi thế sẵn có của địa phương.
Theo đó, Khu Công nghệ cao Huế trong tương lai sẽ không phát triển theo mô hình khu sản xuất quy mô lớn, mà hướng đến không gian tích hợp giữa nghiên cứu - phát triển (R&D), sản xuất thử nghiệm, ươm tạo công nghệ, đào tạo nhân lực và logistics xuất khẩu. Đây sẽ là nơi kết nối với Đại học Huế, các viện nghiên cứu, hệ thống bệnh viện tuyến trung ương cùng hạ tầng giao thông như sân bay Phú Bài, cảng Chân Mây.
Không gian công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp số cũng sẽ được mở rộng theo hướng linh hoạt, gắn với các khu công nghiệp hiện hữu như Phú Bài, Phong Điền và Khu Kinh tế Chân Mây - Lăng Cô. Các khu vực này được định hướng phát triển theo mô hình khu công nghiệp thông minh, khu công nghiệp sinh thái, đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, năng lượng và chuyển đổi xanh.
Điểm trọng tâm không nằm ở số lượng dự án thu hút được, mà là chất lượng công nghệ, khả năng lan tỏa đổi mới sáng tạo và mức độ tham gia vào chuỗi giá trị mới.
Thúc đẩy công nghiệp số trở thành "hạ tầng mềm"
Trong danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược vừa được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026, công nghệ số được xếp ở vị trí đầu tiên. Đây được xem là nền tảng cho toàn bộ tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
 |
| Đào tạo nguồn nhân lực công nghệ mạnh là mục tiêu để Huế phát triển công nghệ cao, công nghiệp số |
Nếu trước đây, nhiều công nghệ như thực tế ảo hay metaverse từng được nhắc đến như xu hướng tương lai, thì hiện nay trọng tâm đã chuyển sang các công nghệ lõi gồm trí tuệ nhân tạo (AI), bản sao số (Digital Twin), chuỗi khối, điện toán đám mây, dữ liệu lớn và Internet vạn vật (IoT).
Trong định hướng phát triển của Huế, công nghiệp số không chỉ được nhìn nhận như một ngành kinh tế đơn thuần mà được xem là "hạ tầng mềm" cho toàn bộ hệ thống công nghiệp và đô thị thông minh. Các doanh nghiệp công nghệ số sẽ đóng vai trò cung cấp giải pháp về quản trị, sản xuất thông minh, dữ liệu, logistics và tự động hóa cho các ngành khác.
PGS.TS. Nguyễn Quang Lịch, Khoa trưởng Khoa Kỹ thuật và Công nghệ, Đại học Huế cho rằng, Huế có nhiều điều kiện để phát triển theo hướng trung tâm đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ số nhờ lợi thế là đô thị di sản, trung tâm y tế chuyên sâu, giáo dục đào tạo lớn của miền Trung và là một trong những địa phương đi đầu về chuyển đổi số.
Theo PGS.TS. Nguyễn Quang Lịch, Huế có thể từng bước tham gia vào chuỗi công nghiệp vi mạch bán dẫn ở các khâu như nghiên cứu vật liệu bán dẫn, thiết kế, kiểm thử vi mạch và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
“Giai đoạn 2026 - 2030, Huế cần ưu tiên phát triển công nghiệp số trong các lĩnh vực có lợi thế như du lịch, y tế và giáo dục; đồng thời tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, xây dựng trung tâm dữ liệu địa phương kết nối với dữ liệu quốc gia để phục vụ khai thác và chia sẻ dữ liệu”, PGS.TS. Nguyễn Quang Lịch đề xuất.
Trên thực tế, nhiều giải pháp công nghệ số đã và đang được triển khai từ nhu cầu thực tiễn của Huế như đô thị thông minh, giám sát môi trường, du lịch số, dữ liệu di sản, quản lý y tế và điều hành chính quyền số.
Nhiều doanh nghiệp công nghệ trên địa bàn cũng tham gia sâu vào quá trình này, từ phát triển phần mềm quản trị doanh nghiệp (ERP), hệ thống điều hành sản xuất (MES), đến các giải pháp AI, IoT và phân tích dữ liệu lớn.
Ông Lê Vĩnh Chiến, Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin thành phố Huế (HueCIT) cho rằng, dù không trực tiếp sản xuất thiết bị công nghệ cao, nhưng HueCIT đang tạo ra giá trị bằng những giải pháp công nghệ số phục vụ quản lý, vận hành và chuyển đổi số cho cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và xã hội. Đó cũng chính là cách công nghệ số tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế.
Không riêng HueCIT, nhiều doanh nghiệp công nghệ số trên địa bàn như Viettel Huế, VNPT Huế, FPT Software chi nhánh Huế, Công ty TNHH MTV BRYCEN Việt Nam… cũng đang cung cấp các sản phẩm và dịch vụ công nghệ theo hướng “đặt hàng thực tiễn”, phù hợp với nhu cầu từng ngành, từng lĩnh vực.
Theo nhiều chuyên gia, đây là hướng đi phù hợp với đặc điểm của Huế - nơi nguồn lực đầu tư chưa thật sự dồi dào cho các dây chuyền sản xuất quy mô lớn, nhưng có lợi thế về nhân lực tri thức, giáo dục đào tạo và khả năng đổi mới sáng tạo.
Định vị Huế trên bản đồ công nghệ
Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT cho rằng, trong xu thế các thuật toán AI dần phổ biến, lợi thế cạnh tranh không còn nằm hoàn toàn ở việc sở hữu mô hình lớn nhất, mà ở dữ liệu độc bản, được chuẩn hóa và có giá trị khai thác cao.
Điều này mở ra một cơ hội đặc biệt cho Huế - địa phương sở hữu kho dữ liệu di sản văn hóa, lịch sử và y tế mang tính đặc thù mà không nhiều nơi có được.
Theo ông Nguyễn Văn Khoa, một đô thị không quá lớn về quy mô công nghiệp nhưng sở hữu hệ dữ liệu độc bản hoàn toàn có thể trở thành mắt xích giá trị cao trong chuỗi công nghệ toàn cầu. Nhất là trong cuộc đua về quy mô hạ tầng, Huế có thể đến sau, nhưng trong cuộc đua về dữ liệu di sản và trải nghiệm văn hóa số, Huế có thể đi trước nhiều đô thị khác trong khu vực.
Từ góc nhìn đó, Huế đang từng bước định vị theo mô hình "đô thị di sản - khoa học công nghệ - đổi mới sáng tạo", nghĩa là không phát triển công nghiệp theo chiều rộng, mà gắn với tri thức, bản sắc văn hóa và giá trị sáng tạo.
Một trong những yếu tố then chốt để hiện thực hóa định hướng này là xây dựng hệ sinh thái liên kết chặt chẽ giữa viện - trường - doanh nghiệp - Nhà nước. Trong đó, Đại học Huế và các viện nghiên cứu đóng vai trò cung cấp tri thức, nguồn nhân lực; doanh nghiệp đặt ra bài toán công nghệ và triển khai ứng dụng; Nhà nước tạo lập thể chế, hạ tầng và cơ chế hỗ trợ.
Theo định hướng của thành phố, thời gian tới, Huế sẽ hình thành trung tâm đổi mới sáng tạo công nghiệp với vai trò như một "bộ não mềm", thực hiện chức năng ươm tạo startup, hỗ trợ chuyển giao công nghệ, thử nghiệm sản phẩm mới và kết nối mạng lưới đổi mới sáng tạo trong và ngoài nước.
Hệ sinh thái công nghiệp số cũng sẽ tiếp tục được mở rộng nhằm thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong sản xuất công nghiệp, quản lý khu công nghiệp, logistics, môi trường và năng lượng. Mục tiêu không chỉ là hình thành những dự án riêng lẻ, mà tạo ra một dòng chảy đổi mới sáng tạo liên tục, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực công nghệ và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị mới.
Huế không lựa chọn trở thành một "công xưởng" công nghệ cao quy mô lớn. Thành phố đang hướng tới vai trò một trung tâm tri thức và đổi mới sáng tạo, nơi công nghệ được phát triển trên nền tảng dữ liệu, con người, văn hóa và bản sắc riêng. Trong hành trình này, công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp số không chỉ là động lực tăng trưởng mới, mà còn là con đường để Huế từng bước khẳng định vị thế một đô thị di sản hiện đại, xanh và sáng tạo của khu vực miền Trung.