 |
| Hệ thống bảng chỉ dẫn, sơ đồ số hóa tại các điểm tham quan trong Đại Nội giúp du khách tiếp cận thông tin thuận lợi. Ảnh: Xuân Đạt |
Dữ liệu thành tài nguyên
Trong nhiều năm, du lịch Huế phát triển dựa trên lợi thế di sản, lễ hội và cảnh quan đặc thù. Mô hình này từng phát huy hiệu quả, song khi quy mô khách tăng nhanh, những giới hạn lộ rõ: Quá tải cục bộ tại các điểm di sản, khó phân luồng khách, thiếu thông tin thời gian thực và đặc biệt là thiếu dữ liệu để điều chỉnh chính sách dựa trên hoạt động thực tế của du khách.
Thực tiễn đó cho thấy, bài toán du lịch không còn ở mệnh đề “có gì để tham quan”, mà ở “điểm đến được vận hành như thế nào”. Một khi du lịch vận hành chủ yếu dựa vào kinh nghiệm quản lý và phản ứng sau sự việc thì khả năng kiểm soát chất lượng trải nghiệm và phát triển bền vững sẽ luôn bị động.
Trong bối cảnh đó, Huế đã từng bước đầu tư hạ tầng số để hình thành nền tảng vận hành mới cho du lịch. Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh tích hợp dữ liệu đa ngành; nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu LGSP (Local Government Service Platform); hệ thống camera, bản đồ GIS, dữ liệu giao thông, thời tiết… không chỉ phục vụ quản lý đô thị, mà trực tiếp hỗ trợ hoạt động du lịch theo thời gian thực.
Trên nền tảng hạ tầng đó, các sản phẩm du lịch số được triển khai theo hướng “đi vào vận hành”. Bản đồ du lịch số tích hợp thông tin lưu trú, ẩm thực, vui chơi, di tích lịch sử cho phép định vị, tìm đường và gợi ý dịch vụ tức thời. Đến nay, hơn 4.000 địa điểm du lịch đã được số hóa, gần 250.000 tài khoản thường xuyên sử dụng, với hơn 500.000 lượt tiếp cận các chức năng du lịch trên nền tảng Hue-S. Những con số này cho thấy, du lịch Huế đã tích lũy được một nguồn lực mới, tài nguyên dữ liệu du lịch đủ lớn để chuyển từ giai đoạn “có công nghệ” sang giai đoạn vận hành dựa trên dữ liệu.
Công nghệ định hình trải nghiệm điểm đến
Khi dữ liệu trở thành tài nguyên, câu chuyện tiếp theo không phải là thêm ứng dụng, mà là tái cấu trúc mô hình phát triển du lịch. Trục xuyên suốt của mô hình mới là xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, lấy dữ liệu làm trung tâm để phục vụ quản lý, dự báo và cá thể hóa trải nghiệm du khách.
Trong logic đó, các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, thực tế ảo, thực tế tăng cường và bản sao số không chỉ nhằm tạo sản phẩm mới, mà đồng thời phục vụ bảo tồn di sản. Di sản không còn đứng yên để trưng bày, mà được “kích hoạt” trong các không gian trải nghiệm số, gắn với giáo dục, sáng tạo và công nghiệp văn hóa.
Một trụ cột quan trọng khác là phát triển tài sản trí tuệ và thương hiệu du lịch. Các nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý như “Huế - Kinh đô ẩm thực”, “Áo dài Huế”, “Nhà rường”, “Nón lá Huế”, “Sen Huế”, “Thanh trà Huế”, “Du lịch A Lưới”… từng bước được bảo hộ và khai thác, góp phần hình thành chuỗi giá trị du lịch gắn với bản sắc và công nghiệp văn hóa.
Trong tổng thể đó, việc nghiên cứu triển khai trợ lý ảo du lịch là bước đi mang tính hội tụ. Trợ lý ảo không chỉ hỗ trợ du khách đa ngôn ngữ, tư vấn lịch trình cá thể hóa, kết nối các dịch vụ lưu trú, ẩm thực, mua sắm và di chuyển, mà còn tiếp nhận phản hồi theo thời gian thực. Dòng dữ liệu phản hồi này trở thành đầu vào quan trọng cho công tác dự báo dòng khách, điều tiết điểm đến và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Du lịch Huế trên hành trình trải qua một bước chuyển quan trọng. Khi di sản là lợi thế, cách vận hành dựa trên dữ liệu, KH&CN sẽ quyết định khả năng đi xa của điểm đến. Việc chuyển từ làm du lịch bằng kinh nghiệm sang vận hành bằng dữ liệu không ồn ào, nhưng đủ sâu để định hình tương lai của một đô thị di sản đang tìm kiếm con đường phát triển chất lượng và bền vững hơn.