Triển khai giải pháp ứng phó hạn mặn

Nhận định được đưa ra tại cuộc họp giữa các sở, ngành do Phó Chủ tịch UBND tỉnh - Nguyễn Văn Phương chủ trì về tình hình sản xuất nông nghiệp và công tác phòng chống hạn mặn diễn ra sáng 11/3.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh - Nguyễn Văn Phương kiểm tra công tác phòng chống hạn tại một số địa phương

Trên 1.000 ha lúa sẽ thiếu nước

Theo Đài khí tượng Thủy văn tỉnh, vào cuối tháng 2/2021, tại địa bàn huyện Nam Đông đã xảy ra nắng nóng cục bộ với nhiệt độ cao nhất 36,3 độ C, độ ẩm thấp nhất 39%. Đây cũng là ngày xuất hiện nắng nóng đầu tiên trong năm 2021.

Từ tháng 4 đến tháng 6 nắng nóng mạnh và xuất hiện với tần suất dày hơn, trung bình có 2-3 đợt/tháng. Trong 6 tháng tới, hạn hán khả năng xảy ra cục bộ tại một số sông suối nhỏ, địa phương ở trung du và miền núi.

Với vùng đất được mệnh danh là “chảo lửa” của tỉnh, nhiều năm nay, các công trình thủy lợi, kênh mương xuống cấp đã gây không ít khó khăn cho sản xuất nông nghiệp tại Nam Đông. Hàng năm, toàn tỉnh có hàng chục ha diện tích gieo trồng thiếu nước.

Ông Lê Thanh Hồ, Phó Chủ tịch UBND huyện Nam Đông cho biết, thời điểm hiện tại qua kiểm tra tình hình sản xuất nông nghiệp tại các địa phương cho thấy vẫn chưa xuất hiện tình trạng khô hạn do mạch nước trong đất sau các đợt mưa còn nhiều.

Tuy nhiên, vào cuối vụ, trên địa bàn thường xuất hiện tình trạng hạn hán, ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng cây trồng. Huyện đã chủ động xây dựng phương án chống hạn sản xuất vụ Đông Xuân 2020-2021 và triển khai ở các địa phương; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra kênh mương, bố trí kinh phí duy tu bảo dưỡng kịp thời nhằm chủ động phương án chống hạn.

Theo Sở NN&PTNT, vụ Đông Xuân 2020-2021, toàn tỉnh đưa vào gieo cấy 28,5 nghìn ha, đến nay các địa phương cơ bản đã gieo cấy xong. Có 15 ha phải bỏ hoang tập trung ở vùng Phú Diên, Vinh An (Phú Vang).

Nhận định năm 2021, vụ đông xuân diện tích lúa có khả năng bị thiếu nước xảy ra vào thời kỳ cuối vụ khoảng 1.066 ha tập trung ở khu vực vùng gò đồi, vùng núi, vùng ven biển không có nguồn nước chủ động như Phú Vang, Phú Lộc, Nam Đông, A Lưới.

Diện tích hoa màu, lạc, sắn, khả năng bị hạn, thiếu nước tập trung các vùng gò đồi, bán sơn địa Phong Điền, Hương Trà.

Đối với vụ hè thu, kế hoạch gieo cấy khoảng 26 nghìn ha, giảm 2.500 ha so với đông xuân do nhiều vùng không chủ động được nguồn nước.

Tích cực ứng phó

Việc xây dựng kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đầu tư thủy lợi và triển khai các biện pháp phòng chống hạn mặn được xem là giải pháp cấp thiết hiện nay.

Các địa phương cần chủ động phương án ứng phó hạn mặn, giảm thiểu thiệt hại

Để chủ động trong công tác phòng chống hạn, UBND tỉnh đã chỉ đạo các địa phương, Công ty TNHH NN MTV Quản lý và Khai thác công trình thủy lợi tỉnh khẩn trương xây dựng phương án ra quân vớt bèo, nạo vét song hói, kênh rạch bồi lấp, sửa chữa các tuyến kênh mương đê bao xuống cấp và có giải pháp chủ động nguồn nước tưới cho các vùng có nguy cơ thiếu nước trong vụ đông xuân.

Chỉ đạo các chủ công trình hồ chứa nước thủy lợi, thủy điện trên địa bàn thực hiện việc vận hành phát điện hợp lý và điều tiết, cấp nước cho hạ du trong mùa khô 2021 theo quy trình vận hành liên hồ lưu vực sông Hương và chủ động điều tiết trong trường hợp lưu lượng nước về hồ giảm và nắng nóng.

Yêu cầu Ban quản lý dự án Đầu tư và xây dựng NN&PTNT đẩy nhanh tiến độ thi công sớm hoàn thành dự án Hệ thống tưới Thanh Lam- Phú Đa (Phú Vang) để phục vụ tưới cho khoảng 120 ha tại thị trấn Phú Đa.

Công ty CP Cấp nước đẩy nhanh tiến độ thi công sớm hoàn thành dự án nhà máy nước Thượng Long công suất 2.000m3/ngày- đêm và mạng lưới cấp nước sạch D50-D225 các thuộc huyện Nam Đông và sớm triển khai xây dựng hệ thống lấy nước suối A Nô, Hồng Kim để bổ sung cho nhà máy nước Ta Rê huyện A Lưới.

Ông Đỗ Văn Đính, Chủ tịch Công ty TNHH NNMTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi tỉnh cho biết, đơn vị đã chủ động đắp các đập tạm ở vùng miền núi Nam Đông, A Lưới, nâng đỉnh tràn bằng bao tải đất ở hồ Hòa Mỹ để tăng dung tích của hồ; đã lắp đặt các trạm bơm chuyền ở vùng cao của hệ thống hói 5 xã, 7 xã (Hương Trà); khơi thông dòng chảy các cửa vào của các trạm bơm, cống lấy nước.

Ông Trương Văn Giang, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT đề xuất, để chủ động trong công tác phòng chống hạn mặn, từ bây giờ, các địa phương cần xây dựng kế hoạch, phương án chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa kém hiệu quả, nhất là đối với những diện tích đất trồng lúa bị khô hạn thiếu nước tưới sang cây trồng cạn sử dụng ít nước hơn.

Điều tra, đánh giá xem xét khả năng cung cấp nước tưới trong vụ hè thu 2021 để chủ động xác định ngay từ đầu vụ việc tiếp tục trồng lúa hay có kế hoạch chuyển sang trồng cây hoa màu khác để hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Xây dựng chi tiết kế hoạch ứng phó chống hạn theo kịch bản bất lợi và bố trí kinh phí để triển khai nạo vét các hói, kênh rạch, lòng hồ, tuyến kênh chính dẫn nước từ các sông, hói vào kênh mương nội đồng bị bồi lấp để chống hạn cho các diện tích có khả năng bị thiếu nước và sử dụng nước cân đối, tiết kiện, hiệu quả.

Đặc biệt, vào tháng 7, 8 nguồn nước sông Bồ sẽ bị thiếu hụt, đề nghị hướng dẫn các hộ nuôi cá lồng trên sông chủ động giảm mật độ nuôi, thu hoạch sớm để tránh thiệt hại.

Bài, ảnh: Hà Nguyên