Năm 2019, Thừa Thiên Huế có thêm 4 sản phẩm được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia. Đó là bộ sản phẩm nhạc cụ đàn ghi ta, acoustic, măng- đô-lin (Công ty Tân Châu); nhóm rổ, rá, lồng bàn (mây tre đan Bao La); tinh dầu xoa bóp và cao xoa bóp tinh dầu Kim Vui; máy ấp trứng gia cầm công suất 1.000 trứng. Những sản phẩm này có tính thương mại rất cao. Tại sao phải đánh giá riêng mảng công nghiệp nông thôn? Có lẽ ở những lý do sau:

Nông thôn là một vùng đất đai rộng lớn, có tỷ lệ dân số chiếm chừng 50% trong toàn tỉnh. Tuy đời sống có nhiều bước cải thiện đáng kể (năm 2018 có thu nhập bình quân khoảng 34 triệu đồng/người/năm) nhưng vẫn là vùng có thu nhập thấp. Giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp thuần tạo ra không cao bằng các ngành nghề khác. Nếu không gắn kết sản phẩm nông nghiệp trong một chuỗi giá trị thì khó có thể cải thiện nhiều đời sống của người nông dân và vùng nông thôn. Có nhiều cách để nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp như: tăng chất lượng, xây dựng thương hiệu, mở rộng hệ thống bán hàng…, nhưng điều quan trọng nhất đó là gắn với chế biến. Một tấn gỗ tràm bán dăm cho sản phẩm đầu vào của ngành giấy sẽ khác với một tấn, cũng gỗ tràm nhưng là (rừng trồng gỗ lớn) ván. Bán ván gỗ có lợi hơn nhiều. Các chuyên gia ước tính giá trị tăng thêm đến 30-40%. Bán ván gỗ đã có lời hơn dăm gỗ nhưng lại thua – từ sản phẩm gỗ làm ra những sản phẩm gia dụng hoặc xuất khẩu. Tương tự, các sản phẩm nông nghiệp khác đều như vậy – rau má Quảng Thọ, trà vả Lộc Mai, rượu vang vả Bạch Mã; dầu tràm Lộc Thủy, tinh dầu sả; trầm gió… Tất cả đều qua chế biến mới nâng cao được giá trị. Càng chế biến sâu càng đưa lại giá trị cao. Điều này chỉ có thể làm được thông qua phát triển công nghiệp nông thôn. Có lẽ vì vậy, đánh giá riêng mảng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp nông thôn là để tìm ra con đường để nâng cao giá trị sản phẩm. Những sản phẩm được công nhận là tiêu biểu nó có sức lan tỏa lớn hơn. Hay nói cách khác là thương hiệu sản phẩm ngày càng được khẳng định hơn. Từ đó, nó dễ dàng đi ra thị trường.

Giá trị đầu vào của một sản phẩm gồm nhiều yếu tố, trong đó có yếu tố nhân công. Ảnh minh họa: NQ

Một con số thống kê cho biết, ước tính năm 2019, giá trị sản xuất công nghiệp nông thôn được tạo ra khoảng 5.000 tỷ đồng, chiếm 13% giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh, tức là giá trị công nghiệp toàn tỉnh vào khoảng 38.462 tỷ đồng. Nó tạo ra việc làm cho 18.000 người.

Lại một con số khác cần phân tích, 18.000 người tạo ra một giá trị 5.000 tỷ đồng, tức là mỗi người tạo ra chừng 278 triệu đồng doanh thu.

Giá trị đầu vào của một sản phẩm gồm nhiều yếu tố, trong đó có yếu tố nhân công. Tùy theo từng ngành nghề sản xuất công nghiệp mà chi phí nhân công khác nhau. Ví dụ như công nghiệp dệt may người ta tính giá trị nhân công chiếm khoảng 60%. Ngược lại, những ngành nghề tính tự động hóa cao thì giá trị nhân công thấp lại. Các ngành nghề truyền thống giá trị nhân công ở vào khoảng 30 -40% (tùy theo ngành nghề). Như vậy, tính ra thu nhập của những người làm ở lĩnh vực công nghiệp ở vùng nông thôn cao hơn thu nhập của những người làm nông nghiệp thuần rất nhiều. Đây chính là lý do cần phân tích cụ thể giá trị công nghiệp nông thôn, để từ đó có những chính sách, giải pháp phát triển mạnh công nghiệp nông thôn. Phát triển mạnh công nghiệp nông thôn chẳng những tạo ra giá trị gia tăng cao hơn cho sản phẩm nông nghiệp, tăng thu nhập của người dân… mà còn góp phần đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa ở vùng nông thôn. Hệ quả kéo theo là giảm áp lực cho đô thị Huế - một đô thị di sản, cảnh quan.

Trong buổi tôn vinh các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu 2019 vào cuối tháng 11 vừa rồi, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bùi Thanh Hà bày tỏ mong muốn các doanh nghiệp tiếp tục nỗ lực đầu tư phát triển sản xuất để tạo ra nhiều sản phẩm tốt về chất lượng, đẹp hơn về mẫu mã. Đồng thời, lưu ý các doanh nghiệp phải đưa khoa học công nghệ, công nghệ cao và tăng cường đầu tư máy móc thiết bị vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Về phía Nhà nước, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bùi Thanh Hà nhắc nhở các ngành chức năng và các cấp chính quyền quan tâm hơn nữa trong việc hỗ trợ vốn, tăng cường đầu tư quảng bá, kết nối thị trường.

Lê Phương