|
| Tàu thuyền chờ đi qua eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN) |
Dù chưa tạo được đột phá đáng kể, ngoại giao vẫn là kênh quan trọng có thể giữ các bên kiềm chế, tránh đẩy khu vực lún sâu vào cuộc chiến với những hệ lụy khó lường.
Các cuộc tấn công, đáp trả liên tiếp giữa Mỹ và Iran, cùng việc Israel đang cân nhắc tiến hành hành động quân sự mới nhằm vào Tehran, khiến tình hình “căng như dây đàn”, đẩy Trung Đông vào vòng xoáy bất ổn mới. Trong bối cảnh các động thái quân sự giữa Mỹ và Iran làm gia tăng rủi ro đối đầu trực tiếp, các quốc gia trong khu vực đang nỗ lực sử dụng các biện pháp ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng và ngăn ngừa cuộc khủng hoảng lan rộng.
Trong vai trò trung gian, Oman giữ vị trí quan trọng khi nước này được Iran đánh giá có những quan điểm gần gũi về tình hình khu vực và các nỗ lực nhằm ngăn ngừa một cuộc chiến mới. Oman đã duy trì tiếp xúc với các bên liên quan nhằm hỗ trợ chuyển tải thông điệp, tạo không gian cho trao đổi quan điểm và thúc đẩy các phương án giảm căng thẳng.
Đáng chú ý, cuộc hội đàm giữa Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi và người đồng cấp Oman Badr Albusaidi tại thủ đô Muscat mới đây đã đề cập các giải pháp ngoại giao nhằm kiềm chế căng thẳng, tăng cường hiểu biết giữa các bên, ngăn chặn nguy cơ khủng hoảng lan rộng, đồng thời bảo đảm hoạt động giao thương quốc tế thông suốt. Cuộc thảo luận tập trung vào việc ngăn chặn giao tranh tái bùng phát với Mỹ và xây dựng khuôn khổ an ninh khu vực không có sự tham gia của lực lượng quân sự nước ngoài.
Trên mặt trận ngoại giao, Qatar phát huy thế mạnh trung gian trong việc trao đổi các đề xuất và giúp thu hẹp khác biệt giữa các bên. Doha tiếp tục khẳng định cam kết thúc đẩy hòa giải, kêu gọi kiềm chế và cảnh báo nguy cơ leo thang ở vùng Vịnh có thể đe dọa tự do hàng hải, kinh tế toàn cầu cũng như triển vọng đạt được thỏa thuận. Trong bối cảnh Iran tiếp tục tấn công nhằm vào mục tiêu quân sự của Mỹ tại Bahrain, còn Washington duy trì các hoạt động quân sự nhằm vào Iran, vai trò của Qatar càng trở nên quan trọng.
Không chỉ là một quốc gia có ảnh hưởng trong khu vực, Doha còn duy trì các kênh liên lạc với nhiều bên, qua đó tạo điều kiện để những bất đồng được xử lý thông qua đối thoại. Cùng tham gia các nỗ lực trung gian ngay từ khi cuộc xung đột Mỹ-Iran mới bùng nổ, Pakistan đang thúc đẩy một hướng tiếp cận dựa trên sự ủng hộ của các quốc gia khu vực.
Tại cuộc họp của Tổ chức Hợp tác kinh tế (ECO) ở Islamabad, nhóm 10 quốc gia (gồm Iran, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Afghanistan, Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan và Uzbekistan), đề xuất mở lại Eo biển Hormuz của Tehran đã nhận được sự ủng hộ từ các nước tham dự. Theo đó, Iran đề xuất gắn việc khôi phục hoạt động hàng hải với các điều kiện liên quan việc chấm dứt chiến sự, dỡ bỏ phong tỏa các cảng Iran và giải quyết những vấn đề kinh tế, tài chính.
Cuộc họp của ECO tại Islamabad nhấn mạnh tầm quan trọng của kiềm chế, đối thoại, đồng thời bày tỏ ủng hộ các nỗ lực trung gian của Pakistan và Qatar cùng sáng kiến của Iran nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột. Dù các điều kiện này còn gây tranh cãi và chưa nhận được phản hồi tích cực từ Washington, việc đề xuất được đưa ra trong khuôn khổ một diễn đàn khu vực cho thấy Tehran đang tìm cách mở rộng nỗ lực ngoại giao cho giải pháp chấm dứt xung đột.
Xung đột leo thang không chỉ đe dọa an ninh khu vực, mà còn tác động sâu rộng đến thị trường năng lượng, thương mại, vận tải biển và kinh tế toàn cầu. Dù các nỗ lực ngoại giao chưa đủ sức đảo chiều ngay lập tức những diễn biến quân sự, nhưng duy trì đối thoại nhằm hạn chế nguy cơ đối đầu trực diện là cách tốt nhất để giữ cho cánh cửa hòa bình không đóng lại...
https://nhandan.vn/no-luc-ha-nhiet-cang-thang-tai-trung-dong-post1004114.html?gidzl=OrUCNkvWDqfXIeLUu7itIMf7XrhyTZDASXRM2wiXR4mZ5uqE_t1lJd4GrLIl86959KVKLZIu18CZwc0wI0