 |
Chiều nào về quê, tôi cũng thấy cha ngồi ở chiếc ghế gỗ cũ đặt sát hiên. Chiếc ghế có từ ngày tôi còn bé, mặt ghế bóng lên vì tháng năm, chân ghế mòn vì bao lần dịch tới, kéo lui. Cha ngồi đó, tay cầm chén trà đã nguội, mắt nhìn qua khoảng sân đầy nắng dõi về phía cánh đồng. Mặt trời chậm rãi nghiêng sau lũy tre, bóng cha cũng nghiêng theo, dài và mỏng như một nét vẽ của hoàng hôn.
Tôi đứng rất lâu ở bậc cửa. Không hiểu vì khoảng chiều quá yên hay vì bóng cha quá gầy mà lòng bỗng se lại.
Trong ký ức tôi, cha là người đi nhanh nhất, khỏe nhất. Mỗi mùa mưa lũ, cha cõng tôi lội qua con đường ngập nước. Mỗi mùa gặt, cha gánh lúa từ đồng về, hai vai hằn những vệt đỏ mà vẫn cười tươi. Những đêm mất điện, cha phe phẩy chiếc quạt mo cho tôi ngủ giấc ngon lành, sáng dậy chỉ thấy chiếc quạt nằm cạnh gối còn cha thì đã ra đồng.
Tuổi thơ tôi gắn với những buổi sáng theo cha ra sông khi sương còn phủ trắng mặt nước. Tiếng mái chèo khua nhẹ, tiếng chim gọi nhau trên bãi bồi, tiếng gió lùa qua những bụi tre. Cha chèo thuyền, còn tôi ngồi ở mũi nghịch nước và hỏi đủ chuyện trên đời. Cha ít trả lời, chỉ mỉm cười. Thỉnh thoảng ông chỉ tay về phía mặt trời đang nhô lên: “Ngày mới bắt đầu rồi”.
Rồi tôi lớn lên rời quê để học tập, làm việc. Những chuyến xe nối dài khoảng cách giữa tôi và cha. Có những tháng chỉ gọi điện đôi ba lần. Cuộc trò chuyện nào cũng ngắn. Tôi hỏi cha có khỏe không, cha đáp khỏe. Tôi hỏi mùa này lúa được không, ông bảo cũng tạm. Bao điều muốn nói cuối cùng chỉ còn lại một câu: “Khi mô rảnh thì về”.
Tôi cứ nghĩ còn nhiều thời gian. Cho đến một chiều, khi về nhà sau nhiều tháng xa quê, cha ra mở cổng. Tôi giật mình: Mái tóc cha đã bạc nhiều. Ông bước chậm đến mức tôi có thể nhìn rõ từng nhịp thời gian đang đi qua dáng người của cha.
Bỗng dưng tôi nhớ hồi còn nhỏ. Mỗi chiều, chính tôi là đứa ngồi đợi cha ngoài ngõ. Chỉ cần thấy chiếc nón lá thấp thoáng sau hàng tre là đã chạy ào tới ôm lấy chân. Vậy mà bây giờ, người ngồi đợi tôi lại là cha.
Tôi ngồi xuống cạnh ông. Giữa hai cha con là khoảng sân đầy nắng đã nhạt màu. Cha rót thêm nước và chậm rãi hỏi vài câu chuyện. Tôi kể đôi điều rồi cả hai cùng im lặng. Bất chợt cha nói:
- Dạo ni chiều xuống nhanh ghê.
Tôi quay sang nhìn cha. Không biết cha đang nói về buổi chiều ngoài sân hay chiều của một đời người. Tôi không dám hỏi, chợt thấy sống mũi mình cay cay.
Mặt trời đã khuất hẳn sau rặng tre. Khoảng trời cuối ngày vẫn còn một vệt sáng mỏng như sợi khói. Cha chống tay đứng dậy. Tôi bước đến đỡ. Cha cười, gạt nhẹ:
- Cha còn đi được.
Tối hôm ấy, tôi nằm nghe tiếng côn trùng ngoài vườn. Căn nhà vẫn vậy. Chỉ có thời gian là khác.
Cha đang đi vào buổi hoàng hôn của cuộc đời. Nhưng ánh sáng ấy đủ dịu dàng để những đứa con, dù đi xa đến đâu, vẫn nhận ra đường về.
Bây giờ, mỗi lần trở lại quê, tôi không còn vội vàng mở điện thoại hay nghĩ đến những công việc còn dang dở. Tôi chỉ muốn ngồi cạnh cha, uống cùng ông chén trà, nhìn mặt trời lặn sau cánh đồng như thuở nào.