 |
| Chắt chiu từng đồng từ công sức lao động. |
Chắt chiu từ đôi bàn tay
Đã ở tuổi “xưa nay hiếm”, mệ Vân vẫn ngày ngày làm bánh tại nhà rồi quẩy gánh đi bộ bán dạo quanh khu vực Thành Nội. Từ tối hôm trước, mệ đã nhào bột, làm nhân tôm thịt, gói từng chiếc bánh nậm, bánh lọc để kịp buổi bán sáng hôm sau. Mỗi chiếc bánh giá chỉ khoảng 1.000 - 2.000 đồng. Trừ chi phí nguyên liệu, một ngày mệ lãi hơn 100.000 đồng. “Nghề ni chỉ biết lấy công làm lời thôi”, mệ Vân chia sẻ.
Lời mệ cũng là câu chuyện mưu sinh của nhiều lao động ở Huế. Với họ, vốn liếng là đôi bàn tay, sự khéo léo và những giờ làm việc cần mẫn. Tiền lời được chắt chiu qua từng món hàng, từng sản phẩm, có khi chỉ đủ trang trải sinh hoạt phí hằng ngày.
Không khó để bắt gặp những công việc “lấy công làm lời”. Đó là gánh bánh bèo, nậm, lọc; hàng bánh ép, bánh đúc mật; những gánh chè hạt sen, môn sáp vàng, chè heo quay. Đó còn là hàng bún, cháo, bánh canh, cơm hến phục vụ người dân và khách qua đường. Ngoài hàng quà, còn có người đan lát, làm hương, chằm nón hay nhận việc thuê mướn để kiếm sống.
Mỗi nghề một nỗi nhọc nhằn. Người bán hàng ăn phải lo từ khâu mua nguyên liệu, chế biến đến gánh hàng đi bán. Người làm nghề thủ công miệt mài với từng công đoạn, đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn. Vốn đầu tư có thể không nhiều, nhưng thời gian và công sức bỏ ra chẳng hề ít. Thu nhập lại tùy lượng hàng bán được, số sản phẩm hoàn thành hay nhu cầu thuê mướn, nên không phải ai cần mẫn cũng có được khoản tích lũy.
Với nghề chằm nón, phía sau mỗi sản phẩm là bao công đoạn khéo léo của người thợ. Tiền công ít ỏi khiến việc bám nghề không dễ dàng. Bà Trần Thị Thúy, người thợ chằm nón bằng một tay ở Phủ Cam, vẫn bền bỉ gắn bó với công việc ấy.
Mỗi chiếc nón bà làm ra là thành quả của sự kiên trì, của ý chí vượt qua khó khăn để tự lo cuộc sống. Khi du khách tìm đến tận nhà mua nón làm quà, khi có những đơn đặt hàng, bà có thêm thu nhập và niềm vui giữ nghề. Sự đón nhận của khách cũng là lời động viên đối với người thợ đã dồn nhiều tâm sức vào từng đường kim, mũi chỉ.
Tiếp sức người giữ nghề
Những gánh hàng, những sản phẩm thủ công bình dị vẫn hiện diện trong đời sống đô thị Huế, nhưng công sức phía sau đôi khi chưa được nhìn nhận đầy đủ. Một chiếc bánh giá vài nghìn đồng là cả quá trình chuẩn bị từ hôm trước. Một chiếc nón hoàn thiện là nhiều giờ người thợ cặm cụi làm việc. Món hàng tuy ít tiền nhưng chứa đựng không ít công sức của người làm.
Bên cạnh cách bán hàng truyền thống, bán hàng qua mạng cũng mở thêm cơ hội mưu sinh cho những người “lấy công làm lời” ở Huế. Những món bánh quê, chiếc nón lá hay sản phẩm thủ công có thể được giới thiệu qua Facebook, Zalo để khách đặt mua. Với người lớn tuổi chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, con cháu có thể hỗ trợ chụp ảnh, đăng bài, nhận đơn. Thêm một kênh bán hàng là thêm cơ hội có khách, giúp người làm nghề chủ động chuẩn bị sản phẩm và bớt phần nhọc nhằn đi bán dạo.
Cùng với việc mở thêm kênh bán hàng, sự tiếp sức còn đến từ cách ứng xử thường ngày: Mua hàng đúng giá, giới thiệu những địa chỉ mình yêu thích, lựa chọn sản phẩm thủ công địa phương khi có nhu cầu.
Với những người “lấy công làm lời”, mỗi đồng tiền kiếm được đều gắn với thời gian, sức lực và sự bền bỉ. Trân trọng công sức ấy cũng là tiếp thêm động lực để họ sống được bằng nghề, để những gánh hàng và sản phẩm thân quen tiếp tục hiện diện trong đời sống hằng ngày.