Hoạt động đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp xúc tiến thương mại. 

Áp lực hai tháng cuối năm

Theo báo cáo của UBND thành phố Huế, tổng thu ngân sách Nhà nước (NSNN) trên địa bàn 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt 13.350 tỷ đồng, tăng 13,1% so với cùng kỳ. Kết quả này bằng 83,4% dự toán được HĐND thành phố giao và đạt 75,9% mục tiêu phấn đấu.

Như vậy, để hoàn thành dự toán, thành phố cần thu thêm 2.650 tỷ đồng. Tuy nhiên, nếu hướng đến mục tiêu phấn đấu 17.600 tỷ đồng, số phải thu trong hai tháng cuối năm lên đến 4.250 tỷ đồng, bình quân 2.125 tỷ đồng mỗi tháng. Mức thu này cao hơn gần 60% so với bình quân 1.335 tỷ đồng/tháng của 10 tháng đầu năm, đặt ra sức ép lớn về tiến độ và khả năng hiện thực hóa các nguồn thu.

Áp lực thu tập trung chủ yếu ở nguồn thu nội địa, nguồn chiếm phần lớn tổng thu NSNN trên địa bàn. Trong 10 tháng, thu nội địa ước đạt 11.719,7 tỷ đồng, tăng 12,7% so với cùng kỳ nhưng mới bằng 74,7% chỉ tiêu phấn đấu. Riêng khoản thu này, thành phố còn thiếu khoảng 3.970 tỷ đồng để hoàn thành mục tiêu cả năm.

Đáng chú ý, kết quả thu giữa các khu vực kinh tế và sắc thuế chưa đồng đều. Theo thông tin từ Thuế thành phố, nguồn thu từ doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực kinh tế ngoài quốc doanh duy trì tăng trưởng. Trong khi đó, một số khoản thu từ DN Nhà nước, thuế thu nhập cá nhân, thuế bảo vệ môi trường và lệ phí trước bạ còn thấp so với dự toán, có khoản giảm so với cùng kỳ.

Đối với thu từ hoạt động xuất nhập khẩu, số thu 10 tháng ước đạt 1.414,6 tỷ đồng, bằng 80,8% chỉ tiêu phấn đấu. Thu viện trợ, huy động đóng góp đạt 215,7 tỷ đồng, vượt chỉ tiêu phấn đấu. Tuy nhiên, quy mô và khả năng tăng thêm của từng nguồn không lớn, khó bù đắp cho các khoản thu còn thiếu hụt.

Trước áp lực bảo đảm mục tiêu thu cả năm, tại hội nghị định kỳ tháng 10/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Huế vừa qua, Bí thư Thành ủy Nguyễn Đình Trung yêu cầu các cơ quan, đơn vị tập trung phân tích khả năng hoàn thành các chỉ tiêu, xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp đối với những nhiệm vụ còn khó khăn. Trong đó, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh cần duy trì, nuôi dưỡng nguồn thu, tháo gỡ vướng mắc đối với các nguồn thu từ đất.

Yêu cầu này không chỉ đặt ra bài toán về số thu còn thiếu, mà còn ở khả năng thu thực tế trong khoảng thời gian còn lại của năm.

Doanh nghiệp chia sẻ khó khăn tại diễn đàn kinh tế tư nhân. 

Khai thác dư địa tăng thu

Trong cơ cấu thu ngân sách, đất đai là nguồn có khả năng đóng góp đáng kể vào số thu cuối năm. Theo dự toán, thu tiền sử dụng đất do HĐND thành phố giao năm 2026 là 4.150 tỷ đồng, trong khi chỉ tiêu phấn đấu của UBND thành phố là 4.980 tỷ đồng. Tuy nhiên đến nay, nguồn thu này mới đạt 3.630 tỷ đồng, bằng 87,5% dự toán và bằng 72,9% chỉ tiêu phấn đấu. Việc khai thác tốt dư địa tăng thu từ nguồn thu này sẽ đóng góp đáng kể cho nguồn thu 2 tháng cuối năm. Dù vậy, nguồn thu này đang chịu tác động trực tiếp từ tiến độ giải phóng mặt bằng, xác định giá đất, hoàn thiện thủ tục giao đất, cho thuê đất và đấu giá quyền sử dụng đất.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Văn Tuấn yêu cầu đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hỗ trợ thủ tục giao đất, cho thuê đất đối với các dự án trọng điểm, trong đó có Khu đô thị phía nam sông Như Ý và Tổ hợp thương mại dịch vụ kết hợp nhà ở tại nút giao vòng xuyến Võ Nguyên Giáp - Tố Hữu.

Đối với quỹ đất đưa ra đấu giá, các đơn vị được giao nhiệm vụ phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, bàn giao quỹ đất để tổ chức thực hiện. UBND các xã, phường rà soát những khu đất đã giải phóng mặt bằng, đủ điều kiện đấu giá; phối hợp giải quyết thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất theo thẩm quyền.

Dư địa tăng thu từ đất vì thế cần được xác định bằng từng dự án, từng khu đất cụ thể. Những khu đất đã hoàn thành thủ tục, có khả năng đấu giá và thu tiền trong năm cần được ưu tiên xử lý. Đối với các dự án đã xác định nghĩa vụ tài chính, việc đôn đốc nhà đầu tư thực hiện đúng thời hạn sẽ tác động trực tiếp đến kết quả thu. Ngược lại, những nguồn thu còn phụ thuộc nhiều khâu thủ tục cần được đánh giá thận trọng, tránh đưa toàn bộ vào khả năng cân đối ngân sách cuối năm.

Bên cạnh đất đai, hoạt động sản xuất, kinh doanh đang duy trì tăng trưởng cũng tạo thêm cơ sở để khai thác nguồn thu. Trong 10 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trên địa bàn ước đạt 64.407 tỷ đồng, tăng 19,4%; doanh thu du lịch đạt khoảng 16.600 tỷ đồng, tăng 55%. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 13,3%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 17,6%. Những con số này cho thấy quy mô hoạt động kinh tế tiếp tục mở rộng, nhất là ở các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, du lịch và sản xuất công nghiệp. Đây là cơ sở để cơ quan thuế rà soát doanh thu phát sinh, đối chiếu nghĩa vụ kê khai và quản lý các nguồn thu theo thực tế hoạt động.

Cùng với khai thác các nguồn thu còn dư địa, việc chống thất thu và thu hồi nợ đọng thuế cũng được đẩy mạnh trong 2 tháng cuối năm.

Ông Đoàn Vĩ Tuyến, Trưởng Thuế thành phố Huế cho biết, cơ quan thuế đang theo dõi chặt chẽ tiến độ thu, phân tích từng địa bàn, khu vực kinh tế và sắc thuế để quản lý nguồn thu; tăng cường kiểm tra, chống thất thu, trốn thuế và thu hồi nợ đọng thuế.

Một trong những hướng được ngành thuế tập trung là khai thác dữ liệu hóa đơn điện tử để đối chiếu doanh thu kê khai với hoạt động kinh doanh thực tế, phát hiện những trường hợp kê khai chưa đầy đủ. Đối với hộ kinh doanh có doanh thu thuộc diện bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử, cơ quan thuế tăng cường hướng dẫn, đôn đốc đăng ký và thực hiện theo quy định. Ở cấp cơ sở, các xã, phường được yêu cầu rà soát các hoạt động kinh doanh phát sinh trên địa bàn, nhất là cho thuê mặt bằng, nhà ở, dịch vụ du lịch, kinh doanh trực tuyến và những trường hợp có biến động về quy mô hoạt động. Đối với nợ đọng thuế, ngành thuế tập trung phân loại theo khả năng thu hồi, tập trung xử lý những khoản đã đến hạn và người nộp thuế có khả năng thực hiện nghĩa vụ. Cơ quan thuế giao nhiệm vụ thu hồi cho từng công chức, theo dõi kết quả và áp dụng các biện pháp cưỡng chế đối với trường hợp thuộc diện phải xử lý theo quy định.

Trong bối cảnh chỉ còn hai tháng để thực hiện mục tiêu phấn đấu, các khoản thu có khả năng thực hiện cần được ưu tiên đôn đốc; nguồn thu khó hoàn thành cần được nhận diện sớm để chủ động phương án điều hành. Mục tiêu thu ngân sách 17.600 tỷ đồng vì thế không chỉ phụ thuộc vào việc tìm kiếm thêm nguồn thu, mà còn ở khả năng xử lý các khoản đã phát sinh nhưng chưa thu được.

Hoàng Anh