Các vết nứt trên tường nhà ông Lê Viết Tại.

Bất an

Hơn nửa thế kỷ gắn bó với tổ dân phố Phong Xuân 3, phường Phong Điền, ông Lê Viết Tại chưa bao giờ mong muốn chuyển đến nơi ở mới như lúc này. Ngôi nhà của gia đình ông xuất hiện nhiều vết nứt trên tường, nền bong tróc, nhiều vị trí xung quanh bị sụt lún. Tình trạng này xuất hiện từ khi mỏ đá vôi phục vụ Nhà máy Xi măng Đồng Lâm đi vào khai thác.

“Nhà cửa bị nứt nẻ, đất sụt lún cùng tiếng nổ mìn và khói bụi khiến cuộc sống của người dân nơi đây luôn trong trạng thái bất an. Do đó, chúng tôi mong chính quyền sớm bố trí tái định cư để ổn định cuộc sống”, ông Tại nói.

Không riêng gia đình ông Tại, nhiều hộ dân tại các tổ dân phố Phong Xuân 1 và Phong Xuân 3 cũng đang sống trong tâm trạng thấp thỏm do ảnh hưởng của việc khai thác mỏ đá vôi.

Anh Hồ Văn Luy, tổ dân phố Phong Xuân 3, phường Phong Điền cho rằng, cần có sự đánh giá cụ thể về mức độ ảnh hưởng của hoạt động khai thác đá đối với nhà cửa và đất đai của người dân. Chính quyền địa phương cần phối hợp với Công ty cổ phần Xi măng Đồng Lâm tổ chức đo đạc, đánh giá mức độ rung chấn do hoạt động nổ mìn, làm cơ sở xác định ảnh hưởng và có phương án giải quyết phù hợp.

Sớm di dời, bố trí tái định cư

Phường Phong Điền có 105 hộ thuộc diện dự kiến bố trí tái định cư do nguy cơ sạt lở xung quanh khu vực khai thác mỏ đá vôi phục vụ Nhà máy Xi măng Đồng Lâm. Hiện nay, chính quyền địa phương đang phối hợp với các cơ quan chức năng và Công ty cổ phần Xi măng Đồng Lâm triển khai các phương án di dời, tái định cư.

Theo UBND phường Phong Điền, từ năm 2023 - 2026, địa phương đã thực hiện di dời 16 hộ dân với diện tích khoảng 0,8 ha, tổng vốn đầu tư 36,8 tỷ đồng, bao gồm kinh phí bồi thường và đầu tư hạ tầng. Đây là bước đầu trong quá trình sắp xếp, bố trí lại dân cư tại khu vực có nguy cơ sạt lở, sụt lún xung quanh mỏ đá vôi Đồng Lâm.

Đối với những hộ dân còn lại, địa phương đã tiến hành khảo sát, kiểm đếm sơ bộ tài sản, xác định nhu cầu và dự toán kinh phí bồi thường. Trong đó, khảo sát dự kiến 54 hộ thuộc khu vực vành đai đang được chuẩn bị các bước tiếp theo để di dời. Trong tháng 11/2026, phường tiếp tục khảo sát, thống kê, lấy ý kiến người dân, lựa chọn vị trí tái định cư và hoàn thiện các thủ tục liên quan. Dự kiến, quý I/2027 sẽ triển khai di dời, tái định cư sau khi quy hoạch phân khu được phê duyệt.

Ông Thân Mạnh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND phường Phong Điền cho biết, địa phương đang phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát lại toàn bộ công trình kiến trúc, đất đai của các hộ dân để làm cơ sở xác định sơ bộ kinh phí bồi thường. Đồng thời, phường cũng tiến hành khảo sát vị trí tái định cư, chuẩn bị các thủ tục cần thiết để có thể triển khai khi đủ điều kiện. “Theo phương án đang được trao đổi, Công ty cổ phần Xi măng Đồng Lâm mong muốn chính quyền bố trí mặt bằng tái định cư, doanh nghiệp sẽ chi trả các chi phí bồi thường về đất đai và tài sản của người dân”, ông Tuấn thông tin.

Về phía doanh nghiệp, ông Phạm Văn Bằng, Trưởng phòng Quản lý đầu tư và Khai thác mỏ, Công ty cổ phần Xi măng Đồng Lâm khẳng định: Công ty luôn ủng hộ chủ trương di dời các hộ dân nếu tình trạng sụt lún có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, tài sản của người dân. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục phối hợp với chính quyền và các đơn vị liên quan trong quá trình triển khai phương án tái định cư.

Theo Kế hoạch số 214/KH-UBND ngày 13/4/2026 thực hiện Chương trình bố trí dân cư các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, di cư tự do, khu rừng đặc dụng trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2035, UBND TP. Huế đã đưa dự án bố trí dân cư tập trung phường Phong Điền vào danh mục thực hiện. Trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố dự kiến bố trí ổn định cho 25 hộ; 80 hộ còn lại được phân kỳ thực hiện trong giai đoạn 2031 - 2035. Theo kế hoạch, việc bố trí ổn định dân cư phải gắn với đầu tư hạ tầng thiết yếu, bảo đảm điều kiện về đất ở, giao thông, điện, nước sinh hoạt và các nhu cầu cơ bản.

Bài, ảnh: Anh Minh