Cùng với việc quản lý nghĩa trang, yêu cầu thay đổi tập quán tang lễ đã được đặt ra trong Chỉ thị số 13-CTT/TU của Ban thường vụ Thành ủy Huế về việc thực hiện tang lễ văn minh, ban hành ngày 22/7/2026. Chỉ thị yêu cầu: không để tang quá 72 giờ kể từ khi người mất qua đời, không đốt và rải vàng mã, không sử dụng âm thanh vượt quy định, không tổ chức ăn uống linh đình.
Mong người thân khi qua đời được “mồ yên mả đẹp” là tâm nguyện của nhiều gia đình.Việc tang lễ cũng phải được tổ chức sao cho vẹn toàn, tránh mang tiếng là qua loa, bất hiếu. Ở một số nơi còn có tục lệ cỗ bàn linh đình đãi làng xóm suốt những ngày tang lễ.
Rải vàng mã dọc đường đến nghĩa trang với quan niệm “xin đường” cho người chết đến âm phủ cũng là một “thủ tục” lâu nay không ai dám bỏ qua. Việc để quan tài trong nhà hơn một tuần lễ để chờ ngày đẹp giờ đẹp, chờ con cháu về chịu tang đông đủ cũng vẫn gặp ở Huế.
Khi Chỉ thị 13 được ban hành, nhiều người Huế không khỏi lo lắng vì những xáo trộn có thể sẽ xảy ra khi những tục lệ và thói quen bị thay đổi. “Ba ngày nhanh quá, sợ không lo liệu chu toàn, bao nhiêu thứ phải lo”, đó là tâm lý chung của nhiều người. Thì khi những quyết định “đóng cửa nghĩa trang” ở Thuận An và việc siết chặt không cho xây lăng mộ xa hoa ở “thành phố ma” An Bằng, một lần nữa khiến người dân giật mình vì đã đến lúc phải thật sự thay đổi. Thay đổi nếp nghĩ, thay đổi tập quán, thay đổi hành động. “Tui sợ lớp trẻ sau ni không còn giữ được truyền thống của người xưa, rồi mọi thứ sẽ làm qua loa, thiếu đi sự tôn kính đối với người đã khuất”, không ít các bác lớn tuổi tỏ ra lo lắng.
Tuy nhiên, đạo lý, hiếu nghĩa thực ra không nằm ở mâm cao cỗ đầy, thời gian tổ chức tang lễ hay quy mô lăng mộ.Thử hình dung, một gia cảnh khó khăn, phải lo tang lễ rườm rà để “vừa lòng” làng xóm sẽ thêm gánh nặng cả về vật chất và tinh thần. Một đám tang kèn nhạc hay tụng kinh quá ồn kéo dài nhiều ngày cũng ảnh hưởng đến sinh hoạt của cộng đồng. Việc đốt, rải vàng mã còn làm phát sinh rác thải, ảnh hưởng vệ sinh đường phố.
 |
| TP.Huế sẽ có những quy định cụ thể về diện tích, chiều cao bia mộ, hướng đến tiêu chí giản dị, trang nghiêm, phù hợp với bản sắc văn hóa Huế. Ảnh minh hoạ: QT |
Cũng như vậy, việc xây cất lăng mộ quá xa hoa cũng không phải là cách thể hiện tình cảm duy nhất đối với người đã khuất. Đôi khi còn vô tình cổ súy cho một quan điểm sống chạy theo hình thức phô trương, lãng phí.
Trong một cuộc trao đổi với phóng viên Báo Tuổi Trẻ gần đây, ông Võ Lê Nhật, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Huế cho biết, địa phương đang rà soát quỹ đất mai táng; quy hoạch, phát triển các công viên nghĩa trang tập trung, sinh thái. Đồng thời địa phương sẽ có những quy định cụ thể về diện tích, chiều cao bia mộ, hướng đến tiêu chí giản dị, trang nghiêm, phù hợp với bản sắc văn hóa Huế.
Văn hóa, tập quán cũng cần phải thay đổi, phù hợp với nếp sống văn minh, hiện đại. Những giá trị truyền thống cần được gìn giữ nhưng ở một mức độ phù hợp, để những giá trị mới tốt đẹp cũng được hình thành.