Vận chuyển tấm pin năng lượng mặt trời phục vụ lắp đặt điện mặt trời mái nhà. 

 Lợi ích lâu dài

Gần hai năm nay, anh Nguyễn Trung Lập ở phường Phú Xuân sử dụng hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 12kWp, kết hợp bộ lưu trữ điện dung lượng 28kWh. Theo anh Lập, từ khi lắp đặt hệ thống, tiền điện hằng tháng của gia đình giảm từ khoảng 3 triệu đồng xuống còn 100.000 - 200.000 đồng.

Dù thường xuyên sử dụng các thiết bị sinh hoạt như điều hòa, máy giặt và vận hành kinh doanh hàng hóa, gia đình anh vẫn duy trì được mức chi phí điện thấp. Hệ thống lưu trữ giúp tích trữ phần điện chưa sử dụng hết vào ban ngày để dùng vào buổi tối hoặc những thời điểm hệ thống không phát điện. Nhờ đó, gia đình chủ động hơn trong việc sử dụng điện, giảm đáng kể chi phí sinh hoạt.

Với những hộ chưa lắp đặt, chi phí đầu tư ban đầu vẫn là điều cần cân nhắc. Ngoài tiền thiết bị, người dân phải tính toán công suất phù hợp với nhu cầu sử dụng, điều kiện mái nhà và khả năng tài chính. Đối với gia đình dùng điện nhiều vào buổi tối, việc đầu tư thêm hệ thống lưu trữ có thể làm tăng đáng kể tổng chi phí.

Ông Giáp Hòa ở khu quy hoạch Bàu Vá, phường Thủy Xuân hiện đang cân nhắc lắp đặt điện mặt trời mái nhà để giảm chi phí sinh hoạt và bán phần điện dư lên lưới. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu, thời gian thu hồi vốn và các điều kiện bán điện dư lên lưới là những vấn đề ông cần tìm hiểu kỹ trước khi quyết định đầu tư.

Theo Công ty Điện lực Huế, đơn vị hiện có hợp đồng mua bán điện với 504 hệ thống điện mặt trời mái nhà, tổng công suất 60,286MWp. Trong 9 tháng năm 2026, sản lượng điện mua từ các hệ thống này đạt 43,4 triệu kWh, tăng 19,79% so với cùng kỳ; số tiền thanh toán cho các chủ đầu tư đạt 81,7 tỷ đồng.

Thực hiện Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo và điện năng lượng mới, thành phố hiện có 554 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, tổng công suất hơn 33,335MWp. Trong số này, có 437 hệ thống do hộ gia đình lắp đặt, trong đó có 39 hệ thống có bán điện dư lên lưới. Trong 9 tháng năm 2026, sản lượng điện mua từ nhóm hệ thống này đạt hơn 11.617kWh.

Những số liệu trên cho thấy, điện mặt trời mái nhà đang được người dân và doanh nghiệp quan tâm đầu tư. Tuy nhiên, để sử dụng hiệu quả, các ban, ngành liên quan cần hướng dẫn đầy đủ về mức chi phí đầu tư, công suất phù hợp, khả năng lưu trữ, thủ tục đăng ký, cũng như các yêu cầu về an toàn điện và phòng cháy, chữa cháy khi lắp đặt hệ thống sử dụng.

Kiểm tra hệ thống biến tần hệ thống điện mặt trời hộ gia đình. 

Gỡ vướng

Ở khu vực sản xuất, một số doanh nghiệp đã đầu tư điện mặt trời mái nhà nhằm chủ động nguồn điện. Đơn cử như Công ty CP Dệt may Huế bên cạnh đổi mới công nghệ, nhà máy may 3 tầng cũng được thiết kế theo tiêu chuẩn công trình xanh, ưu tiên dùng điện mặt trời để phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Tại Khu Công nghiệp Phong Điền, Công ty Scavi Huế lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 1,245MWp để đưa vào vận hành và đang nghiên cứu giải pháp lưu trữ năng lượng, nâng hiệu quả khai thác nguồn điện tái tạo. Đầu năm 2026, Công ty TNHH MTV Đầu tư và Chế biến khoáng sản Phenikaa Huế đầu tư hơn 13 tỷ đồng cho hệ thống điện mặt trời công suất trên 928kWp, lắp đặt trên mái nhà xưởng rộng khoảng 6.200m². Doanh nghiệp dự kiến hệ thống giúp giảm phát thải khoảng 13.429 tấn CO₂ trong toàn thời gian hoạt động.

Các mô hình này cho thấy, điện mặt trời mái nhà đã đáp ứng một phần không nhỏ nhu cầu sử dụng điện tại chỗ. Tuy nhiên, điều kiện đầu tư của doanh nghiệp khác với hộ gia đình. Với quy mô hệ thống nhỏ hơn và khả năng tài chính có hạn, nhiều người dân phải cân nhắc kỹ hiệu quả sử dụng, nhất là khi lựa chọn lắp đặt thêm hệ thống lưu trữ bởi chi phí đầu tư ban đầu khá lớn, từ vài chục triệu đồng đến hơn một trăm triệu đồng.

Ngày 22/10/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Công văn số 10790/VPCP-CN yêu cầu các địa phương khẩn trương xây dựng, ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo quy định của Luật Điện lực, hoàn thành trong tháng 12/2026.

Ông Đặng Hữu Phúc, TUV, Giám đốc Sở Công Thương cho biết, đơn vị đã tham mưu UBND thành phố xây dựng dự thảo nghị quyết về chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện. Nghị quyết dự kiến trình HĐND thành phố xem xét, thông qua tại kỳ họp thường lệ cuối năm nay.

Theo dự thảo nghị quyết, tổng kinh phí thực hiện chính sách hỗ trợ giai đoạn 2027 - 2030 dự kiến khoảng 52 tỷ đồng, với khoảng 17.380 hộ gia đình được thụ hưởng. Cụ thể, hộ lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà được đề xuất hỗ trợ 500.000 đồng/kWp công suất định mức của các tấm quang điện, nhưng không quá 1,5 triệu đồng/hộ. Trường hợp lắp đặt đồng bộ thêm hệ thống lưu trữ điện, hộ gia đình được hỗ trợ thêm tối đa 1,5 triệu đồng, nâng tổng mức hỗ trợ lên tối đa 3 triệu đồng/hộ.

Theo ông Đặng Hữu Phúc, khi nghị quyết trên được thông qua, sẽ góp phần giảm một phần chi phí đầu tư ban đầu, tạo thêm động lực để người dân cân nhắc lắp đặt điện mặt trời mái nhà phù hợp với nhu cầu. Song, bên cạnh hỗ trợ tài chính, việc hướng dẫn lựa chọn hệ thống, thực hiện thủ tục và bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng cũng rất cần thiết để nguồn năng lượng này phát huy hiệu quả, nhân rộng trên địa bàn.

Bài, ảnh: Minh Văn