Bậc xi măng đã mòn theo năm tháng. Ở góc bên trái vẫn còn hằn một vết nứt nhỏ, dấu tích của những lần tôi nghịch ngợm, cầm que củi cạy mãi không thôi. Tôi đưa tay khẽ chạm vào đó, như chạm vào một cánh cửa vô hình dẫn ngược về quá khứ. Và trong miền nhớ ấy, luôn có bóng dáng của mẹ.

Tuổi thơ tôi gắn với khoảng sân trước nhà. Những buổi trưa hè yên ả, tôi ngồi một mình chơi bi ve trên nền gạch. Bên cạnh, mẹ lặng lẽ nhặt rau, chiếc rổ tre tựa trên đầu gối. Tiếng lá rau chạm vào nhau khe khẽ hòa cùng tiếng ve ngoài vườn, dệt nên miền bình yên của tuổi thơ xa ngái. Nhiều năm trôi qua, nhưng mỗi lần nhớ lại, tôi vẫn ngỡ những thanh âm ấy còn ngân đâu đây.

Tôi nhớ những đêm mất điện. Cả nhà mang ghế ra hiên hóng gió. Mẹ phe phẩy chiếc quạt nan bạc màu, kể chuyện ngày xửa ngày xưa dưới ánh đèn dầu leo lét. Bóng mẹ in lên vách, chập chờn theo ngọn lửa. Khi ấy tôi chưa hiểu, chỉ đến sau này mới nhận ra đó là một phần tuổi thơ không gì thay thế được.

Hiên nhà cũng là nơi mẹ đợi. Chiếc ghế nhựa xanh bạc màu vẫn kê sát cột. Mỗi chiều, mẹ ngồi đó, mắt hướng về con đường đất trước nhà. Ngày nhỏ, mẹ đợi tiếng trống tan trường. Những hôm mưa bất chợt, từ xa tôi đã thấy mẹ đứng dưới mái hiên, tay cầm chiếc áo mưa đã bạc.

Tôi không quên được năm học lớp sáu, một trận mưa lớn đổ xuống đúng giờ tan học. Sân trường vắng dần, chỉ còn tôi đứng nép dưới mái che. Đang loay hoay không biết thế nào để về thì thấy bà xuất hiện. Chiếc áo mưa cũ không che nổi gió. Mẹ đưa cho tôi chiếc áo còn khô rồi nói: “Con mặc vào kẻo cảm”.

Suốt quãng đường về, tôi ngồi sau xe, còn mẹ đội mưa. Tóc mẹ ướt dính vào má. Khi ấy tôi chỉ thấy vui vì được về nhà. Mãi sau này mới hiểu, có những yêu thương được giữ gìn bằng chính nhọc nhằn mà mẹ âm thầm chịu đựng.

Rồi tôi lớn lên.

Những chuyến đi khiến khoảng cách với ngôi nhà ngày một dài hơn. Mỗi lần gọi điện, mẹ chỉ cười hiền: “Mọi thứ vẫn vậy, khi nào rảnh thì con về”.

Tôi cứ nghĩ mình còn nhiều thời gian. Cho đến một ngày, tôi chợt nhận ra mẹ đã già từ lúc nào. Mái tóc bạc nhiều hơn. Đôi tay nổi rõ những đường gân khắc khổ. Bước chân chậm hơn trên những bậc cửa quen thuộc. Chiếc ghế vẫn còn đó, nhưng dáng mẹ đã nhỏ bé đi giữa khoảng hiên rộng lớn.

Chiều hôm ấy, tôi ngồi cạnh mẹ nói  những chuyện rất đỗi bình thường: công việc, bữa ăn, thời tiết nơi tôi sống. Những câu hỏi giản đơn ấy lại khiến sống mũi cay cay. Hóa ra suốt những năm tháng trưởng thành, mẹ vẫn yêu thương tôi theo cách mộc mạc và bền bỉ nhất. Tôi ngồi lâu hơn bên mẹ. Cùng nhặt mớ rau, uống chén trà nhạt, nghe tiếng chim chiều gọi bầy và nhìn nắng chậm rãi trườn qua nền sân cũ, lòng bỗng thấy bình yên.

Ngôi nhà vẫn giữ nguyên dáng hình của những năm tháng cũ. Nắng, mưa vẫn lặng lẽ đi qua mang theo biết bao thay đổi. Thế nhưng có những điều vẫn vẹn nguyên như thuở nào, bóng mẹ nơi hiên, dáng người lặng lẽ chờ con đi, đợi con về, giữ cho mái ấm luôn sáng đèn trong những chiều trở gió.

Chiều nay, đứng trước sân nhà, tôi lại thấy nắng đổ vàng trên khoảng đất quen thuộc. Mẹ đang tưới mấy chậu hoa trước cửa. Dáng mẹ nghiêng nghiêng trong ánh hoàng hôn. Khoảnh khắc ấy bình thường biết mấy, nhưng tôi biết sẽ còn ở lại rất lâu trong lòng mình.

Thềm xưa còn đó. Bóng mẹ còn đó. Thế là đủ cho tôi có nơi yêu thương để trở về.

Hoài Thanh