Tuần tra rừng A Lưới mùa mưa lũ. 

Gian nan giữa đại ngàn

Bước vào mùa mưa, những cánh rừng ở A Lưới chìm trong sương mù, mưa dầm và những dòng suối dâng nước. Đường vào rừng vốn đã quanh co, dốc đứng nay càng trở nên trơn trượt, nhiều đoạn lầy lội, sạt lở, cây đổ chắn ngang lối đi. Với lực lượng kiểm lâm, mỗi chuyến tuần tra trong thời điểm này không chỉ đòi hỏi tinh thần trách nhiệm mà còn cần sự chủ động, kinh nghiệm và khả năng ứng phó với những tình huống bất ngờ.

Anh Lê Đình Minh Chiến, kiểm lâm viên Trạm Kiểm lâm khe Tu Re chia sẻ: Khi mùa mưa đến, công tác tuần tra, kiểm tra và bảo vệ rừng của lực lượng kiểm lâm khu vực A Lưới nói chung, cán bộ kiểm lâm phụ trách địa bàn nói riêng gặp rất nhiều khó khăn. Địa bàn quản lý rộng, diện tích rừng lớn, địa hình núi cao, dốc và hiểm trở; nhiều khu vực bị chia cắt bởi khe suối, sông và lòng hồ thủy điện, khiến việc tiếp cận hiện trường mất nhiều thời gian, công sức.

Theo anh Chiến, sau những trận mưa lớn, ngoài trở ngại trên các tuyến đường vào rừng, lực lượng làm nhiệm vụ còn phải đề phòng nước tại các khe suối, sông dâng cao, nguy cơ lũ quét và nước lên đột ngột. Môi trường rừng ẩm ướt cùng muỗi rừng, vắt và các loại côn trùng cũng ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh hoạt và quá trình thực hiện nhiệm vụ của cán bộ.

Các thiết bị nghiệp vụ, điện thoại, máy định vị và phương tiện liên lạc cũng có thể bị ảnh hưởng bởi mưa và độ ẩm cao. Ở những khu vực rừng sâu không có sóng điện thoại, việc trao đổi thông tin, báo cáo tình hình hoặc yêu cầu hỗ trợ khi phát sinh sự cố càng khó khăn hơn. Những trở ngại đó đặt ra yêu cầu tính toán thận trọng trong từng chuyến tuần tra, từ lựa chọn tuyến đường, thời điểm tiếp cận đến khả năng duy trì liên lạc, hỗ trợ khi có sự cố.

Chủ động ngăn chặn xâm hại rừng

Ông Hồ Văn Hôm, Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm khe Tu Re cho biết, những tháng cuối năm, khi bước vào mùa mưa lũ, công tác quản lý, bảo vệ rừng thường đối mặt với nhiều khó khăn. Các đối tượng vi phạm có thể lợi dụng điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đường sá khó đi và việc tổ chức tuần tra gặp trở ngại để lén lút vào rừng khai thác gỗ, săn bắt động vật hoang dã trái phép.

Trạm Kiểm lâm khe Tu Re được giao quản lý, bảo vệ diện tích rừng lớn, trong đó có nhiều khu vực rừng sâu, địa hình dốc, hiểm trở. Điều kiện thực địa đặt ra áp lực không nhỏ đối với lực lượng kiểm lâm, nhất là khi phải tổ chức tuần tra thường xuyên trong những ngày mưa kéo dài. Ông Hôm nhấn mạnh, đơn vị xác định trách nhiệm bảo vệ rừng phải được duy trì liên tục, không vì thời tiết khó khăn mà buông lỏng địa bàn. Lực lượng của trạm quyết tâm chủ động nắm tình hình, tăng cường kiểm tra những khu vực có nguy cơ xảy ra vi phạm, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng.

Yêu cầu đặt ra không chỉ là giữ rừng mà còn phải bảo đảm an toàn cho người thực hiện nhiệm vụ. Trong điều kiện mưa lũ khó lường, các chuyến tuần tra được tổ chức phù hợp với tình hình thực tế; những tuyến đường, khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét hoặc nước dâng cao được cân nhắc kỹ trước khi tiếp cận.

Bên cạnh tuần tra, việc nắm thông tin và phối hợp giữa kiểm lâm với chủ rừng, chính quyền địa phương cũng cần được chú trọng, nhất là tại những khu vực khó tiếp cận trong mùa mưa lũ. 

Theo ông Hồ Văn Sao, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực A Lưới, so với nhiều năm trước, công tác giám sát, kiểm soát rừng tự nhiên trên địa bàn đã có những chuyển biến nhờ ứng dụng công nghệ. Các phần mềm chuyên dụng, thiết bị bay không người lái (flycam) và ảnh viễn thám được sử dụng để hỗ trợ theo dõi biến động, phát hiện những khu vực có dấu hiệu bất thường, qua đó giúp lực lượng chức năng chủ động hơn trong kiểm tra, xác minh.

Tuy nhiên, cũng theo ông Sao, tình trạng khai thác gỗ trái phép và phá rừng trái pháp luật vẫn còn xảy ra trên địa bàn. Vì thế, ứng dụng công nghệ không thể thay thế hoàn toàn hoạt động tuần tra trực tiếp, mà cần được kết hợp với kiểm tra hiện trường và xử lý vi phạm. Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã xử phạt vi phạm hành chính 9 vụ, với tổng số tiền 80 triệu đồng.

Giữ rừng trong mùa mưa lũ đòi hỏi kết hợp thông tin từ cơ sở, công nghệ giám sát và tuần tra hiện trường. Việc tổ chức lực lượng cần bám sát diễn biến thời tiết, địa hình và nguy cơ vi phạm, để vừa bảo vệ tài nguyên rừng, vừa bảo đảm an toàn cho người làm nhiệm vụ.

Bài, ảnh: Hoàng Triều