Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham quan khu vực triển lãm, trưng bày thành tựu hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư và giáo dục giữa Việt Nam - Australia. Ảnh: nhandan.vn 

Nghị quyết vào chương trình nghị sự

Trong 4 nghị quyết then chốt, Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới có ý nghĩa quan trọng đối với công tác đối ngoại của Đảng. Kể từ Đại hội lần thứ XIV, nhiều nghị quyết mới đã được ban hành kịp thời, giải quyết được các nút thắt về thể chế, nhằm kiến tạo giúp Nhà nước phát huy được các nguồn lực để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Song điều đáng nói hơn, với vị thế quốc gia hiện nay, phạm vi và đối tượng của nghị quyết không chỉ giới hạn trong nước, mà cần vươn xa hơn để hướng đến thế giới bên ngoài, phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế sâu rộng của đất nước.

Với yêu cầu cấp thiết đó, đối ngoại tiếp tục trở thành một kênh giải pháp hữu hiệu để hiện thực hóa các nghị quyết của Đảng đi vào thực tiễn, đảm bảo tính thực chất, hiệu quả và thiết thực.

Điều này có thể được lý giải ngay khi đối ngoại đã chủ động triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia vào chương trình nghị sự của lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước ta trong các chuyến thăm chính thức ra nước ngoài.

Cụ thể, khi thăm chính thức Úc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định khoa học, công nghệ cần được xem là trụ cột mới trong quan hệ giữa Việt Nam và Úc. Tổng Bí thư và Thủ tướng Úc cùng chia sẻ mục tiêu đưa khoa học và công nghệ trở thành động lực mới trong quan hệ song phương giữa hai nước.

Khi phát biểu tại Diễn đàn Khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư, giáo dục đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Việt Nam - Úc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Đối với Việt Nam, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ còn là một lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để thực hiện khát vọng trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045”.

Tổng Bí thư còn lưu ý hai nước cần xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược kết nối về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với tầm nhìn dài hạn, coi đây là trụ cột mới của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Úc.

Diễn đàn lần này có sự tham dự của lãnh đạo cấp cao Việt Nam và Úc, cùng hơn 500 đại diện là các nhà khoa học, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách của hai nước.

Với chuyến thăm chính thức tại New Zealand, những nội hàm của các nghị quyết của Đảng còn được cụ thể hóa trong các văn kiện được hai bên ký kết. Các vấn đề về thương mại, hội nhập kinh tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế dựa trên công nghệ, hay kinh tế xanh, kinh tế biển, hội nhập kinh tế khu vực, luật pháp quốc tế… đã được cụ thể hóa vào các nội dung trong Tuyên bố chung giữa Việt Nam và New Zealand.

Tận dụng nguồn lực từ kiều bào

Đối ngoại giờ đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng cơ quan đối ngoại, mà là sự nghiệp của toàn đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị, bao gồm người Việt Nam ở nước ngoài.

Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 còn cho thấy Tổng Bí thư hết sức quan tâm đến cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, bởi đây là nguồn lực to lớn vừa tham gia quảng bá hình ảnh của đất nước, vừa đóng góp trí tuệ, tài và vật lực để phát triển đất nước trong bối cảnh mới.

Việc phát huy công tác đối ngoại thông qua kiều bào còn giúp kết nối với các tập đoàn công nghệ, chuyên gia, trí thức, các nhà khoa học hàng đầu tại các quốc gia nơi có kiều bào sinh sống.

Từ xác định vai trò to lớn của kiều bào ta ở nước ngoài, Đảng đã kịp thời ban hành Nghị quyết 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Với nghị quyết này, Đảng đồng thời khẳng định “kiều bào là nguồn lực mềm tạo sức mạnh cứng cho quốc gia”.

Nghị quyết 23 của Đảng còn đưa ra cách nhìn mới, rõ nét hơn về nguồn lực đối ngoại của quốc gia, cụ thể là “sức mạnh ấy (kiều bào) không chỉ được tạo nên từ các cơ quan đại diện, các thỏa thuận quốc tế hay những hoạt động ngoại giao chính thức, mà còn từ cộng đồng người Việt đang sinh sống, học tập, làm việc và hội nhập tại các quốc gia trên thế giới”.

Khác với Nghị quyết 36-NQ/TW, Nghị quyết 23-NQ/TW tiếp tục khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không thể tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam; đồng thời xác định đây là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia.

Với Nghị quyết 23, yêu cầu đặt ra cho công tác đối ngoại là phải xây dựng bằng được một cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có địa vị pháp lý vững chắc, hòa nhập sâu rộng và phát triển ổn định; giữ gìn, lan tỏa truyền thống đoàn kết, bản sắc văn hóa dân tộc, giá trị nhân văn, lịch sử và ngôn ngữ tiếng Việt đến thế hệ trẻ và các thế hệ người Việt mai sau.

Bác Hồ chúng ta từng nói “sau vấn đề phòng thủ, ngoại giao là điều cần yếu cho một quốc gia độc lập”. Với đường lối đối ngoại đúng đắn như hiện nay, việc tranh thủ nguồn lực bên ngoài, hay sự giúp đỡ quốc tế là điều cần thiết. Để các nghị quyết của Đảng thực sự đi vào thực tiễn, đã đến lúc đối ngoại cần tiếp tục được phát huy để trở thành một động lực và trụ cột then chốt, trọng yếu và thường xuyên.

Đặng Thanh Phú