 |
| Nhà điều hành tại Dự án lò đốt rác Lộc Thủy (xã Chân Mây - Lăng Cô, TP. Huế) ngưng hoạt động nhiều năm. |
Nhiều vi phạm
Dự án lò đốt rác thải sinh hoạt Lộc Thủy được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) phê duyệt chủ trương đầu tư từ tháng 11/2017, với tổng mức đầu tư gần 10 tỷ đồng. Mục tiêu của dự án là giải quyết tình trạng ô nhiễm rác thải tại các xã thuộc huyện Phú Lộc (cũ). Tuy nhiên, kết luận thanh tra mới đây của Thanh tra TP. Huế cho thấy, dự án có hàng loạt vi phạm từ khâu phê duyệt quy hoạch, đấu thầu, thi công đến việc “làm khống” dữ liệu đánh giá tác động môi trường.
Cụ thể, tại thời điểm phê duyệt chủ trương đầu tư (ngày 24/11/2017), vị trí xây dựng lò đốt rác tại xã Lộc Thủy (cũ) chưa có trong quy hoạch quản lý chất thải rắn của tỉnh. Dù Sở Xây dựng đã có văn bản cảnh báo từ trước, song cơ quan thẩm định (Sở Kế hoạch và Đầu tư cũ) vẫn trình phê duyệt quyết định chủ trương đầu tư. Bên cạnh đó, báo cáo đánh giá tác động môi trường - thủ tục pháp lý bắt buộc trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư, cũng chưa được thực hiện.
Tại báo cáo đánh giá tác động môi trường lập lại vào tháng 7/2021, việc xử lý nước thải của dự án chỉ đạt cột B theo quy chuẩn hiện hành. Vậy nhưng, Ban Quản lý Khu Kinh tế, công nghiệp thành phố vẫn phê duyệt tiêu chuẩn này, trong khi chỉ đạo xuyên suốt của UBND TP. Huế bắt buộc các cơ sở đầu tư mới phải đạt cột A theo quy chuẩn môi trường. Vi phạm này khiến dự án rơi vào cảnh “đắp chiếu” nhiều năm, không đủ điều kiện được cấp giấy phép môi trường để đưa vào hoạt động.
Khâu quản lý đầu tư xây dựng và đấu thầu tại HEPCO cũng phát sinh hàng loạt vi phạm. Cụ thể, chủ đầu tư chậm đăng tải kế hoạch lựa chọn nhà thầu 45 ngày; phê duyệt hồ sơ mời thầu qua mạng thiếu các điều kiện hợp đồng bắt buộc; không công khai kết quả lựa chọn nhà thầu đối với toàn bộ 10 gói thầu chỉ định thầu. Thậm chí, HEPCO đã tự ý phê duyệt điều chỉnh dự toán tăng hơn 897 triệu đồng và dùng chi phí dự phòng mà không báo cáo người quyết định đầu tư chấp thuận.
Đáng chú ý, tại gói thầu xây lắp số 7, chủ đầu tư đã thanh toán trọn gói 2,99 tỷ đồng cho nhà thầu là Công ty TNHH Nam Hoàng Sơn nhưng không giữ lại 5% tiền bảo hành công trình theo quy định. Qua kiểm tra thực tế, khối lượng thi công thực tế bị giảm so với nghiệm thu, thanh toán hơn 76 triệu đồng.
Từ các vi phạm được phát hiện, Chánh Thanh tra TP. Huế yêu cầu các đơn vị thu hồi nộp ngân sách nhà nước hơn 143 triệu đồng từ HEPCO. Đồng thời, kiến nghị UBND TP. Huế chỉ đạo các đơn vị liên quan kiểm điểm nghiêm túc đối với các tập thể, cá nhân vi phạm.
Nhằm sớm đưa dự án đi vào hoạt động, Chánh Thanh tra thành phố đề xuất UBND TP. Huế thống nhất chủ trương giao Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương hướng dẫn chủ đầu tư hoàn thiện thủ tục cấp phép môi trường đúng quy chuẩn, sớm đưa lò đốt rác Lộc Thủy vào vận hành phục vụ việc xử lý chất thải cho địa bàn Chân Mây - Lăng Cô.
Sớm đưa công trình vào hoạt động
Ghi nhận thực tế tại dự án lò đốt rác Lộc Thủy cho thấy, sau nhiều năm “đắp chiếu”, nhiều hạng mục công trình rơi vào tình trạng bỏ hoang, hạ tầng xuống cấp.
Bà T.T, một hộ dân ở thôn Thủy Yên, xã Chân Mây - Lăng Cô cho biết: Trước đây, dự án đi vào hoạt động một thời gian rồi ngưng do người dân phản ánh về tình trạng ô nhiễm mùi hôi. Nhà nước cũng đã di dời một số hộ dân trong khu vực bị ảnh hưởng nhưng vẫn còn nhiều gia đình sống trên trục đường dẫn vào khu xử lý rác. Nếu đưa dự án vào hoạt động trở lại, người dân mong muốn các đơn vị liên quan quan tâm đến việc xử lý mùi hôi.
Ông Trần Quốc Khánh - Tổng Giám đốc HEPCO thông tin, Công ty đang triển khai khắc phục các vi phạm theo kết luận của Thanh tra TP. Huế. Các khoản kinh phí chi vượt định mức theo kết luận thanh tra Công ty đã hoàn trả đầy đủ vào ngân sách nhà nước. Hiện Công ty đang tập trung toàn lực hoàn thiện các thủ tục pháp lý để sớm bàn giao và đưa công trình vào hoạt động.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã có văn bản hướng dẫn thực hiện thủ tục về môi trường để đưa lò đốt vào vận hành. HEPCO đã có văn bản báo cáo UBND TP. Huế, Sở Tài chính và đề xuất xin chủ trương điều chỉnh một số nội dung kỹ thuật nhằm bảo đảm công tác môi trường.
Ngoài ra, HEPCO cũng đang bổ sung bồn chứa nhỏ để lưu trữ và vận chuyển lượng nước rỉ về bãi rác Thủy Phương xử lý. Đây chỉ là điều chỉnh kỹ thuật đơn giản nhằm phù hợp thực tế, nhưng không làm thay đổi tổng mức đầu tư của dự án.
“Theo quy định mới của Luật Bảo vệ môi trường, dự án sẽ chuyển từ thủ tục cấp giấy phép môi trường sang đăng ký môi trường. Điều này giúp cắt giảm đáng kể thủ tục hành chính, tạo điều kiện rút ngắn thời gian chuẩn bị để sớm đưa công trình vào vận hành chính thức”, ông Trần Quốc Khánh thông tin.