 |
| Tuyến đường Bà Triệu vẫn đang gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng. |
Phân hóa trong tỷ lệ giải ngân vốn
Năm 2026, thành phố Huế được bố trí nguồn lực đầu tư công khá lớn với tổng số vốn lên tới khoảng 9.500 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn do Thủ tướng Chính phủ giao đóng vai trò chủ lực với khoảng 6.200 tỷ đồng, tiếp đến là 1.657 tỷ đồng từ nguồn vốn kéo dài năm 2025 sang năm 2026 và vốn ngân sách địa phương giao bổ sung 491 tỷ đồng. Ngân sách trung ương cũng giao bổ sung (ngoài kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026) 1.100 tỷ đồng để thực hiện dự án (DA) Cầu qua Cồn Hến và đường dẫn hai đầu cầu.
Đến ngày 5/8/2026, thành phố đã giải ngân 2.132 tỷ đồng, đạt 34,1% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Nếu tính cả các nguồn vốn được bổ sung trong năm, tổng số vốn đã giải ngân đạt 2.637 tỷ đồng, tương đương 27,8% kế hoạch. Kết quả này cho thấy, khối lượng công việc trong những tháng cuối năm còn khá lớn.
Theo đánh giá từ Sở Tài chính, trong 21 chủ đầu tư cấp thành phố có 11 đơn vị đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung của cả nước (41,9%); 10 đơn vị còn lại thấp hơn mức này. Ở khối phường, xã, 11 địa phương đạt cao hơn mức bình quân, 29 địa phương chưa đạt. Ở nhóm có tỷ lệ giải ngân dẫn đầu, một số cơ quan cấp thành phố đã chạm mốc hoặc tiệm cận tỷ lệ tuyệt đối như: Báo và Phát thanh, Truyền hình Huế đạt tỷ lệ giải ngân 100%, Ban Quản lý DA Đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đạt tỷ lệ 94,5%, Sở Xây dựng 92,1%. Các địa phương bứt phá mạnh mẽ về tiến độ giải ngân vốn có thể kể đến phường Phong Dinh với tỷ lệ giải ngân 90,4%; xã Khe Tre 76,7%.
Trái lại, công tác giải ngân tại nhiều đơn vị vẫn bộc lộ những yếu kém tiêu biểu như: Trường Chính trị Nguyễn Chí Thanh mới chỉ đạt 0,9%, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố 8,1%, Công an thành phố dừng ở mức 21,9%. Ở khu vực xã, phường, xã A Lưới 1 tỷ lệ giải ngân vốn mới đạt 4,6%; 6,6% là tỷ lệ giải ngân ghi nhận tại xã A Lưới 4. Các địa bàn trọng điểm như phường Vỹ Dạ, An Cựu tiến độ giải ngân cũng chỉ lần lượt đạt là 14,7%, 15%, thấp hơn rất nhiều so với mức bình quân chung.
Lý giải về nguyên nhân khiến các DA đầu tư công chưa theo kịp tiến độ, ông La Phúc Thành, Giám đốc Sở Tài chính chỉ rõ, công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 đang đối mặt với nhiều khó khăn, vướng mắc từ khâu thực hiện đến thể chế. Về mặt tổ chức, tiến độ triển khai tại một số DA lớn sử dụng nguồn vốn ngân sách trung ương vẫn còn rất chậm. Trong khi đó, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), đền bù và tái định cư tiếp tục là “nút thắt” kéo dài, khiến khối lượng xây lắp chưa đáp ứng. Biến động giá nhiên liệu cùng tình trạng khan hiếm nguyên, vật liệu đắp, đất san lấp cũng ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình thi công. Những vướng mắc về thể chế như quy trình thẩm định phức tạp, kéo dài đối với các DA tu bổ di tích, nguồn thu tiền sử dụng đất của một số phường, xã còn thấp... cũng ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn.
Gắn trách nhiệm người đứng đầu
Để bảo đảm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, bên cạnh việc tháo gỡ khó khăn, đốc thúc tiến độ, mới đây, Sở Tài chính đã có văn bản đề nghị UBND thành phố phê bình 11 chủ đầu tư cấp thành phố và 29 phường, xã có tỷ lệ giải ngân vốn dưới 42%. Đồng thời đề xuất, thành phố có phương án kiểm điểm trách nhiệm các cá nhân, đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp do nguyên nhân chủ quan.
Sở Tài chính yêu cầu các chủ đầu tư và UBND các phường, xã thực hiện nghiêm kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 đã cam kết. Trong đó, các chủ đầu tư bảo đảm đến ngày 30/9/2026 tỷ lệ giải ngân vốn của đơn vị đạt trên 75% kế hoạch vốn được giao và đến ngày 31/12/2026 giải ngân hết 100% số vốn được giao trong năm 2026. Các chủ đầu tư thực hiện tạm ứng, thu hồi tạm ứng, nghiệm thu, thanh toán vốn đầu tư theo đúng quy định và ngay khi có khối lượng, không dồn khối lượng về cuối năm.
Sở Tài chính cũng yêu cầu người đứng đầu các phường, xã, phải xem công tác GPMB đối với các DA đầu tư công là nhiệm vụ quan trọng. Người đứng đầu đơn vị chịu trách nhiệm trước UBND thành phố và Chủ tịch UBND thành phố nếu các DA đầu tư công triển khai trên địa bàn do mình quản lý bị chậm tiến độ do vướng mắc trong công tác GPMB. Chủ đầu tư các DA do cấp thành phố quản lý thường xuyên đánh giá khả năng giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 theo các mốc thời gian để kịp thời báo cáo nhu cầu điều chuyển vốn.
Các địa phương, đơn vị chủ động xử lý vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời bố trí cán bộ đủ năng lực quản lý DA. Các sở, ngành tiếp tục tăng cường tham mưu cải cách thủ tục đầu tư công, rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai DA; cắt giảm khâu trung gian, thủ tục chồng chéo, đồng thời tăng cường liên thông dữ liệu để xử lý hồ sơ nhanh, công khai và minh bạch.
Tại cuộc họp đánh giá tình hình giải ngân vốn đầu tư công mới đây, Chủ tịch UBND thành phố Lê Trí Thanh nhấn mạnh, UBND thành phố sẽ tổ chức họp định kỳ hằng tuần để kịp thời chỉ đạo, đánh giá tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, xử lý các khó khăn, vướng mắc. Việc chuyển từ cơ chế giám sát định kỳ theo tháng/quý sang theo dõi theo từng tuần không chỉ tạo áp lực tiến độ liên tục lên các chủ đầu tư, địa phương mà còn chủ động tháo gỡ ngay lập tức các “điểm nghẽn” phát sinh về mặt bằng hay thủ tục. Việc gắn trực tiếp chỉ tiêu giải ngân với trách nhiệm người đứng đầu sẽ góp phần thúc đẩy quá trình giải ngân vốn, tạo động lực tháo gỡ nhanh các “nút thắt”, phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch vốn đã đề ra.