Ông Đoàn Vĩ Tuyến,Trưởng Thuế thành phố Huế. 

Theo ông Đoàn Vĩ Tuyến, tính đến ngày 31/3/2026, Huế có 7.040 DN, tổ chức thuộc hai nhóm cần rà soát. Trong đó, 4.678 trường hợp ở trạng thái 03 (người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế), chiếm khoảng 66,5%; 2.362 trường hợp ở trạng thái 06 (người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký), chiếm khoảng 33,5%. Toàn bộ danh sách người nộp thuế này đã được tiếp nhận, rà soát, phân công đầu mối quản lý, xây dựng kế hoạch xử lý chi tiết và đăng ký chỉ tiêu KPI. Đồng thời, 100% danh sách người nộp thuế thuộc diện phối hợp đã được lập và chuyển cơ quan đăng ký kinh doanh để phối hợp xử lý theo quy định.

Quá trình xử lý hơn 7.000 trường hợp cho thấy những khó khăn cụ thể nào trong thực hiện chiến dịch này, thưa ông?

Số lượng hồ sơ tồn đọng rất lớn, kéo dài qua nhiều năm, trong đó có nhiều hồ sơ phát sinh từ giai đoạn trước năm 2015, việc thu thập tài liệu, xác minh thông tin gặp nhiều khó khăn. Sự phối hợp liên thông giữa cơ quan thuế với cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan công an và chính quyền địa phương tuy đã được cải thiện nhưng ở một số nội dung vẫn còn mất nhiều thời gian, đặc biệt đối với các trường hợp cần xác minh thực địa hoặc xử lý hồ sơ giải thể.

Một bộ phận người nộp thuế chưa thực sự chấp hành nghiêm quy định của pháp luật, bỏ địa chỉ kinh doanh, không phối hợp hoàn tất thủ tục giải thể hoặc chưa hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế trước khi chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Ngoài ra, cơ sở dữ liệu người nộp thuế vẫn còn thiếu thông tin liên hệ, thay đổi người đại diện theo pháp luật chưa được cập nhật kịp thời, ảnh hưởng đến công tác liên lạc và xử lý hồ sơ.

Từ thực tiễn rà soát, theo ông, những bất cập nào trong cơ chế đăng ký và hậu kiểm DN cần phải khắc phục?

Qua thực tiễn quản lý, chúng tôi ghi nhận một số hạn chế trong khâu xác thực thông tin và hậu kiểm có thể bị lợi dụng để thành lập DN không nhằm mục đích sản xuất, kinh doanh thực chất mà nhằm thực hiện hành vi mua bán, sử dụng hóa đơn không hợp pháp hoặc trốn thuế.

 Cán bộ thuế hỗ trợ người nộp thuế tra cứu thông tin trên eTax Mobile.

Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện nay được xây dựng theo hướng tạo điều kiện thuận lợi tối đa, đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm khuyến khích tổ chức, cá nhân gia nhập thị trường, mở rộng sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, nguồn lực của cơ quan thuế và các cơ quan chức năng tại địa phương chưa đáp ứng kịp thời tốc độ phát triển của người nộp thuế. Điều này dẫn đến hạn chế trong công tác giám sát, kiểm tra thực tế hoạt động của doanh nghiệp, hộ/cá nhân kinh doanh sau cấp phép (hậu kiểm).

Hạn chế trong công tác kiểm soát, xác minh nhân thân người đại diện theo pháp luật cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Hiện, cơ quan đăng ký kinh doanh tiếp nhận và giải quyết hồ sơ chủ yếu dựa trên tính hợp lệ của giấy tờ. Việc thiếu các công cụ đối chiếu, xác thực trực tiếp tại thời điểm đăng ký dẫn đến nguy cơ thông tin cá nhân bị mượn, thuê hoặc sử dụng trái phép để đứng tên DN mà chúng ta không kiểm soát được.

Vậy theo ông, làm thế nào để ngăn DN “mất dấu” và gian lận ngay từ khâu đăng ký?

Để ngăn chặn kịp thời tình trạng DN bỏ địa chỉ kinh doanh, trốn thuế, yêu cầu cấp thiết là phải thực hiện chuyển đổi phương thức quản lý dựa trên cơ sở dữ liệu và tăng cường phối hợp liên ngành.

Cán bộ thuế hỗ trợ người nộp thuế. 

Trước mắt, cần phải đẩy nhanh tiến độ kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cổng thông tin quốc gia về đăng ký DN, hệ thống quản lý thuế và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (Bộ Công an). Thực hiện xác thực định danh điện tử đối với người đại diện theo pháp luật của DN ngay tại khâu đăng ký thành lập, tự động cảnh báo và ngăn chặn tình trạng sử dụng giấy tờ giả hoặc sử dụng thông tin của cá nhân không đủ điều kiện.

Đồng thời, xây dựng quy chế phối hợp và hệ thống cảnh báo rủi ro liên ngành, cơ chế trao đổi dữ liệu tự động theo thời gian thực. Hệ thống cần được thiết kế để phân tích, đánh giá các tiêu chí rủi ro, như: đăng ký vốn điều lệ lớn bất thường so với quy mô hoạt động; đăng ký nhiều ngành nghề nhưng không phát sinh hoạt động thực tế; thay đổi liên tục người đại diện, địa chỉ hoặc thông tin đăng ký; sử dụng một địa chỉ cho nhiều DN có dấu hiệu liên quan… ngay khi DN mới gia nhập thị trường, làm cơ sở để cơ quan thuế đưa vào diện giám sát trọng điểm.

Ông có khuyến nghị DN và người dân cần làm gì để tránh rủi ro liên quan đến mã số thuế?

Trước hết, DN, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cần chủ động liên hệ với cơ quan thuế để được hướng dẫn bổ sung hồ sơ khai thuế, giải trình và hoàn thành các nghĩa vụ còn lại. Sau khi hoàn tất nghĩa vụ thuế, người nộp thuế tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể hoặc chấm dứt hoạt động tại cơ quan đăng ký kinh doanh theo quy định. Đối với trường hợp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, người nộp thuế cần xác định rõ nhu cầu tiếp tục hoạt động hay chấm dứt hoạt động. Trường hợp tiếp tục kinh doanh, người nộp thuế phải thực hiện thủ tục khôi phục trạng thái mã số thuế và cập nhật địa chỉ theo quy định. Trường hợp chấm dứt hoạt động, DN, hộ kinh doanh cần hoàn thiện hồ sơ khai thuế, xử lý nghĩa vụ về thuế, hóa đơn và chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính nếu có.

Cơ quan thuế khuyến nghị, người dân tuyệt đối không cho mượn, cho thuê, mua bán hoặc để người khác sử dụng căn cước công dân, chữ ký số, tài khoản ngân hàng và thông tin cá nhân để thành lập, đứng tên hoặc điều hành DN, hộ kinh doanh.

Người dân nên chủ động tra cứu thông tin trên cổng thông tin quốc gia về đăng ký DN. Khi phát hiện thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép, người dân cần kịp thời phản ánh đến cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan công an và cơ quan thuế để được xác minh, xử lý, hạn chế các nghĩa vụ và rủi ro pháp lý phát sinh. Ngành thuế sẽ triển khai chức năng hỗ trợ tra cứu trên ứng dụng eTax Mobile để người dân thuận tiện theo dõi, phát hiện kịp thời các dấu hiệu bị mạo danh để thành lập DN, hộ kinh doanh.

Công tác quản lý thuế sẽ thay đổi như thế nào sau khi chiến dịch này hoàn thành?

Việc hoàn thành chiến dịch sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý nhà nước về thuế trên địa bàn. Khi cơ sở dữ liệu được đồng bộ hóa và liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia, ngành thuế sẽ thiết lập được một hệ thống thông tin bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”. Trên nền tảng dữ liệu này, các quy trình nghiệp vụ quản lý thuế sẽ được tự động hóa, tạo cơ sở vững chắc cho công tác phân tích, đánh giá tiềm năng thu và xây dựng dự toán thu ngân sách nhà nước bám sát thực tiễn phát triển kinh tế địa phương.

Đồng thời, hệ thống dữ liệu định danh minh bạch là công cụ giám sát hữu hiệu, giúp ngành thuế chuyển đổi mạnh mẽ phương thức quản lý từ hành chính truyền thống sang quản lý rủi ro; qua đó, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi gian lận, trục lợi về thuế.

Kết quả rà soát sẽ tạo thêm dữ liệu phục vụ quản lý rủi ro, hỗ trợ cơ quan thuế nhận diện sớm các trường hợp bất thường và giảm thời gian xử lý đối với người nộp thuế chấp hành đúng quy định. Về lâu dài, dữ liệu chính xác, đồng bộ cũng là một trong những điều kiện để giảm chi phí tuân thủ và nâng cao tính minh bạch của môi trường kinh doanh.

Xin cảm ơn ông!

Hoàng Loan (thực hiện)