Toàn cảnh phiên thảo luận ở tổ 4 vào chiều 6/8. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Chiều 6/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận ở tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; cùng dự thảo nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và thi hành án.

Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) TP. Huế thảo luận tại tổ 4 cùng các đoàn Khánh Hòa và Lào Cai. Phiên thảo luận do UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH TP. Huế Nguyễn Đình Trung và Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai Giàng Thị Dung điều hành.

Chỉ tiêu phòng chống tội phạm đặt cao là cần thiết

Thảo luận về dự thảo nghị quyết dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án, đại biểu Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH TP. Huế cho rằng, việc dự thảo đặt ra nhiều chỉ tiêu ở mức cao là phù hợp với yêu cầu thể chế hóa kịp thời Nghị quyết Trung ương 3 về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa và phát triển.

Theo đại biểu Nguyễn Đình Trung, áp lực hiện nay không chỉ dồn lên lực lượng công an mà còn lan rộng tới toàn bộ hệ thống chính quyền các cấp, trong bối cảnh các địa phương phải đồng thời thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, tăng thu ngân sách và nhiều nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội khác.

Đại biểu Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH TP. Huế tham gia thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Đại biểu Nguyễn Đình Trung cho biết, cơ bản thống nhất với phương án mà Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội xem xét thông qua.

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Tiến Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Huế cho rằng, việc đưa các chỉ tiêu định lượng vào nghị quyết là bước tiến quan trọng trong quản trị tư pháp hiện đại. Đại biểu ủng hộ mục tiêu giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội mỗi năm, đồng thời tán thành chỉ tiêu thu hồi trên 60% tài sản tham nhũng, kinh tế bị chiếm đoạt.

Đại biểu Nguyễn Tiến Nam cũng đề nghị bổ sung trách nhiệm của Chính phủ trong việc áp dụng sớm các biện pháp kê biên, phong tỏa, tạm giữ tài sản ngay từ giai đoạn kiểm tra, giám sát và điều tra để nâng cao hiệu quả thi hành án.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Tiến Hùng, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân TP. Huế, nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống chỉ tiêu theo hướng khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế của các cơ quan tư pháp.

 Đại biểu Nguyễn Tiến Hùng, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân TP. Huế góp ý cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu theo hướng khả thi. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Đại biểu Nguyễn Tiến Hùng cho biết năm 2025, tòa án đã giải quyết hơn 683.000 vụ án dân sự và hành chính; số lượng loại án này tăng khoảng 15% mỗi năm, tương đương khoảng 100.000 vụ việc tăng thêm mỗi năm. Trong khi đó, biên chế các cơ quan tư pháp tiếp tục giảm, riêng ngành kiểm sát giảm gần 1.000 biên chế.

“Khối lượng công việc tăng nhưng nhân lực giảm tạo áp lực rất lớn cho viện kiểm sát và tòa án. Điều này có nguy cơ khiến việc xử lý chạy theo số lượng và ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết vụ án”, đại biểu Nguyễn Tiến Hùng nêu.

Từ thực tế đó, đại biểu Nguyễn Tiến Hùng đề nghị chuyển mạnh từ đánh giá theo chỉ tiêu số lượng sang đánh giá theo chất lượng giải quyết công việc.

Đối với thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm, đại biểu lựa chọn phương án 2 của dự thảo, cho rằng đây là thủ tục đặc biệt chứ không phải một cấp xét xử. Nếu đặt nặng chỉ tiêu giải quyết đơn, có thể dẫn tới tình trạng người dân tiếp tục gửi đơn khi không đồng tình với kết quả giải quyết, làm tăng áp lực cho các cơ quan tư pháp.

Về công tác giam giữ, đại biểu cũng cảnh báo việc áp dụng các chỉ tiêu quá tuyệt đối có thể dẫn đến xu hướng quản lý cực đoan, hạn chế quá mức quyền của người bị tạm giữ, tạm giam và phạm nhân, ảnh hưởng đến yêu cầu bảo đảm quyền con người theo quy định pháp luật.

Đại biểu Nguyễn Tiến Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Huế ủng hộ mục tiêu giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội mỗi năm. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp 

Thi tuyển kiến trúc phải gắn với chất lượng và bản sắc đô thị

Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, đại biểu Nguyễn Đình Trung tập trung vào những bất cập trong quy định về thi tuyển và tuyển chọn phương án kiến trúc.

Theo đại biểu Nguyễn Đình Trung, dự thảo hiện quy định quá rộng khi cho phép lựa chọn phương án tối ưu từ các phương án do tổ chức, cá nhân có đủ năng lực đề xuất. Nếu quy định như vậy, tất cả phương án tham gia thi tuyển đều có thể được lựa chọn, làm giảm tính ràng buộc của quá trình thi tuyển.

Đại biểu Nguyễn Đình Trung đề nghị sửa theo hướng chỉ được tuyển chọn trong nhóm các phương án đã được hội đồng chấm điểm và xếp hạng cao nhất, bảo đảm vừa có cạnh tranh vừa có tính ràng buộc.

Đại biểu Võ Thanh Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế đề nghị đã là công trình biểu tượng hoặc điểm nhấn đô thị thì phải bắt buộc thi tuyển phương án kiến trúc. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Đặc biệt, đại biểu Nguyễn Đình Trung cho rằng, không nên căn cứ vào nguồn vốn để quyết định có bắt buộc thi tuyển kiến trúc hay không. Nhiều công trình sử dụng vốn tư nhân nhưng có tác động rất lớn đến kiến trúc đô thị, cảnh quan và văn hóa địa phương nên cần được quản lý bằng tiêu chí về cấp độ và mức độ ảnh hưởng của công trình.

Cùng quan điểm này, đại biểu Võ Thanh Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế đánh giá cao việc dự thảo chuyển từ quy định định tính sang định lượng, nhưng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính khả thi khi phân cấp cho cấp xã và khi áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM).

Theo đại biểu Võ Thanh Tùng, việc bắt buộc áp dụng BIM đồng loạt từ ngày 1/1/2027 có thể tạo gánh nặng lớn về chi phí phần mềm, hạ tầng kỹ thuật và đào tạo nhân lực, nhất là với các dự án nhỏ ở vùng sâu, vùng xa. Đại biểu đề nghị chỉ bắt buộc áp dụng đối với công trình cấp I, cấp đặc biệt và dự án đầu tư công; các trường hợp còn lại nên thực hiện theo hướng khuyến khích.

Đối với các đô thị di sản như Huế, đại biểu Võ Thanh Tùng nhấn mạnh cần có cơ chế bảo tồn thích ứng, cho phép chuyển đổi công năng phù hợp để tạo nguồn lực nuôi dưỡng di sản.

Về thi tuyển kiến trúc, đại biểu đề nghị đã là công trình biểu tượng hoặc điểm nhấn đô thị thì phải bắt buộc thi tuyển phương án kiến trúc, không phân biệt sử dụng vốn công hay vốn tư nhân.

Phát triển thị trường trái phiếu phải đi cùng kiểm soát rủi ro

Tham gia góp ý đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Phòng, chống rửa tiền, đại biểu Nguyễn Hải Nam (Đoàn ĐBQH TP. Huế) cho rằng, các nội dung sửa đổi lần này cơ bản bám sát chủ trương của Đảng, Nhà nước và phù hợp với các cam kết, chuẩn mực quốc tế.

Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước, đại biểu đánh giá cao việc bổ sung quy định về báo cáo tình trạng đầu tư quốc tế nhằm phục vụ điều hành chính sách vĩ mô và đáp ứng chuẩn thống kê của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Đại biểu cũng đồng tình với việc sắp xếp lại mô hình thanh tra, giám sát theo hướng chuyển sang Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, Cục Quản lý giám sát và Cục An toàn hệ thống, phù hợp với yêu cầu tinh gọn bộ máy và đổi mới hoạt động thanh tra.

Về Luật Các tổ chức tín dụng, đại biểu Nguyễn Hải Nam cho rằng dù phạm vi sửa đổi không lớn nhưng định hướng quan trọng là phát triển thị trường vốn theo hướng cân bằng hơn với thị trường tín dụng. Đại biểu dẫn số liệu cho biết quy mô tín dụng của Việt Nam hiện tương đương khoảng 145% GDP, trong khi thị trường trái phiếu chỉ khoảng 10%; trong khi ở nhiều nước châu Á, tín dụng khoảng 110% GDP còn thị trường trái phiếu khoảng 60%.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam tham gia thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp 

Từ thực tiễn đó, đại biểu đề nghị mở rộng quy định về đại lý quản lý tài sản bảo đảm cho trái phiếu doanh nghiệp. Theo đại biểu, dự thảo hiện chỉ áp dụng đối với trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ, khiến phạm vi còn hẹp. Vì vậy, cần bỏ cụm từ “riêng lẻ” để tạo cơ sở pháp lý rộng hơn cho việc phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp nói chung. Tuy nhiên, đại biểu lưu ý phải kiểm soát chặt xung đột lợi ích trong hoạt động này.

Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, đại biểu Nguyễn Hải Nam bày tỏ đồng tình với việc bổ sung quy định về nhận biết khách hàng, thẩm định tăng cường và xác định chủ sở hữu hưởng lợi - người thực sự sở hữu hoặc kiểm soát tài sản. Theo đại biểu, quy định này phù hợp với tiêu chuẩn của OECD và yêu cầu ngày càng cao của các đối tác quốc tế, đặc biệt là nhà đầu tư châu Âu.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam cũng ủng hộ việc đưa các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa vào nhóm đối tượng phải báo cáo theo quy định phòng, chống rửa tiền. Đây là bước đi cần thiết để đáp ứng khuyến nghị của FATF, tăng cường giám sát các giao dịch xuyên biên giới và quản lý hiệu quả loại tài sản mới đang phát triển nhanh.

Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích dữ liệu phòng, chống rửa tiền. Theo đại biểu, khối lượng báo cáo giao dịch bất thường và giao dịch đáng ngờ hiện rất lớn, trong khi các hành vi rửa tiền ngày càng tinh vi và có thể lọt qua hệ thống giám sát truyền thống.

Lê Thọ