Xích lô đưa du khách đến các điểm ăn uống, tuyến phố đi bộ để thưởng thức đặc sản. Ảnh: NQ 

Đến Huế vào một ngày hè tháng 6, anh Trương Công Hải cùng một người bạn chọn đi xích lô để ngắm Huế. Hai du khách từ TP. Hồ Chí Minh không vội. Họ muốn dành nhiều thời gian để qua nhiều tuyến phố, địa danh ở Huế. Dự định vừa đi, vừa ngắm cảnh, vừa có thể trò chuyện, “khai thác thông tin” từ bác tài xế xích lô, nhưng mong muốn của họ không trọn vẹn, người đạp xích lô chỉ làm tốt nhiệm vụ chở khách.

Nhiều người đến Huế du lịch, không quên lựa chọn đi một vòng xích lô, với mong muốn tìm được một phần ký ức gắn với nhịp sống chậm rãi, bình yên. Đáng tiếc là dịch vụ xích lô ở Huế đang chủ yếu chỉ dừng lại ở việc đưa khách tham quan ngắm cảnh thụ động, dễ gây nhàm chán. Nguyên nhân chính đến từ sự thiếu hụt các tuyến hành trình chuyên biệt, thiếu sự kết hợp liên tuyến với các ngành dịch vụ khác.

Ông Nguyễn Tấn Xuyên, Chủ tịch Nghiệp đoàn Xích lô Du lịch Huế chia sẻ, hiện nay, xích lô vẫn chưa “thoát vai” của một phương tiện vận chuyển. Người đạp xích lô dù có cố gắng làm một “hướng dẫn viên địa phương” nhưng rào cản kỹ năng, kiến thức du lịch là vấn đề lớn.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch Hội Lữ hành kiêm Trưởng ban sản phẩm Hội Lữ hành thành phố Dương Thị Công Lý cho biết, việc phát triển các dịch vụ trải nghiệm xích lô hoàn toàn có thể mang đến lợi thế cạnh tranh và sự khác biệt cho du lịch Huế. Nhưng để được như vậy thì chúng ta phải đưa xích lô trở thành một “di sản sống” trong ngành du lịch.

Qua việc khai thác sản phẩm du lịch và nắm bắt nhu cầu thực tế của du khách, bà Lý cho rằng, trong nhịp sống xô bồ của thời hiện đại, du khách lại có xu hướng du lịch “đi chậm, cảm sâu”, muốn lắng nghe “hơi thở”, nhịp sống của từng điểm đến. Nếu có sự nghiên cứu, đầu tư thì xích lô không chỉ là phương tiện vận chuyển, mà là một hành trình của cảm xúc, của những câu chuyện nối dài, đưa du khách ngược dòng ký ức, đến với những hình ảnh đã in dấu vào từng góc phố, từng con đường của Cố đô.

Không phải vô cớ, nhiều du khách, đặc biệt là du khách ngoại quốc lại xem xích lô là một trải nghiệm thú vị. Khi những loại xe du lịch cỡ lớn, không thể đến tận những ngóc ngách ngõ hẻm, thì xích lô lại phát huy được lợi thế của mình. Sự thong dong, chậm rãi chính là linh hồn của xích lô, điều mà nhiều phương tiện vận chuyển khác không thể thay thế.

“Khi xích lô được nhìn nhận như một thành tố văn hóa thì việc gìn giữ và khai thác những giá trị đó một cách có văn hóa gắn với những giá trị phát triển du lịch là điều cần thiết. Nếu làm tốt thì sẽ tác động ngược trở lại, mang đến giá trị kinh tế và mưu sinh cho người lao động”, bà Dương Thị Công Lý chia sẻ.

Có khá nhiều ý tưởng để nâng cấp xích lô từ một phương tiện di chuyển thông thường thành sản phẩm du lịch đặc trưng.

Huế có thể hướng đến các mô hình sản phẩm du lịch xích lô như các tour ngắm cảnh kết hợp khám phá ẩm thực (food tour): Xích lô đưa du khách đến các điểm ăn uống, tuyến phố đi bộ để thưởng thức đặc sản. Hay tour di sản - nhiếp ảnh, đặt xích lô vào vai trò như một phương tiện di chuyển chậm, kết hợp cùng các nhiếp ảnh gia để du khách có thể check-in các địa điểm mang giá trị lịch sử và nhận những bức ảnh độc đáo.

Ngành du lịch và các đơn vị, doanh nghiệp cũng cần quan tâm đào tạo thêm kỹ năng giao tiếp, kỹ năng của một hướng dẫn viên địa phương cho những người đạp xích lô. Họ có thể đóng vai trò người kể chuyện về văn hóa, lịch sử và con người trên từng tuyến phố trên mỗi nhịp đường.

Như cách mà anh Hải - du khách TP. Hồ Chí Minh chia sẻ khi đến Huế: “Trong guồng quay cuộc sống và sự thay đổi nhanh của mỗi thành phố, đôi khi chỉ cần một chiếc xe chuyên chở ký ức, một người lái xe hiền lành và một chuyến đi chậm là đủ để nhận ra: Điểm đến ấy mang lại sự bình yên và hạnh phúc. Và trải nghiệm du lịch với xích lô, trong cái chậm lại có điều rất đẹp, theo kiểu xưa mà không hề lỗi thời”.

Hữu Phúc