Đồng chí  Nguyễn Thị Sửu, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách thành phố nêu ý kiến tại hội nghị

Tham dự hội nghị có các đồng chí: Nguyễn Thị Sửu, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách thành phố; Nguyễn Tiến Hùng, ĐBQH, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố; lãnh đạo công an thành phố.

Tại hội nghị, Công an thành phố đã góp ý đối với 3 dự thảo quan trọng do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, gồm: Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) và Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế Nhà nước, kinh tế tư nhân, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo Công an thành phố, việc sửa đổi các văn bản là cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, khắc phục những bất cập trong thực tiễn thi hành pháp luật, nhất là đối với các hành vi vi phạm mới phát sinh trên không gian mạng, trong lĩnh vực công nghệ cao, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Đối với dự thảo Bộ luật Hình sự, Công an thành phố thống nhất với đề xuất mở rộng trách nhiệm hình sự đối với một số hành vi chuẩn bị phạm tội; mở rộng trách nhiệm của pháp nhân thương mại; bổ sung các tội danh mới liên quan đến dữ liệu cá nhân, tài sản mã hóa, môi trường và tội phạm có tổ chức. Đồng thời, đánh giá việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình và tăng cường các chế tài xử lý tội phạm công nghệ cao là phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Về dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự, Công an thành phố cơ bản đồng tình với phương án tinh gọn bộ máy, tăng tính linh hoạt trong tổ chức hoạt động điều tra, bổ sung thẩm quyền cho cơ quan điều tra cấp tỉnh và Công an cấp xã theo mô hình tổ chức mới.

Đồng chí Nguyễn Tiến Hùng, ĐBQH, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố phát biểu tại hội nghị 

Đối với dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù, các ý kiến cho rằng, cần tạo hành lang pháp lý để xử lý phù hợp các trường hợp rủi ro trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời bảo đảm chặt chẽ, tránh bị lợi dụng để hợp thức hóa vi phạm.

Công an thành phố cũng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả thi khi triển khai trong thực tiễn.

Các đại biểu đánh giá cao những cải cách theo hướng nhân văn, minh bạch và phù hợp yêu cầu thực tiễn, trong đó có chính sách khuyến khích người phạm tội tự nguyện hợp tác, khắc phục hậu quả để được xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Việc sửa đổi các đạo luật được thực hiện theo tiến độ khẩn trương nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động tư pháp.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách thành phố Huế Nguyễn Thị Sửu đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện một số quy định mới để bảo đảm tính khả thi và thống nhất khi áp dụng.

Đối với chế định tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 27A), đồng chí Nguyễn Thị Sửu cho rằng, đây là chính sách có ý nghĩa hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế - xã hội đối với một số tội danh không liên quan đến tham nhũng, có khả năng khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, cần quy định rõ thẩm quyền quyết định, thời điểm áp dụng trong quá trình tố tụng; đồng thời khẳng định việc tạm hoãn không làm, đình chỉ các hoạt động điều tra như thu thập chứng cứ, áp dụng biện pháp ngăn chặn hoặc kê biên tài sản.

Theo đồng chí Nguyễn Thị Sửu, các điều kiện như “không tham nhũng”, “không vụ lợi”, “vì lợi ích chung”, “có động cơ trong sáng” cần được cụ thể hóa bằng tiêu chí khách quan để tránh áp dụng chủ quan, thiếu thống nhất giữa các cơ quan tiến hành tố tụng.

Về quy định loại trừ trách nhiệm hình sự đối với lực lượng vũ trang (Điều 26A), đồng chí Nguyễn Thị Sửu đề nghị làm rõ các trường hợp đặc thù như sử dụng vũ lực, truy bắt đối tượng nguy hiểm, giải cứu con tin; đồng thời bổ sung điều kiện người thi hành công vụ không vượt quá giới hạn cần thiết của nhiệm vụ và làm rõ mối quan hệ với các chế định phòng vệ chính đáng, tình thế cấp thiết.

Đối với chính sách khuyến khích người phạm tội hợp tác, bà đề nghị cụ thể hóa các khái niệm “tích cực hợp tác”, “góp phần có hiệu quả”, “lập công lớn” bằng những tiêu chí cụ thể như giúp thu hồi tài sản, phát hiện đồng phạm, làm rõ phương thức phạm tội hoặc cung cấp chứng cứ quan trọng; đồng thời cần có hướng dẫn thống nhất của các cơ quan tư pháp trung ương để bảo đảm áp dụng đồng bộ trên phạm vi cả nước.

Liên quan đến tổ chức các cơ quan điều tra hình sự, đồng chí Nguyễn Thị Sửu kiến nghị hoàn thiện cơ chế phân công, phối hợp và giải quyết xung đột thẩm quyền; quy định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp và thời hạn chuyển giao hồ sơ ngay trong luật, đồng thời nghiên cứu tinh gọn đầu mối để hạn chế trùng lặp chức năng, nhiệm vụ.

Đại diện Công an thành phố nêu ý kiến tại hội nghị 

Đặc biệt, đồng chí Nguyễn Thị Sửu nhấn mạnh vai trò của Công an cấp xã trong tiếp nhận, phân loại và xử lý ban đầu nguồn tin về tội phạm. Theo đó, cần tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, đào tạo nghiệp vụ và bảo đảm điều kiện thực thi cho lực lượng này. Bà cũng đề nghị quy định rõ trách nhiệm của Cơ quan Cảnh sát điều tra cấp tỉnh trong việc hướng dẫn, kiểm tra, giám sát hoạt động của công an cấp xã, bảo đảm phân cấp đi đôi với kiểm soát quyền lực, hạn chế sai sót ngay từ giai đoạn đầu điều tra.

Đối với dự thảo nghị quyết thí điểm về xử lý một số trường hợp trong hoạt động tố tụng, bà Nguyễn Thị Sửu đề nghị rà soát kỹ cơ sở pháp lý của các chính sách không truy cứu và tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự; bổ sung cơ chế đánh giá khách quan, độc lập thông qua tham vấn hoặc hội đồng liên ngành; đồng thời thiết lập cơ chế giám sát việc thực hiện nghị quyết trong thời gian thí điểm, bao gồm chế độ báo cáo định kỳ, tổng kết, đánh giá kết quả và hệ thống tiêu chí đo lường hiệu quả chính sách.

Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách thành phố Nguyễn Thị Sửu đề nghị Công an thành phố nghiên cứu, tổng hợp có chọn lọc các ý kiến để báo cáo cấp trên và Bộ Công an; đồng thời đánh giá cao công tác chuẩn bị hồ sơ, tài liệu và các báo cáo phục vụ hội nghị ngày càng bài bản, chất lượng hơn.

Lê Thọ