Mỗi hiện vật là một câu chuyện sống động về lịch sử, mỹ thuật và đời sống cung đình. Ảnh: Nguyễn Quân 

Triển lãm quy tụ 23 nhà sưu tập trên cả nước với hơn 100 hiện vật/bộ hiện vật được chế tác dưới thời Nguyễn. Các hiện vật đa dạng về loại hình, công năng sử dụng cũng như chất liệu, từ vàng, bạc, pháp lam, đồng tam khí, gốm sứ, đồ gỗ đến các sản phẩm dệt cung đình.

Đức Huy, nhà sưu tập trẻ đến từ TP. Hồ Chí Minh, mang đến triển lãm nhiều hiện vật đặc sắc như các trang sức cung đình với đôi bông tai vàng, kiềng vàng chạm lộng hình long - phụng, tấm đoạn gấm dệt đồ án đoàn phượng, chiếc thường (xiêm) của hậu phi… Hay đôi guốc Kinh có niên đại cuối thế kỷ XIX mà anh đấu giá từ Pháp để đưa về Việt Nam. Phần lót bên trong được tận dụng từ da trống, còn lớp chỉ dùng để đính mặt thêu không phải chỉ tơ mà được xe từ vỏ cây rồi nhuộm màu. Loại chỉ thực vật này có độ bền rất cao, giúp các họa tiết vẫn gần như nguyên vẹn sau hàng trăm năm. “Chính những chi tiết rất nhỏ ấy cho thấy sự tinh tế và trình độ thủ công đáng kinh ngạc của người xưa”, Đức Huy chia sẻ.

Nhiều hiện vật khác cũng thu hút sự quan tâm của người xem như mũ thân vương được đan bằng lông đuôi ngựa, trang trí họa tiết bằng vàng và đá thủy soạn nên chỉ nặng khoảng 200 - 300 gram; chén trà/rượu bằng ngọc bịt vàng; bộ Đại Nam Long tinh từ ngũ hạng đến nhất hạng ngoại giao; đĩa pháp lam thời Minh Mạng; bức hoành bạc chạm văn tự bằng vàng, bộ triện bằng ngà hay những thanh kiếm thép với vỏ gỗ khảm xà cừ tinh xảo, chuôi kiếm bằng ngà bọc vàng… Nhân triển lãm, nhiều nhà sưu tập còn hiến tặng Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế các hiện vật, tư liệu có giá trị.

Trong 30 năm qua, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô (BTDTCĐ) Huế đã tiếp nhận hơn 500 hiện vật do các tổ chức, cá nhân hiến tặng. Lần tiếp nhận này tiếp tục bổ sung những mảnh ghép giá trị cho kho hiện vật của bảo tàng. Trong đó, sắc phong thời Vua Thành Thái sẽ góp phần hoàn thiện bộ sưu tập sắc phong vốn được gây dựng qua nhiều năm, đồng thời bổ sung thêm nguồn tư liệu để nghiên cứu, giới thiệu những câu chuyện lịch sử gắn với từng sắc phong. Bên cạnh đó, đĩa pháp lam được hiến tặng cũng có ý nghĩa đặc biệt khi pháp lam Triều Nguyễn hiện là dòng hiện vật được giới sưu tập trong và ngoài nước quan tâm. Việc bổ sung hiện vật sẽ tiếp tục làm phong phú hơn bộ sưu tập pháp lam của Huế.

Theo ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm BTDTCĐ Huế, phía sau những món quà dành cho Huế là tinh thần chung tay của cộng đồng trong bảo tồn di sản. Đây cũng là định hướng đã được luật hóa trong Luật Di sản văn hóa sửa đổi. “Từ những việc làm cụ thể này, chúng tôi hy vọng sẽ mở ra một chương trình lớn hơn về hồi hương cổ vật, kể cả cổ vật đang ở nước ngoài. Sắp tới, Trung tâm sẽ xây dựng danh mục những cổ vật quý đang thất lạc để từng bước có giải pháp tìm kiếm, hồi hương với sự chỉ đạo thống nhất từ Trung ương”, ông Trung nói.

Vi Quân