 |
| Hải Châu, sinh viên năm hai, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế nhân viên pha chế, phục vụ tại quán cà phê và gia sư cho học sinh, trong dịp hè |
Không khó để bắt gặp hình ảnh sinh viên tranh thủ làm thêm trong dịp hè tại các quán cà phê, nhà hàng, cửa hàng tiện lợi, hay tham gia giao hàng, bán hàng trực tuyến, làm gia sư... So với thời điểm trong năm học, nhiều bạn tăng số giờ làm hoặc nhận thêm một công việc khác để tận dụng quỹ thời gian nhàn rỗi hơn.
Lê Hải Châu, sinh viên năm hai, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế, đã gắn bó với công việc nhân viên pha chế và phục vụ tại một quán cà phê gần hai năm. Với lịch làm việc linh hoạt từ 5 - 8 giờ mỗi ngày, Châu chủ động sắp xếp thời gian để không ảnh hưởng việc học. Trong năm học, Châu giảm số ca làm để tập trung lên lớp. Đến kỳ nghỉ hè, ngoài công việc ở quán cà phê, em còn nhận dạy kèm học sinh. Mỗi tháng, Châu có thêm vài triệu đồng từ công việc làm thêm. Số tiền không lớn nhưng đủ để em trang trải một phần chi phí sinh hoạt và chủ động hơn trong cuộc sống.
Theo Hải Châu, giá trị lớn nhất của công việc làm thêm không chỉ nằm ở số tiền kiếm được mà còn là những trải nghiệm giúp em trưởng thành hơn. Sau một thời gian, em tự tin hơn trong giao tiếp và xử lý tình huống. Công việc gia sư cũng giúp em rèn luyện kỹ năng truyền đạt, chuẩn bị cho nghề giáo sau này.
Không riêng Hải Châu, ngày càng nhiều sinh viên xem việc làm thêm là “lớp học thực tế”, nơi các em được va chạm với môi trường lao động trước khi tốt nghiệp. Trong khi đó, Nguyễn Minh Quân, sinh viên Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế, lại lựa chọn trở thành “shipper” (tài xế giao hàng) ngay khi kỳ nghỉ hè bắt đầu. Theo Quân, công việc không đòi hỏi nhiều kinh nghiệm, chỉ cần có xe máy, điện thoại thông minh và một khoản chi phí nhỏ ban đầu là có thể bắt tay ngay vào công việc. Thu nhập được tính theo từng đơn hàng nên càng chăm chỉ, thu nhập càng khá.
“Điều em học được nhiều nhất là cách giữ bình tĩnh trước áp lực. Có lúc chủ quán gọi nhờ hủy đơn, khách hàng thì gọi hỏi sao chưa giao tới. Làm lâu dần, em quen với việc xử lý nhiều đầu việc cùng lúc, biết sắp xếp thứ tự ưu tiên và đỡ bối rối hơn trước”, Quân nói.
Theo chị Anh Thư (chủ một quán cà phê trên đường Lê Hồng Phong, TP. Huế), mùa hè là thời điểm lượng hồ sơ xin việc bán thời gian của sinh viên gửi đến tăng đáng kể.
“Điều chúng tôi ưu tiên không phải là các bạn đã có nhiều kinh nghiệm hay chưa, mà quan trọng nhất là thái độ làm việc. Những bạn chịu khó học hỏi, đúng giờ, có trách nhiệm và biết lắng nghe thường tiến bộ rất nhanh. Ban đầu, đa số ai cũng bị khách phàn nàn vì phục vụ chậm nhưng sau một thời gian, nhiều bạn trở nên tự tin hơn trong giao tiếp và biết xử lý tình huống tốt hơn”, chị Thư chia sẻ.
Cũng theo chị Anh Thư, so với nhiều năm trước thì khoảng ba năm trở lại đây, các bạn sinh viên quan tâm nhiều hơn về sự linh hoạt của thời gian làm việc, chế độ phúc lợi, môi trường làm việc và những kỹ năng mà công việc mang lại.
Ngoài những công việc truyền thống, nhiều sinh viên còn lựa chọn làm việc trực tuyến. Mỹ Tâm, sinh viên Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế, kiếm thêm thu nhập bằng thiết kế Canva và viết nội dung cho fanpage. Với hình thức làm việc từ xa, Tâm chủ động sắp xếp thời gian, thu nhập được tính theo sản phẩm hoặc gói công việc theo thỏa thuận với khách hàng.
Tuy nhiên, sinh viên cũng cần cân đối giữa việc làm thêm và học tập. Bên cạnh đó, cần cảnh giác với những lời mời chào “việc nhẹ lương cao”, yêu cầu đóng phí hoặc đặt cọc trước khi nhận việc; ưu tiên lựa chọn những công việc có thông tin tuyển dụng rõ ràng và đơn vị sử dụng lao động uy tín để bảo đảm quyền lợi của mình.
Mùa hè không chỉ là quãng nghỉ sau một năm học mà còn là khoảng thời gian để nhiều sinh viên va chạm với cuộc sống lao động. Dù làm gia sư, phục vụ quán cà phê, giao hàng hay nhận việc trên nền tảng số, mỗi trải nghiệm đều giúp các em tích lũy kỹ năng, thêm tự tin và chuẩn bị hành trang cho chặng đường nghề nghiệp phía trước.