 |
| Cán bộ thuế rà soát các nội dung liên quan nhằm hỗ trợ người nộp thuế |
Tá hỏa vì... nợ thuế
Sau khi mạng xã hội chia sẻ nhiều vụ việc liên quan đến nợ thuế, chị H.T.L., phường Thủy Xuân đã liên hệ CQT đăng ký và tải eTaxMobile về máy điện thoại để tìm hiểu. Đáng ngạc nhiên, bản thân chị L. từ trước đến nay chỉ có một nguồn thu nhập, nhưng năm 2024 trở thành đối tượng thuộc diện tự quyết toán với CQT và có số nợ phát sinh hơn 8 triệu đồng. Tiếp tục kiểm tra tình trạng quyết toán thuế năm 2025, chị “tá hỏa” khi tiếp tục phát sinh số nợ gần 9 triệu đồng.
Liên hệ bộ phận kế toán đơn vị và Thuế thành phố Huế, chị mới vỡ lẽ nguyên nhân phát sinh nợ thuế do chênh lệch người phụ thuộc trong dữ liệu của CQT và đơn vị trả thu nhập. Cụ thể, trước đây, chị có 2 người phụ thuộc là mẹ ruột và con gái. Cuối năm 2023, mẹ chị mất, song trong năm 2024 - 2025, chị vẫn được giảm 2 người phụ thuộc khi khấu trừ thu nhập cá nhân (TNCN). Trong khi đó, cơ sở dữ liệu của CQT liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia đã ghi nhận chị chỉ còn 1 người phụ thuộc là con gái, điều này làm phát sinh số thuế phải nộp trong 2 năm qua.
“Tôi nghĩ hàng tháng cơ quan đều thực hiện khấu trừ thuế TNCN nên đương nhiên đã hoàn thành nghĩa vụ thuế. Với lại, tôi chỉ có một nguồn thu nhập thuộc diện ủy quyền quyết toán thuế nhưng khi có phát sinh chậm quyết toán, nợ thuế, tôi lại không nhận được thông báo nào từ kế toán đơn vị dẫn đến tình trạng chậm quyết toán, phát sinh thêm khoản phạt”, chị H.T.L. nói.
Anh H.M.T. phường Vỹ Dạ, nhân viên kinh doanh bất động sản cũng lo lắng không kém khi phát hiện 2 năm liền không quyết toán thuế TNCN và có số thuế phải nộp gần chục triệu đồng.
 |
| Lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập khác đều cần chủ động kiểm tra thông tin thuế |
“Bên cạnh thu nhập từ lương và hoa hồng đã được công ty khấu trừ, tôi cũng có một nguồn thu nhập nhỏ từ việc sáng tạo nội dung, tiếp thị liên kết. Nguồn thu nhập này không đều nên tôi ít để tâm. Nhưng khi kiểm tra trên hệ thống thuế, những nguồn thu này đều được tổng hợp rất chi tiết, đó là nguyên nhân khiến tôi có phát sinh số thuế phải nộp trong 2 năm gần đây”, anh T. cho biết.
Trường hợp phát sinh thu nhập từ nhiều nguồn như anh T., việc quyết toán thuế là trách nhiệm của NNT. Tuy nhiên, nhiều người chưa nhận thức đầy đủ về điều này và ít khi chủ động kiểm tra nghĩa vụ thuế còn phải nộp.
Việc chậm quyết toán hay nợ thuế để lại nhiều hệ lụy, dễ thấy nhất là các khoản phạt tiền chậm nộp, chậm quyết toán sẽ tăng theo thời gian chậm thực hiện nghĩa vụ thuế, tạo nên những áp lực tài chính cho NNT. Việc chậm quyết toán kéo dài cũng sẽ dẫn đến những rủi ro trong quyết toán khi các thủ tục chứng từ chứng minh thu nhập và nghĩa vụ thuế có thể thất lạc, CQT có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế, thu hồi nợ thuế.
 |
| Cán bộ thuế hướng dẫn người nộp thuế qua điện thoại |
Liên thông dữ liệu
Những rủi ro liên quan đến nợ thuế, chậm quyết toán đang ngày càng dễ nhận diện hơn với sự hỗ trợ của công nghệ khi CQT thúc đẩy triển khai liên thông dữ liệu và đẩy mạnh triển khai ứng dụng thuế điện tử trong hỗ trợ NNT. Điển hình như ứng dụng eTaxMobile, NNT không chỉ tra cứu thông tin nghĩa vụ thuế, nộp thuế điện tử mà còn nhận thông báo, cập nhật thông tin thuế một cách kịp thời.
Thông qua hệ thống khai, nộp thuế điện tử, dữ liệu của đơn vị chi trả thu nhập, ngân hàng, sàn thương mại điện tử và các đơn vị liên quan được tập hợp, đối chiếu với mã số thuế của từng cá nhân. Nhờ đó, CQT có thể theo dõi, tổng hợp thu nhập, phát hiện những trường hợp chưa kê khai, kê khai thiếu hoặc còn tồn tại nghĩa vụ thuế chưa hoàn thành. Dữ liệu liên thông cũng tạo nên sự minh bạch trong quản lý thu nhập, giúp NNT thực hiện quyết toán dễ dàng hơn với hệ thống tờ khai quyết toán gợi ý, đồng thời phát hiện những trường hợp kê khống thu nhập.
Trường hợp của chị N.T.T.H., phường An Cựu là ví dụ điển hình, khi mới đây, chị kiểm tra eTaxMobile thì phát hiện chị bị một doanh nghiệp trên địa bàn “kê nhầm” thu nhập hơn 117 triệu đồng làm phát sinh số thuế phải nộp. Chị nhờ người liên hệ với bộ phận kế toán của doanh nghiệp này để xử lý khoản thu nhập bị “kê nhầm” thì nhận được lời giải thích: “do số lượng nhân sự lớn nên trong quá trình quyết toán có phát sinh lỗi nhập nhầm số căn cước công dân của nhân sự thành số căn cước công dân của chị H.”, kèm lời xin lỗi và cam kết sẽ điều chỉnh lại hồ sơ quyết toán của đơn vị.
 |
| Người dân đến cơ quan thuế để được cán bộ hướng dẫn trực tiếp cụ thể |
Những trường hợp bị “kê nhầm” thu nhập như chị H. không phải là hiếm. Nếu trước đây để phát hiện tình huống tương tự, NNT phải đến CQT đề nghị được kiểm tra thì nay chỉ cần đăng nhập tài khoản thuế điện tử trên điện thoại di động là có thể tra cứu nghĩa vụ thuế, theo dõi các khoản thu nhập đã được kê khai và thực hiện nghĩa vụ liên quan.
Ông Đoàn Vĩ Tuyến, Trưởng Thuế thành phố Huế cho hay, trước đây, thuế TNCN phụ thuộc hoàn toàn vào sự tự giác kê khai của cá nhân. Hiện tại trên cơ sở đồng bộ dữ liệu, CQT đã chủ động thiết lập một hệ sinh thái kết nối chặt chẽ giữa CQT - hệ thống ngân hàng - đơn vị chi trả thu nhập (bao gồm cả các tổ chức tài chính và sàn thương mại điện tử). Cơ chế liên thông dữ liệu này được xem là bước đột phá giúp chuyển đổi phương thức quản lý thu nhập từ thủ công, đơn lẻ sang tự động và minh bạch.
Cơ chế phối hợp này tập trung vào việc số hóa quy trình và tạo sự liên thông dữ liệu. Đơn vị chi trả thu nhập có trách nhiệm tổng hợp toàn bộ dữ liệu thu nhập và số thuế đã tạm khấu trừ của người lao động. CQT thực hiện tổng hợp và hiển thị thông tin TNCN trên ứng dụng thuế điện tử. Dữ liệu này giúp NNT dễ dàng đối soát và thực hiện nghĩa vụ thuế chính xác, đúng hạn. Cùng với đó, CQT chủ động theo dõi và gửi thông báo đến các đơn vị chi trả thu nhập nhằm đôn đốc, nhắc nhở việc thực hiện kê khai, nộp kịp thời số thuế TNCN đã khấu trừ của người lao động theo đúng quy định pháp luật để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của NNT.
Linh hoạt nhưng nghiêm minh
Việc đưa các ứng dụng thuế điện tử hỗ trợ NNT đang tạo nên một môi trường công khai, minh bạch trong quản lý và thực hiện nghĩa vụ thuế, song thực tế, không ít người vẫn chưa từng đăng nhập ứng dụng thuế điện tử hay hình thành thói quen theo dõi nghĩa vụ thuế. Để tăng khả năng tiếp cận thông tin thuế, Thuế thành phố đang khuyến khích đơn vị chi trả thu nhập hướng dẫn người lao động cài đặt eTaxMobile để tự theo dõi thu nhập, số thuế đã khấu trừ và tình trạng nợ thuế do đơn vị chi trả báo cáo, tạo ra cơ chế giám sát 3 bên: CQT - đơn vị chi trả thu nhập - người lao động. Cùng với đó, Thuế thành phố đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức khác nhau nhằm khuyến khích NNT chủ động cài đặt và sử dụng eTaxMobile để làm chủ tình trạng nghĩa vụ thuế.
 |
| Người làm công ăn lương nên chủ động tra soát nghĩa vụ thuế (ảnh minh họa) |
Theo ông Đoàn Vĩ Tuyến, với những cá nhân chậm quyết toán thuế, CQT luôn chủ động áp dụng các biện pháp tuyên truyền, hỗ trợ và nhắc nhở để nâng cao tính tuân thủ tự nguyện, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho NNT trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế. Ngoài thông báo thông qua hệ thống thuế điện tử, CQT đã thực hiện gửi thông báo qua đường điện tử, email nhắc thời hạn quyết toán đối với các cá nhân phát sinh số thuế phải nộp, đồng thời tập trung toàn lực hỗ trợ kê khai, giải đáp vướng mắc trực tiếp tại CQT và qua điện thoại, hướng dẫn NNT kê khai, nộp thuế đúng quy định.
“Ngành thuế luôn sẵn sàng lắng nghe và hỗ trợ mọi vướng mắc để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân trên địa bàn thực hiện tốt chính sách pháp luật thuế”, ông Đoàn Vĩ Tuyến nói.
Song hành với các giải pháp mềm nhằm quản lý và thu hồi nợ thuế TNCN như hỗ trợ, cảnh báo sớm, Thuế thành phố cũng tập trung phân loại nợ. Từ đó, áp dụng đồng bộ các biện pháp đôn đốc, cưỡng chế với các trường hợp nợ chây ỳ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thu, giảm nợ đọng và bảo đảm tính nghiêm minh trong thực thi chính sách thuế. Những biện pháp quyết liệt này được ngành thuế triển khai đồng bộ trên toàn bộ các sắc thuế, tạo chuyển biến mạnh mẽ cho công tác quản lý nợ đọng nói chung và nợ thuế TNCN nói riêng trên địa bàn.