 |
| Giờ học tiếng Anh của học sinh Trường trung học cơ sở Nguyễn Bỉnh Khiêm, xã Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng (Ảnh: MINH THU) |
Để thực hiện hóa mục tiêu này, công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiếp tục được xác định là yếu tố then chốt, quyết định chất lượng triển khai.
Giáo viên giữ vai trò quyết định
Tiến sĩ Nguyễn Thủy Chung, Trưởng khoa Giáo dục tiểu học, Trường đại học Sư phạm Hà Nội nhận định, giáo dục phổ thông Việt Nam đang đổi mới mạnh mẽ về mục tiêu, nội dung, phương pháp và phương thức tổ chức dạy học.
Trong bối cảnh đó, việc tăng cường năng lực sử dụng tiếng Anh cho học sinh không chỉ là nhiệm vụ mà còn đặt ra yêu cầu nghiên cứu khả năng sử dụng tiếng Anh như một phương tiện học tập, giao tiếp và tiếp cận tri thức trong một số môn học, hoạt động giáo dục phù hợp với đặc điểm lứa tuổi.
Tiến sĩ Nguyễn Thủy Chung cho biết, dạy học các môn học bằng tiếng Anh hay tăng cường sử dụng tiếng Anh trong dạy học là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong việc hình thành môi trường ngôn ngữ tự nhiên, tạo cơ hội cho học sinh sử dụng tiếng Anh trong những tình huống học tập có nội dung, có ngữ cảnh và có mục đích.
Tuy nhiên, đây là vấn đề mới, đòi hỏi cách tiếp cận khoa học, thận trọng, phù hợp với thực tiễn giáo dục Việt Nam. Không thể hiểu việc dạy học các môn học bằng tiếng Anh đơn thuần là chuyển toàn bộ nội dung môn học từ tiếng Việt sang tiếng Anh.
Đây là quá trình sư phạm đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa mục tiêu phát triển năng lực môn học với năng lực ngôn ngữ, năng lực giao tiếp, năng lực tư duy và năng lực hội nhập của học sinh.
Đồng quan điểm, Tiến sĩ Vũ Thị Thương, Khoa Sư phạm, Trường đại học Thủ đô Hà Nội cho rằng, trong quá trình triển khai dạy học các môn học bằng tiếng Anh, nhân tố quyết định chất lượng chính là đội ngũ giáo viên.
Giáo viên hiện nay đang đứng trước áp lực chuyển đổi kép, vừa phải bảo đảm kiến thức chuyên môn, vừa phải đáp ứng yêu cầu về năng lực ngôn ngữ để tổ chức hoạt động dạy học tích hợp một cách hiệu quả.
Những yêu cầu mới đó đặt ra đòi hỏi cấp thiết về đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tại các cơ sở đào tạo sư phạm.
Nhằm đáp ứng yêu cầu này, Khoa Giáo dục tiểu học, Trường đại học Sư phạm Hà Nội đã xây dựng và triển khai chương trình đào tạo ngành giáo dục tiểu học-Sư phạm tiếng Anh từ khóa K63.
Chương trình được thiết kế nhằm đào tạo giáo viên có nền tảng chuyên môn vững chắc, đồng thời phát triển năng lực sử dụng tiếng Anh trong hoạt động dạy học và giáo dục.
Sau gần mười năm triển khai, chương trình tiếp tục được rà soát, cập nhật để đáp ứng những yêu cầu mới của ngành giáo dục.
Từ năm học 2023-2024, chương trình được điều chỉnh từ 141 tín chỉ lên 151 tín chỉ; bổ sung nhiều học phần nhằm tăng cường năng lực sử dụng tiếng Anh trong dạy học, phát triển năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh và nâng cao trải nghiệm thực hành nghề nghiệp cho sinh viên.
Đến nay, chương trình đã đào tạo khoảng 730 sinh viên từ khóa K63 đến khóa K75, góp phần cung cấp nguồn nhân lực giáo viên có năng lực tiếng Anh cho hệ thống giáo dục.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội cho biết, từ năm 2013 đến nay, với sự hỗ trợ của Đề án Ngoại ngữ quốc gia, nhà trường đã triển khai nhiều chương trình đào tạo và bồi dưỡng giáo viên dạy học bằng tiếng Anh; đồng thời, đào tạo các ngành sư phạm Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tin học bằng tiếng Anh.
Từ thực tiễn triển khai, việc phát triển đội ngũ giảng viên, giáo viên có khả năng giảng dạy bằng tiếng Anh cần được xác định là một trọng tâm chiến lược, có ý nghĩa quyết định đối với việc chuẩn bị nguồn nhân lực cho giai đoạn phát triển mới của ngành giáo dục.
Tạo môi trường để tiếng Anh trở thành ngôn ngữ sống
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Mai Hữu, Trưởng ban Quản lý Đề án Ngoại ngữ quốc gia, (Bộ Giáo dục và Đào tạo), chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường là nhiệm vụ lớn, có ý nghĩa quan trọng trong quá trình triển khai các định hướng đổi mới theo Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Quyết định số 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045”.
Việc triển khai sẽ được thực hiện theo lộ trình phù hợp với điều kiện của từng địa phương và từng cơ sở giáo dục, trong đó ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm nâng cao chất lượng dạy và học môn tiếng Anh; từng bước sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy, nghiên cứu; đồng thời mở rộng việc sử dụng tiếng Anh trong các hoạt động giáo dục và môi trường học thuật.
Thứ trưởng Thường trực Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là bước đi chiến lược nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Hiện nay chúng ta chủ yếu đang dạy và học ngoại ngữ, trong khi để tiếng Anh thật sự trở thành một ngôn ngữ sống, được sử dụng thường xuyên trong học tập và giao tiếp, cần xây dựng được môi trường sử dụng tiếng Anh cả trong và ngoài lớp học.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng đề nghị các trường đại học có đào tạo giáo viên tiếng Anh phát huy vai trò chủ động trong công tác đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện bảo đảm từ cơ sở vật chất, trang thiết bị đến việc khảo sát nhu cầu thực tiễn để xác định quy mô đào tạo phù hợp; xây dựng các chương trình bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu mới; đồng thời tăng cường phối hợp các sở giáo dục và đào tạo trong công tác đào tạo, bồi dưỡng và tham mưu các giải pháp triển khai hiệu quả.
Từ thực tiễn triển khai tại các cơ sở đào tạo giáo viên cho thấy, việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học không chỉ là câu chuyện đổi mới chương trình hay mở rộng môi trường sử dụng ngoại ngữ mà còn là quá trình chuẩn bị nguồn nhân lực một cách bài bản, lâu dài.
Đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường năng lực hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới.
https://nhandan.vn/xay-dung-doi-ngu-giao-vien-dap-ung-yeu-cau-moi-post972124.html