 |
| Giảng viên, sinh viên Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế ứng dụng công nghệ vào dạy học |
Từ lớp học truyền thống đến không gian học tập số
Trong một buổi thực hành tại Khoa Kỹ thuật và Công nghệ - Đại học Huế, TS. Nguyễn Quang San bắt đầu bài giảng bằng hệ thống học liệu điện tử trực quan trên các thiết bị tương tác. Với sự hỗ trợ của AI và công nghệ mô phỏng, những kiến thức chuyên ngành vốn khô khan trở nên sinh động và dễ tiếp cận hơn.
Buổi học tập trung vào lĩnh vực thiết kế vi mạch bán dẫn. Sinh viên được cấp quyền truy cập các nền tảng mô phỏng hiện đại kết nối với hệ thống Smart City Lab của khoa. Trên không gian số, người học có thể thiết kế hệ thống, mô phỏng hoạt động và kiểm tra hiệu năng ngay trên máy tính. Dữ liệu học tập được cập nhật theo thời gian thực giúp giảng viên theo dõi tiến độ, phát hiện lỗi và hỗ trợ sinh viên từ xa. Cuối buổi, bài thực hành được nộp trực tuyến, quá trình đánh giá cũng được số hóa nhằm bảo đảm tính khách quan và minh bạch.
Không chỉ thay đổi cách tổ chức lớp học, chuyển đổi số còn làm thay đổi phương thức tiếp cận tri thức của sinh viên. Lê Nguyên Minh, sinh viên năm thứ 4 ngành Trí tuệ nhân tạo, Khoa Kỹ thuật và Công nghệ cho biết: “Các nền tảng học tập trực tuyến đã trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong học tập và nghiên cứu. Với hệ thống bài giảng điện tử và kho học liệu số hóa, sinh viên có thể xem lại bài giảng, tra cứu tài liệu và thực hành nhiều lần cho đến khi hiểu rõ nội dung”.
Theo nhiều sinh viên, chuyển đổi số không chỉ mang lại sự thuận tiện mà còn góp phần hình thành những kỹ năng quan trọng như tư duy công nghệ, khả năng tự học, kỹ năng hợp tác và thích ứng với môi trường làm việc hiện đại.
Công nghệ làm thay đổi nhịp sống sinh viên
Nếu trước đây việc trao đổi giữa giảng viên và sinh viên thường bị giới hạn bởi thời gian trên lớp thì nay các nền tảng trực tuyến đã giúp khoảng cách đó được thu hẹp đáng kể. Những câu hỏi học thuật, đề tài nghiên cứu hay các nội dung cần hướng dẫn có thể được trao đổi gần như ngay lập tức thông qua các diễn đàn học tập và hệ thống quản lý đào tạo. Sự kết nối linh hoạt này góp phần tạo nên môi trường học tập mở, nơi tri thức được chia sẻ liên tục thay vì chỉ diễn ra trong phạm vi lớp học truyền thống.
Không chỉ hoạt động học tập, các phong trào đoàn - hội, câu lạc bộ và sân chơi học thuật cũng được hưởng lợi từ quá trình chuyển đổi số. Thông tin về các cuộc thi sáng tạo, hội thảo chuyên đề hay hoạt động ngoại khóa được lan tỏa nhanh chóng thông qua mạng xã hội và các cổng thông tin điện tử.
Quy trình tổ chức hoạt động sinh viên cũng được đơn giản hóa. Từ đăng ký tham gia chương trình, gửi ý tưởng dự án đến bình chọn, đánh giá đều có thể thực hiện trực tuyến. Các câu lạc bộ học thuật tận dụng nền tảng số để chia sẻ tài liệu, tổ chức sinh hoạt chuyên môn và kết nối thành viên hiệu quả hơn.
Theo PGS.TS Ngô Xuân Cường, Phó Khoa trưởng Khoa Kỹ thuật và Công nghệ, đơn vị đã triển khai chuyển đổi số theo ba trụ cột gồm số hóa chương trình và học liệu; số hóa quản lý, đánh giá; đổi mới phương pháp giảng dạy tích hợp công nghệ. Đến nay, khoảng 80% học phần đã được xây dựng bài giảng điện tử, kho học liệu và hệ thống bài tập trực tuyến. Hệ thống quản lý học tập được khai thác hiệu quả nhằm theo dõi tiến độ học tập và tổ chức các hoạt động đánh giá thường xuyên.
Những thách thức phía sau môi trường số
Chuyển đổi số cũng đặt ra không ít thách thức đối với người học và các cơ sở giáo dục. Môi trường số mang đến nguồn tri thức phong phú nhưng cũng khiến người học dễ rơi vào tình trạng “nhiễu thông tin” nếu thiếu kỹ năng chọn lọc và kiểm chứng. Sinh viên cần rèn luyện tư duy phản biện, chủ động đánh giá và sử dụng thông tin một cách có chọn lọc.
Áp lực từ chuyển đổi số còn đến từ tốc độ phát triển công nghệ và những rủi ro kỹ thuật trong quá trình học tập trực tuyến. Đường truyền internet không ổn định, hệ thống quá tải hay việc liên tục cập nhật kiến thức, công cụ mới đều đòi hỏi sinh viên phải thích ứng không ngừng.
Theo PGS.TS Đỗ Thị Xuân Dung, Phó Giám đốc Đại học Huế, chuyển đổi số hiện được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đổi mới quản trị đại học, nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực trong thời đại công nghệ.
Những năm qua, Đại học Huế đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ từ số hóa học liệu, phát triển lớp học thông minh, ứng dụng hệ thống quản lý đào tạo trực tuyến đến xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung.
Cùng với đó, các ngành đào tạo gắn với công nghệ số như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, công nghệ thiết kế vi mạch bán dẫn được chú trọng phát triển. Hiện toàn Đại học Huế có hơn 4.000 sinh viên theo học các ngành liên quan trực tiếp đến công nghệ cao, AI và bán dẫn.
Theo định hướng giai đoạn 2026 - 2030, chuyển đổi số sẽ tiếp tục là trụ cột quan trọng trong hoạt động đào tạo. Đại học Huế hướng tới xây dựng hệ sinh thái đào tạo số thống nhất, liên thông giữa các trường thành viên, bảo đảm dữ liệu tập trung, đồng bộ và an toàn.
Trong bối cảnh giáo dục đại học đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, công nghệ số đang mở ra nhiều cơ hội để nâng cao chất lượng đào tạo, mở rộng khả năng tiếp cận tri thức và kết nối với thị trường lao động. Tuy nhiên, để xây dựng thành công mô hình đại học số, bên cạnh đầu tư hạ tầng và công nghệ, yếu tố quyết định vẫn là con người, những giảng viên, sinh viên sẵn sàng thích ứng, đổi mới và làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên số.